# TÜPRAŞ'a ait petrol rafinerilerinde yapılan iş sağlığı ve güvenliği denetimlerine ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/48623
- **Veren:** İskender Bayhan (EMEP, İstanbul)
- **Muhatap:** Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı (Alparslan Bayraktar)
- **Veriliş tarihi:** 7 Eylül 2026
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 25 gün sonra, 2 Ekim 2026)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/4ea3afac-328a-41e4-9a79-01a07fc2a512
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-48623-tupras-a-ait-petrol-rafinerilerinde-yapilan-is-sagligi-ve-guvenligi-denetimlerine-iliskin

> İskender Bayhan (EMEP), 7 Eylül 2026 tarihinde 7/48623 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 25 gün sonra, 2 Ekim 2026).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar tarafından Anayasanın 98, TBMM Iç Tüzüğü'nün 96 ve 99'uncu maddeleri gereğince yazıl olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Türkiye'nin en kritik enerji altyapısını oluşturan TÜPRAŞ'a ait Izmit (Kocaeli), Aliağa (İzmir), Kırıkkale ve Batman rafinerilerinde, yönetimin "norm kadro optimizasyonu" ve uluslararası "Solomon benchmark" kriterleri kılıfıyla hayata geçirmeye çalıştığı dayatmayı daha önce Meclis gündemine taşımıştık.

TÜPRAŞ yönetiminin maliyet kısıntısı bahanesiyle kritik üretim ve bakım ünitelerinde operatör sayılarını düşürmek istemesi ve patlama/yangın riski taşıyan gaz ölçümü gibi yüksek riskli uzmanlık görevlerini teknik yeterliliği olmayan operatörlere devretme kararı büyük bir iş cinayeti riski yaratmaktadır. Yetkili sendika Petrol-İş ve işçiler karar mekanizmasından dışlanmış, 6331 Sayılı İSG Kanunu'nun "çalışan katılımı" hükümleri ile İş Kanunu'nun 77. maddesi açıkça ihlal edilmiştir.

Tarafımıza ulaşan bilgilere göre Bakanlığınız müfettişlerinin TÜPRAŞ'ın dört rafinerisinde denetim ve inceleme başlattığı öğrenilmiştir. Ağır ve tehlikeli iş kolunda yer alan, en ufak bir ihmalin kitlesel iş cinayetlerine yol açabileceği TÜPRAŞ rafinerilerinde yürütülen bu denetimlerin niteliği, bağımsızlığı ve kâğıt üstünde kalıp kalmadığı hayati önem taşımaktadır. Bu bağlamda;

1. TURAŞ'ın dört rafinerisinde (Izmit, Aliağa, Kırıkkale, Batman) başlatılan denetimler rutin denetimler midir; yoksa gaz ölçümü görevinin operatörlere devredilmesi ve norm kadro kısıntısı nedeniyle ortaya çıkan, sadece tesisleri değil kentin tamamını tehdit eden olası bir patlama, yangın ve kitlesel iş cinayeti risklerine karşı başlatılmış özel bir inceleme

2. Müfettişler denetim sırasında saha çalışanı TUPRAŞ operatörleriyle doğrudan, yüz yüze ve baş başa görüşmüş müdür? İşçilerin amir ve patron baskısı olmadan, serbestçe çalışma koşullarını ve yaşadıkları riskleri anlatabilecekleri bağımsız bir ortam saglanmış mıdır; yoksa incelemeler sadece TUPRAŞ yönetiminin sunduğu belgeler üzerinden mi yürütülmektedir?

3. Yürütülen denetim süreçlerine yetkili sendika Petrol-İş'in şube yöneticileri, iş yeri temsilcileri ve İSG Kurulu çalışan temsilcileri dahil edilmiş midir? İşçilerin ve sendikanın "Mart ayına kadar tamamlanacak" denilerek dayatılan sürece dair itirazları denetim raporlarına yansıtılmakta mıdır?

4. TÜPRAŞ yönetiminin "Avrupa rafinerilerinde daha az işçi çalışıyor" diyerek gerekçe gösterdiği Solomon benchmark verilerinin, rafinerilerin yaşı, otomasyon düzeyi, arıza sıklığı ve İSG kültürü göz ardı edilerek uygulanmasının işçi sağlığı ve güvenliğini zayıflattığı tespiti denetim kapsamına alınmış mıdır?

5. Dört rafineride yürütülen bu denetim ve inceleme süreçleri şu an ne aşamadadır? Yapılan incelemelerde bugüne kadar ulaşılan somut sonuçlar ve tespit edilen aykırılıklar nelerdir? Bu denetimlerin raporları kamuoyuna ve işçilere açıklanacak mıdır?

---

**Kaynak gösterme:** İskender Bayhan (EMEP, İstanbul). “TÜPRAŞ'a ait petrol rafinerilerinde yapılan iş sağlığı ve güvenliği denetimlerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/48623, 7 Eylül 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-48623-tupras-a-ait-petrol-rafinerilerinde-yapilan-is-sagligi-ve-guvenligi-denetimlerine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/4ea3afac-328a-41e4-9a79-01a07fc2a512

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.