# Sayıştayın 2022 yılı Denetim Raporunda Bakanlık ile ilgili yaptığı bazı tespitlere ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/4888
- **Veren:** Murat Emir (CHP, Ankara)
- **Muhatap:** Sağlık Bakanlığı (Fahrettin Koca)
- **Veriliş tarihi:** 29 Eylül 2023
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 77 gün sonra, 15 Aralık 2023)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/41aab885-79d1-4b5f-a2db-018ae0f71b54
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-4888-sayistayin-2022-yili-denetim-raporunda-bakanlik-ile-ilgili-yaptigi-bazi-tespitlere-iliskin

> Murat Emir (CHP), 29 Eylül 2023 tarihinde 7/4888 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Sağlık Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 77 gün sonra, 15 Aralık 2023).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Sağlık Bakanı Sayın Fahrettin Koca tarafından yanıtlanmasını saygılarımla arz ederim.

Covid-19 pandemisinin ardından yerli aşı üretimi için harekete geçen Sağlık Bakanlığı, Erciyes Üniversitesi Aşı Araştırma ve Geliştirme Uygulama Merkezi ve TÜSEB işbirliğinde çalışmalara başlanmıştır. Aşının ticarileştirme ve üretim hakkı TÜSEB tarafından kurulan SBT isimli firmaya devredilmiştir. Sayıştay raporunun ardından üretimin SBT tarafından farklı bir şirkete devredildiği ortaya çıkmıştır.

Sayıştay raporlarına göre şirketin, 2021 yılı zararının 17,5 milyon TL'yi, 2022 yılı zararının da 8,1 milyon TL'yi bulduğu anlaşılmıştır. Sayıştay raporunda şirkete ilişkin; Yapılan incelemelerde şirketin sermayesinin faaliyetlerini sürdürebilmesi için yeterli olmadığı ve şirketin faaliyetlerinin borçla finanse edildiği görülmüştür" ifadeleri yer almıştır.

Rapora bakıldığında, şirketin gerçekleştirdiği faaliyetlerin neredeyse büyük bir bölümünü DMO"dan aldığı avansla sürdürdüğü ve buna rağmen kârlılığının çok düşük olduğu görülmektedir. Yine raporda, şirketin cari harcamalarını karşılamada dahi güçlük çektiği, şirketin cari harcamalar için yeterli kaynağı olmadığından imzaladığı sözleşmeden kaynaklanan damga vergileri için dahi özel bankalardan kredi kullandığı belirtilmektedir.

Mali tablolara göre şirketin kapanma noktasına geldiği ancak buna karşın Yönetim Kurulu ve Genel Kurul kararları incelendiğinde yönetimin bu konuda hiçbir adım atmadığı da anlaşılmaktadır.

Bu bağlamda;

I- DMO'dan bugüne kadar alınan avansın miktarı nedir?

2- Bugüne kadar toplam kaç doz aşı üretilmiştir?

3- Üretimin şirkete devredilmesinin ardından geçen sürede toplam kaç doz aşı üretimi yapılmıştır.

4- DMO'ya kaç doz aşı, ne kadara satılmıştır?

5- Aşının bir doz maliyeti ne kadardır?

## Bakanlığın cevabı

: 06.10.2023 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1298070 sayılı yazıları.

Ankara Milletvekili Sayın Murat EMİR tarafından verilen "Sayıştayın 2022 yılı Denetim

Raporunda Bakanlık ile ilgili yaptığı bazı tespitlere ilişkin" 7/4888 sıra sayılı yazılı soru önergesinin . cevabı ilişikte sunulmaktadır.

Ankara Milletvekili Sayın Murat EMİR tarafından verilen "Sayıştayın 2022 yılı Denetim Raporunda Bakanlık ile ilgili yaptığı bazı tespitlere ilişkin" 7/4888 sıra sayılı yazılı soru önergesi cevabıdır.

Covid-19 pandemisinin ardından yerli aşı üretimi için harekete geçen Sağlık Bakanlığı, Erciyes Üniversitesi Aşı Araştırma ve Geliştirme Uygulama Merkezi ve TÜSEB işbirliğinde çalışmalara başlanmıştır. Aşının ticarileştirme ve üretim hakkı TÜSEB tarafindan kurulan SBT isimli firmaya devredilmiştir. Sayıştay raporunun ardından üretimin SBT tarafından farklı bir şirkete devredildiği ortaya çıkmıştır.

Sayıştay raporlarına göre şirketin, 2021 yılı zararının 17,5 milyon TL'yi, 2022 yılı Zararının da 8,1 milyon TIyi bulduğu anlaşılmıştır. Sayıştay raporunda şirkete ilişkin; Yapılan incelemelerde şirketin sermayesinin faaliyetlerini sürdürebilmesi için yeterli olmadığı ve şirketin faaliyetlerinin borçla finanse edildiği görülmüştür" ifadeleri yer almıştır.

Rapora bakıldığında, şirketin gerçekleştirdiği faaliyetlerin neredeyse büyük bir bölümünü DMO'dan aldığı avansla sürdürdüğü ve buna rağmen kârlılığının çok düşük olduğu görülmektedir. Yine raporda, şirketin cari harcamalarını karşılamada dahi güçlük çektiği, şirketin cari harcamalar için yeterli kaynağı olmadığından imzaladığı sözleşmeden kaynaklanan damga vergileri için dahi özel bankalardan kredi kullandığı belirtilmektedir. i

Mali tablolara göre şirketin kapama noktasına geldiği ancak buna karşı Yönetim Kurulu ve Genel Kurul kararları incelendiğinde yönetimin bu konuda hiçbir adım atmadığı da anlaşılmaktadır.

Bu bağlamda;

1. DMO'dan bugüne kadar alınan avans miktarı nedir?

2. Bugüne kadar toplam kaç doz aşı üretilmiştir?

3. Üretimin şirkete devredilmesinin ardından geçen sürede toplam kaç doz aşı üretimi yapılmıştır?

4. DMO'ya kaç doz aşı, ne kadara satılmıştır?

5. Aşının bir doz maliyeti ne kadardır?

CEVAPLAR

Ülkelerin kalkınması ve sağlık alt yapılarını güçlendirmeleri için aşı, ilaç ve tıbbi cihaz gibi ileri teknoloji ürünlerin yerli ve milli üretimlerinin desteklenmesi önem arz etmektedir. Bu bilinçle ülkemiz pandemi sürecinde aldığı aksiyonlarla Covid-19 aşısını üreten sınırlı sayıdaki ülkelerden biri olmuştur.

Ürettiğimiz TURKOVAC aşımızın fikri ve sınai hakları TÜSEB'e aittir. Pandemi sürecinde TURKOVAC aşımızın etkili, verimli ve kaliteli üretim ilkeleri gözetilerek, aşılama hizmetlerinin sürdürülebilirliğini sağlayacak şekilde ihtiyaca yönelik üretim planlaması yapılmıştır.

Böylelikle, ihtiyacın ivedilikle karşılanabileceği ve aynı zamanda kamuya ilave ekonomik yük getirmeyecek bir üretim politikası izlenmiştir.

Halk sağlığının korunması misyonu ile alternatif Covid-19 aşılarına nazaran katbekat düşük fiyat stratejisi uygulanmış, asgari kâr marjı ile kullanıma sunulmuştur.

Konuya gösterilen ilgiye teşekkür ederim.

---

**Kaynak gösterme:** Murat Emir (CHP, Ankara). “Sayıştayın 2022 yılı Denetim Raporunda Bakanlık ile ilgili yaptığı bazı tespitlere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/4888, 29 Eylül 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-4888-sayistayin-2022-yili-denetim-raporunda-bakanlik-ile-ilgili-yaptigi-bazi-tespitlere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/41aab885-79d1-4b5f-a2db-018ae0f71b54

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
