# Diyarbakır T Tipi Kapalı Cezaevinde bulunan hasta bir mahkumun sağlık durumuna ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/4927
- **Veren:** Nevroz Uysal Aslan (DEM Parti, Şırnak)
- **Muhatap:** Adalet Bakanlığı (Yılmaz Tunç)
- **Veriliş tarihi:** 3 Ekim 2023
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 608 gün sonra, 2 Haziran 2025)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/763ae006-1106-4fd4-b14c-018af9d596ab
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-4927-diyarbakir-t-tipi-kapali-cezaevinde-bulunan-hasta-bir-mahkumun-saglik-durumuna-iliskin

> Nevroz Uysal Aslan (DEM Parti), 3 Ekim 2023 tarihinde 7/4927 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 608 gün sonra, 2 Haziran 2025).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Adalet Bakanı Yılmaz TUNÇ tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim 03.10.2023. evroz UYSAL ASLAN Şırnak Milletvekili

İnsan Hakları Derneği'nin (İHD) 2022 Yılı Hak İhlalleri Raporuna göre sadece bir yıl içinde ölen mahpus sayısı en az 81 olarak tespit edilmiştir. Yine raporda tespit edilebildiği kadarıyla; Türkiye hapishanelerinde halen 651'i ağır hasta olmak üzere toplam 1517 hasta mahpus bulunmaktadır.

İlgili sivil toplum kuruluşları ve hukuk örgütlerinin benzer raporlarında, tedavi hakları ellerinden alınan ve infazı ertelenmeyen birçok mahpusun ölüm sınırında olduğu belirtilmektedir.

Bunlardan biri de Diyarbakır T Tipi Kapalı Cezaevi'nde tutulan 23 yaşındaki ağır hasta tutuklu İsmail Tanboga'dır. Cizre'deki sokağa çıkma yasakları sırasında henüz 16 yaşında iken tutuklanarak cezaevine konulan Tanboga'nın, her geçen gün sağlık durumunun kötüye gittiği, mahpusun yemek yiyemediği için sadece mama ile beslendiği ve 30 kiloya düştüğü belirtilmektedir. Birçok rahatsızlığı bulunan mahpusun gerekli ve yeterli beslenemediği ve de zamanında gerekli müdahalenin yapılmamasından kaynaklı hastalığının çekilmez bir hal aldığı, cezaevinde yaşamını tek başına idame ettiremediği belirtilmektedir.

Bu bağlamda;

1. Bakanlığınıza bağlı cezaevlerinde tutulan hasta mahpus sayısı kaçtır?

2. Son bir yılda cezaevlerinde tedavi hakkının engellendiği veya tedavi hakkına erişemediğine yönelik şikâyet dilekçesi veren mahpus sayısı kaçtır?

3. Tedavi hakkı engellendiğine yönelik yapılan başvurulardan kaçı soruşturma konusu yapılmıştır? Hakkında soruşturma açılıp hak ihlallerine neden olduğu tespit edilen kişi sayısı kaçtır?

4. Ağır hasta tutuklu İsmail Tanboga'nın sağlık durumu nasıldır? Tedavisi ne şekilde yürütülmektedir?

5. İsmail Tanboga'nın yaşamını yitirmesi durumunda sorumlu kim veya kimler olacaktır?

6. 23 yaşında 30 kiloya düştüğü belirtilen ağır hasta olan mahpusun tam teşekküllü bir hastanede tedavi edilmesi için infazının ertelenmesi gerekliliği ortada iken bu konuda bir girişimde bulunacak mısınız?

7. Mahpusları ölüme sürükleyen ihlallerin önlenmesine yönelik herhangi bir çalışmanız var mı?

## Bakanlığın cevabı

1299779 sayılı yazı.

İlgi yazınız ekinde alınan, Şırnak Milletvekili Nevroz Uysal Aslan tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/4927 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur. gla

Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet)

Mevzuat Genel Müdürlüğü

Sayı : E-56020453-610-858-123/204 pi ği Konu : Yazılı soru önergesi ALYŞ2025

Sayın Nevroz UYSAL ASLAN Şırnak Milletvekili

Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/4927 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur.

I- A) Ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlü ve tutuklular, özgürlüğünden yoksun olmayan her vatandaş gibi tüm sağlık hizmetlerinden tıbbi gereklilik çerçevesinde ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda faydalanmakta olup, her türlü muayene ve tedavileri Devletin teminatı altında ve ücretsizdir. Hükümlü ve tutukluların beden ve ruh sağlığının korunması ve hastalıklarının tanısı için ilk muayene ve tedavi hizmetleri ceza infaz kurumlarında verilmekte; ileri tetkik, tedavi ve rehabilitasyon gerekenler Devlet hastanelerine, daha ileri sağlık hizmeti gerekenler ise üniversite hastanelerine sevk edilmektedir.

B) Ceza infaz kurumlarında barındırılan hükümlü ve tutuklulara ilişkin sağlık koşullarının düzenlenmesi ve sağlık hizmetine erişimin daha da etkili ve verimli hale gelebilmesi için 30/04/2009 tarihli Sağlık Bakanlığı ve Adalet Bakanlığı Arasında Ceza İnfaz Kurumlarındaki Sağlık Hizmetlerinin Düzenlenmesi Hakkında Protokol ve 26/01/2017 tarihli Adalet, İçişleri ve Sağlık Bakanlıkları Arasında Düzenlenen Protokol hükümleri dikkate alınarak her türlü çalışma ve düzenleme yapılmaktadır.

11- 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun;

A) "Hapis cezasının infazının hastalık nedeni ile ertelenmesi" kenar başlıklı 16. maddesinin ikinci fıkrasında, akıl hastalığı dışındaki hastalıklarda cezanın infazına, resmi sağlık kuruluşlarının mahkumlara ayrılan bölümlerinde devam olunacağı, ancak bu durumda bile hapis cezasının infazının, mahkumun hayatı için kesin bir tehlike teşkil ediyorsa iyileşinceye kadar geri bırakılacağı; üçüncü fıkrasında, belirtilen geri bırakma kararının, Adli Tıp Kurumunca düzenlenen ya da Adalet Bakanlığınca belirlenen tam teşekküllü hastanelerin sağlık kurullarınca düzenlenip Adli Tıp Kurumunca onaylanan rapor üzerine, infazın yapıldığı yer Cumhuriyet başsavcılığınca verileceği; altıncı fıkrasında ise maruz kaldığı ağır bir hastalık veya engellilik nedeniyle ceza infaz kurumu koşullarında hayatını yalnız idame etiremeyen ve toplum güvenliği bakımından ağır ve somut tehlike oluşturmayacağı değerlendirilen mahkumun cezasının infazının, üçüncü fıkrada belirlenen usule göre iyileşinceye kadar geri bırakılabileceği,

B) "Denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak cezanın infazı" kenar başlıklı 105/A maddesinin üçüncü fıkrasının (b) bendinde, maruz kaldıkları ağır bir hastalık, engellilik veya kocama nedeniyle hayatlarını yalnız idame ettiremeyen ve koşullu salıverilmesine üç yıl veya daha az süre kalan hükümlülerin, bu durumlarını, Adli Tıp Kurumundan alınan veya Adalet Bakanlığınca belirlenen tam teşekküllü hastanelerin sağlık kurullarınca düzenlenip Adli Tıp Kurumunca onaylanan bir raporla belgelendirmeleri ve diğer şartları da taşımaları hâlinde denetimli serbestlik tedbiri uygulanmak suretiyle cezanın infazı usulünden yararlanabileceği, Mevzuat Genel Müdürlüğü

C) 14/04/2020 tarihli ve 7242 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunla, 5275 sayılı Kanuna eklenen geçici 6. maddenin ikinci fıkrası uyarınca, 30/03/2020 tarihine kadar işlenen suçlar bakımından, 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun kasten öldürme suçları, cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlar, özel hayata ve hayatın gizli alanına karşı suçlar ve İkinci Kitap Dördüncü Kısım Dördüncü, Beşinci, Altıncı ve Yedinci Bölümünde tanımlanan suçlar ile Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren suçlar hariç olmak üzere; sıfır-altı yaş grubu çocuğu bulunan kadın hükümlüler ile yetmiş yaşını bitirmiş hükümlüler hakkında 105/A maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan "iki yıl"lık sürenin, "dört yıl" olarak uygulanacağı; maruz kaldığı ağır bir hastalık, engellilik veya kocama nedeniyle hayatını yalnız idame ettiremeyen altmışbeş yaşını bitirmiş hükümlülerin koşullu salıverilmeleri için ceza infaz kurumlarında geçirmeleri gereken sürelerin, azami süre sınırına bakılmaksızın 105/A maddesinde düzenlenen denetimli serbestlik tedbiri uygulanmak suretiyle infaz edilebileceği; ağır hastalık, engellilik veya kocama hâlinin, Adalet Bakanlığınca belirlenen tam teşekküllü hastanelerin sağlık kurullarınca veya Adli Tıp Kurumunca düzenlenen bir raporla belgelendirileceği,

Hükümlerinin yer aldığı malâmlarıdır.

Söz konusu geçici 6. madde hükmü, 15/04/2020 tarihli ve 31100 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiş olup, ilgili makam ve mercilerce bu madde hükmü uyarınca işlem yapılmaktadır.

NI- Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığıyla yapılan yazışmaya verilen 26/12/2024 tarihli cevapta;

A) Soru önergesinde adı geçen hükümözlünün Diyarbakır 2 Nolu T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda barındırıldığı, Kuruma ilk kabul muayenesinde daha önce apandisit ameliyatı olduğunu, kronik veya bulaşıcı hastalığının bulunmadığını beyan ettiği, farklı tarihlerdeki şikâyetleriyle ilgili olarak Kurum revirinde muayene edildiği gibi gerektiğinde Diyarbakır Gazi Yaşargil Eğitim ve Araştırma Hastanesinin ilgili poliklinikleri ile Dicle Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesine sevkinin sağlanarak muayene, tetkik ve tedavisinin yapıldığı, reçete edilen ilaçların kendisine teslim edildiği,

B) Adı geçen hakkında re'sen başlatılan infaz erteleme işlemleri kapsamında Diyarbakır Gazi Yaşargil Eğitim ve Araştırma Hastanesi tarafından düzenlenen 31/07/2024 tarihli raporda, hükümözlünün düzenli poliklinik kontrollerinin sağlanarak ceza infaz kurumu şartlarında infazına devam edilebileceğinin belirtildiği,

C) Kurumda tüm iş ve işlemlerin mevzuat hükümlerine uygun olarak yürütüldüğü,

Ç) Soru önergesinde belirtilen aksi yöndeki iddiaların gerçeği yansıtmadığı,

Bildirilmiştir.

Yılmaz TUNÇ Bakan

Yılmaz TUNÇ
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Nevroz Uysal Aslan (DEM Parti, Şırnak). “Diyarbakır T Tipi Kapalı Cezaevinde bulunan hasta bir mahkumun sağlık durumuna ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/4927, 3 Ekim 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-4927-diyarbakir-t-tipi-kapali-cezaevinde-bulunan-hasta-bir-mahkumun-saglik-durumuna-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/763ae006-1106-4fd4-b14c-018af9d596ab

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
