# Aydın ilinde yapılması planlanan JES projesinin çevresel etkilerine ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/50311
- **Veren:** Mesut Doğan (Yeni Yol, Ankara)
- **Muhatap:** Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı (Murat Kurum)
- **Veriliş tarihi:** 6 Ekim 2026
- **Durum:** Cevap bekleniyor
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/01f08925-f692-413a-b429-01a1158cc236
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-50311-aydin-ilinde-yapilmasi-planlanan-jes-projesinin-cevresel-etkilerine-iliskin

> Mesut Doğan (Yeni Yol), 6 Ekim 2026 tarihinde 7/50311 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. Cevap bekleniyor.

## Önerge metni

Aşağıda belirtilen sorularımın Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Sayın Murat Kurum tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İç Tüzüğünün 96'ıncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Aydın ili, sahip olduğu mikroklima özellikleri, jeotermal kaynakları ve yüksek vErimli alüvyal toprak yapısıyla ülkemizin en kritik tarımsal üretim havzalarından biridir. Yncir, zeytin, pamuk ve kestane gibi coğrafi işaretli ve stratejik tarım ürünlerinin yetiştiği Büyük Menderes Havzası, aynı zamanda yasal güvence altına alınmış "Büyük Ova Koruma Alanı" statüsündedir.

Aydın yerel basınına yansıyan bilgilere göre; EÇS Kahramanmaraş Çimento Beton Sanayi ve Madencilik İşletmeleri A.Ş. tarafından Efeler ilçesi Kalfaköy, Kocagür ve Gölhisar mahalleleri mevkiinde "J-700 İşletme Ruhsatlı Sahada Jeotermal Enerji Santrali ve Kaynak Arama Projesi" kapsamında 2x33 MWe (toplam 66 MWe) kapasiteli JES tesisi ile 48 adet sondaj kuyusu açılması planlanmakta ve bu doğrultuda Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) süreci başlatılmış bulunmaktadır.

Söz konusu projenin Aydın Adnan Menderes Üniversitesi (ADÜ) Merkez Yerleşkesine yalnızca 342 metre mesafede yer alması; Kalfaköy, Kocagür ve Gölhisar mahallelerinin yanı sıra Doğan, İmamköy, Konuklu, Pınardere, Serçeköy, Umurlu ve Yılmazköy gibi yoğun nüfuslu yerleşim yerlerinin etki alanında bulunması kamuoyunda, yerel yönetimlerde, meslek odalarında ve bölge halkında haklı ve ciddi endişelere yol açmıştır.

Bölgede halihazırda faaliyette olan çok sayıda jeotermal enerji santralinin yarattığı çevresel baskı ortadayken; yeni açılacak 48 adet derin sondaj kuyusunun yeraltı ve yerüstü su

/— rejimine, tarımsal sulama kaynaklarına ve toprak kalitesine vereceği zararlar bilimsel olarak açıklığa — kavuşturulmamıştır. Jeotermal akışkanın reenjeksiyon — süreçlerindeki denetimsizlikler, yeraltı akiferlerine karışma riski ve hidrojen sülfür ($H 2S$), karbondioksit ($CO 2$) ile yoğuşmayan gazların hava kalitesine ve insan sağlığına etkileri yöre halkı için doğrudan tehdit oluşturmaktadır.

TBMM Halkla İlişkiler Binası, F Blok Kat:3 Oda No:F317. Bakanlıkla ANKARA Bu çerçevede;

DOĞU

J-700 işletme ruhsatlı saha kapsamında planlanan tesis ve 48 sondaj kuyusunun, Aydın Adnan Menderes Üniversitesi (ADÜ) yerleşkesine 342 metre mesafede bulunması yürürlükteki mevzuat çerçevesinde asgari sağlık ve güvenlik koruma bandı kriterlerine uygun mudur?

Proje sahası ve kuyu lokasyonları, 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu uyarınca ilan edilen Büyük Ova Koruma Alanı sınırları içerisinde yer almakta mıdır? Tarım dışı amaçla kullanım izni verilmiş midir?

Efeler havzasında işletmede olan mevcut JES tesisleri ile planlanan 66 MWe kapasiteli santralin kümülatif çevresel etki değerlendirmesi ve havza taşıma kapasitesi analizi yapılmış mıdır?

Açılacak 48 derin sondaj kuyusunun yeraltı akiferlerine, su tablasına ve tarımsal sulama kuyularına etkileri hidrojeolojik olarak modellenmiş midir? Üretim sonrası jeotermal akışkanın kapalı çevrim usulüyle %100 oranında reenjeksiyonunun sağlanıp sağlanmadığı hangi teknik donanım ve uzaktan izleme sistemleriyle denetlenecektir?

Santral ve kuyu başı operasyonlarından kaynaklanacak hidrojen sülfür ($H 2S$), amonyak ve yoğuşmayan gaz emisyonlarının dağılım modellemesi hazırlanmış mıdır? Sınır değerlerin aşılmaması için öngörülen arıtma ve filtreleme teknolojileri nelerdir?

ÇED sürecinde Adnan Menderes Üniversitesi, Aydın Ziraat Odası ve ilgili yerel paydaşların kurum görüşleri talep edilmiş midir? Bahse konu görüşlerin proje onay sürecindeki bağlayıcılığı nedir?

TBMM Halkla İlişkiler Binası, F Blok Kat:3 Oda No:F317, Bakanlıklar ANKARA

---

**Kaynak gösterme:** Mesut Doğan (Yeni Yol, Ankara). “Aydın ilinde yapılması planlanan JES projesinin çevresel etkilerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/50311, 6 Ekim 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-50311-aydin-ilinde-yapilmasi-planlanan-jes-projesinin-cevresel-etkilerine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/01f08925-f692-413a-b429-01a1158cc236

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
