# Sayıştayın 2025 yılı Denetim Raporu'nda Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü ile ilgili yaptığı bazı tespitlere ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/50655 - **Veren:** Celal Fırat (DEM Parti, İstanbul) - **Muhatap:** Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı (Alparslan Bayraktar) - **Veriliş tarihi:** 9 Ekim 2026 - **Durum:** Cevap bekleniyor - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/988ecce6-04a7-4c2a-9f94-01a12f26ffb6 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-50655-sayistayin-2025-yili-denetim-raporu-nda-maden-ve-petrol-isleri-genel-mudurlugu-ile-ilgili > Celal Fırat (DEM Parti), 9 Ekim 2026 tarihinde 7/50655 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı. Cevap bekleniyor. ## Önerge metni Aşağıda belirtilen sorularımın Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan BAYRAKTAR tarafından Anayasanın 98. ve TBMM İçtüzüğünün 96. ve 99. Maddeleri uyarınca yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. Bİ HK Celal FIRAT İstanbul Milletvekili Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün 2025 yılı Sayıştay Denetim Raporuna göre; Madencilik faaliyetlerinin denetiminde uygulanan denetimin etkinleştirilmesi başlıklı bulgusunda; 2025 yılında toplam 9.297 ruhsat sahasında denetimin gerçekleştirildiği, söz konusu denetimlerin 271 teknik personel ve 139 "mali uzman yerine" Ankara'dan yapılan geçici görevlendirmeler ile gerçekleştirildiği, yapılan denetimler için ayrıca bir denetim personeli çalıştırılmadığı, kurumun diğer işlerinde çalışmakta olan personel görevlendirmeleri ile denetim faaliyetinde bulunulduğu, yani denetim için görevlendirilen personelin denetim görevi dışında görevleri de bulunduğu tespiti yapılmıştır. Bu denetimlerin çoğunlukla gidiş ve dönüş yol dahil, 3-7 gün arasında olduğu ve ortalama 4,5 ruhsat denetlendiği görülmüştür. Madencilik faaliyetlerinin tehlikeleri, riskleri, çeşitliliği, iş yoğunluğu, karmaşıklığı, dinamikliği dikkate alındığında, görevlendirme sürelerinin yeterli olmayacağı, mevcut denetim süreleri ile etkin bir denetim yürütülmesinin mümkün olmayacağı değerlendirilmiştir. Diğer taraftan, MAPEG'de mali denetimde uzmanlaşmış personel bulunmadığı, kurumda diğer işlerde çalışan memurlardan mali uzman yerine görevlendirme yapılmak suretiyle mali denetimler yürütüldüğü görülmektedir. Nitekim MAPEG tarafından gerçekleştirilen denetimler sonucunda uygulanan idari para cezalarına ilişkin çok sayıda dava ile MAPEG'in karşı karşıya kaldığı anlaşılmaktadır. Ayrıca söz konusu Sayıştay Denetim Raporunda; Daimi Nezaretçilerin hukuki statüsünün güçlendirilmesi başlıklı bulgusunda; 3213 sayılı Maden Kanunu'nun maden işletmelerinin denetim ve kontrolünde çok önemli görevler yüklediği "daimi nezaretçinin" görevine son verme yetkisinin madencilik faaliyetini yürüten işverene ait olmasının, daimi nezaretçinin etkinliğini olumsuz yönde etkileme riskini ortaya çıkarabileceği tespiti yapılmıştır. 11.12.2022 tarih ve 32040 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Maden Yönetmeliğinin "Daimi nezaretçinin görev, yetki ve sorumlulukları" başlıklı 126'ncı maddesinde "...(b) Ruhsat alanı içerisinde maden işletme faaliyetlerini işletme projesine uygun olarak planlar, koordine eder ve yürütülmesini sağlar. İşletme projesine aykırı olan tehlikeli bir durumun varlığı söz konusu DoLi5 • olduğu zaman, gerekli önlemlerin alınmasını önerir ve önlem alınmasına nezaret eder. c) Daimi nezaretçi işletme güvenliği ile ilgili alınan tedbirlerin uygunluğunu denetler. ç) Daimi nezaretçi, görev aldığı ocak/ocaklardaki işletme güvenliğini tehlikeye atan hususlarla ilgili tespit, öneri ve önlemleri belirler. Aynı zamanda bu hususları, içeriği Genel Müdürlük tarafından belirlenmiş daimi nezaretçi defterine rapor ederek ruhsat sahibine bildirir. Ruhsat sahibi işletme güvenliği açısından tehlikeli durumları gidermeye yönelik faaliyetler dışındaki maden işletme faaliyetlerini derhal durdurur... 3) Maden işletme faaliyetlerinde işletme güvenliği açısından tehlikeli olabilecek durumlara ilişkin tespit ve önerilerini aynı gün bildirmek..." gibi hükümlerin yer aldığı, yukarıda yer alan Kanun ve Yönetmelik hükümleri birlikte değerlendirildiğinde Daimi Nezaretçinin önemli yetki ve sorumluluklar içeren denetim ve kontrol görevleri olduğu görülmektedir. Maden Yönetmeliği'nin "Daimi nezaretçinin görevinin sona ermesi" başlıklı 128'inci maddesinde ise; "Daimi nezaret görevi; işverenin maden mühendisi ile yaptığı sözleşmeyi feshetmesi, ruhsat sahibi veya rödövansçının daimi nezaretçiyi azletmesi, ruhsat iptali, terki, devri, intikali durumlarında ve daimi nezaretçinin istifası veya ölümü halinde sona erer..." denilmektedir. Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri değerlendirildiğinde Daimi Nezaretçiye yüklenen sorumluluğun önemi ile Daimi Nezaretçinin görevine son verilme usulü arasında tezat bir uyumsuzluk olduğu anlaşılmaktadır. Daimi Nezaretçi madencilik faaliyetlerindeki en önemli denetim ve kontrol mekanizmasıdır. • Daimi Nezaretçi maden işletmesinde esas olarak işveren faaliyetlerini denetlemekte, işletmede mevzuata aykırı bir durum gerçekleştiğinde MAPEG'e bildirmekle yükümlü olan görevlidir. Dolayısıyla, denetim görevini ifa eden görevlinin (Daimi Nezaretçinin), denetlediği kişi tarafından, her an görevden alınabilecek durumda olması denetim görevinin doğasına uygun düşmemektedir. Daimi Nezaretçinin maden kazalarının önlenmesi konusundaki görevlerini güvenle yerine getirebilmesi için hukuki statüsünün güçlendirilmesi, göreve atanma ve görevden alınma usullerinin yeniden düzenlenerek ruhsat sahibi işverene bağlı olmayan kamu görevlisi statüsü kazandırılmalıdır. Bu bağlamda; 1. Türkiye'de açılan binlerce maden sahasında ve neredeyse her gün yaşanan maden kazalarının önlenebilmesi için madencilik faaliyetlerinin denetiminde; mevcut insan kaynağının yetersizliği nedeniyle, uygulanmakta olan denetim yöntemi ve denetim süreleri ile denetim faaliyetlerinin etkin olarak yerine getirilmesi için Bakanlık olarak gerekli önlemler alınacak mıdır? 2. Daimi Nezaretçinin maden kazalarının önlenmesi konusundaki görevlerini güvenle yerine getirebilmesi, göreve atanma ve görevden alınma usullerinin yeniden düzenlenerek ruhsat sahibi işverene bağlı olmayan kamu görevlisi statüsü kazanması için hukuki düzenleme yapılacak mıdır? --- **Kaynak gösterme:** Celal Fırat (DEM Parti, İstanbul). “Sayıştayın 2025 yılı Denetim Raporu'nda Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü ile ilgili yaptığı bazı tespitlere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/50655, 9 Ekim 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-50655-sayistayin-2025-yili-denetim-raporu-nda-maden-ve-petrol-isleri-genel-mudurlugu-ile-ilgili (erişim: 5 Kasım 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/988ecce6-04a7-4c2a-9f94-01a12f26ffb6 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.