# 2023-2026 yılları arasında Şanlıurfa'nın Suruç ilçesinde yapılan kırsal kalkınma desteklerine ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/51022
- **Veren:** Mahmut Tanal (Yeni Parti, Şanlıurfa)
- **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı)
- **Veriliş tarihi:** 13 Ekim 2026
- **Durum:** Cevaplanmadı (TBMM: “Cevaplanmadığı Gelen Kağıtlarda İlan Edildi”)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/ab0c5423-3560-4ac8-bb5f-01a135841699
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-51022-2023-2026-yillari-arasinda-sanliurfa-nin-suruc-ilcesinde-yapilan-kirsal-kalkinma-destekler

> Mahmut Tanal (Yeni Parti), 13 Ekim 2026 tarihinde 7/51022 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. Cevaplanmadı (TBMM: “Cevaplanmadığı Gelen Kağıtlarda İlan Edildi”).

## Önerge metni

Aşağıda belirtilen sorularımın, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim makli tarafından

Anayasa'nın 98'inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'

Şanlıurfa'nın Suruç ilçesinde artan üretim maliyetleri, borç yükü ve finansman güçlükleri nedeniyle çiftçilerin üretimden uzaklaştığı yönündeki şikâyetfer, kırsal kalkınma politikalarının ve küçük üreticilere sağlanan desteklerin etkinliğinin incefenmesini gerektirmektedir.

Bakanlığınız tarafından 2026 yılı kırsal kalkınma yatırımları kapsamında toplam 12,5 milyar TL hibe desteği sağlanacağı açıklanmıştır. Ancak bu kaynakların Suruç'taki küçük aile işletmelerine, genç çiftçilere ve kadın üreticilere ne ölçüde ulaştığının, desteklere erişimdeki finansman engellerinin ve yatırımların üretim ile istihdama somut katkısının ortaya konulması gerekmektedir.

Anayasa'nın 44'üncü, 45'inci ve 166'ncı maddeleri ile 5488 sayılı Tarım Kanunu çerçevesinde tarımsal üretimin korunması, kırsal kalkınmanın desteklenmesi ve üreticilerin ekonomik faaliyetlerini sürdürebilmesine yönelik tedbirlerin alınması önem taşımaktadır.

Bu bağlamda;

1. Suruç'ta 2023-2026 döneminde tarımsal üretimden çekilmenin kırsal göç, tarımsal istihdam ve yerel ekonomi üzerindeki etkilerine ilişkin Bakanlığınızca bir araştırma yapılmış mıdır? Yapılmışsa üretimden uzaklaşmanın istihdam ve göç bakımından tespit edilen sonuçları nelerdir? Yapılmamışsa kırsal kalkınma politikalarının sonuçları hangi göstergelerle değerlendirilmektedir?

2. Suruç'ta üretimden çekilmenin buğday, pamuk ve diğer başlıca ürünlerde tarımsal hammadde tedarikine, gıda arzına ve ithalat ihtiyacına olası etkileri Bakanlığınızca değerlendirilmiş midir? Değerlendirilmişse elde edilen sonuçlar nelerdir? Bu etkiler araştırılmamışsa üretimdeki daralmanın ekonomik sonuçları hangi verilerle izlenmektedir?

3. Suruç'ta 2023-2026 döneminde Kırsal Kalkınma Yatırım Programı, IPARD ve diğer kırsal kalkınma desteklerine kaç başvuru yapılmış; kaçı kabul edilmiş, reddedilmiş, sözleşmeye bağlanmış ve tamamlanmıştır? Küçük aile işletmeleri, genç çiftçiler ve kadın üreticiler itibarıyla başvuru, kabul, ret ve fiilen ödenen destek tutarları nedir?

4. Kırsal kalkınma desteklerinde yararlanıcılardan istenen öz kaynak, eş finansman, teminat veya ön finansman şartları nedeniyle Suruç'ta kaç başvuru reddedilmiş, geri çekilmiş veya sözleşmeye bağlandığı hâlde. gerçekleştirilememiştir? Bu engelleri gidermek amacıyla hangi düzenlemeler yapılmış ve kaç üretici bu düzenlemelerden yararlanmıştır?

Suruç'ta 2023-2026 döneminde kooperatifleşme, ortak ürün depolama, işleme, paketleme, doğrudan pazarlama ve katma değerli üretim amacıyla kaç yatırım desteklenmiştir? Bu yatırımlara ne kadar kamu kaynağı ayrılmış, ne kadarı harcanmış, kaç tesis tamamlanarak faaliyete geçmiş ve fiilen kaç kişilik istihdam oluşturulmuştur? Tamamlanmayan yatırımların gerekçeleri nelerdir?

Suruç'ta 2023-2026 döneminde 5403 sayılı Kanun kapsamında Bakanlığınızın kayıtlarına yansıyan tarım arazisi mülkiyet devirlerinin sayısı ve toplam büyüklüğü nedir? Borç, haciz veya cebri icra satışı nedeniyle gerçekleşen devirler ilgili kurumlarla koordinasyon içinde ayrıca izlenmekte midir? Bu işlemlerin küçük aile işletmelerinin arazi varlığına, mülkiyetin belirli ellerde yoğunlaşmasına ve üretimden çekilmeye etkisi hakkında herhangi bir inceleme yapılmış mıdır?

Suruç'ta küçük aile işletmelerinin, genç çiftçilerin ve kadın üreticilerin üretimde kalmasını sağlamak; kırsal göçü azaltmak ve tarımsal istihdamı korumak amacıyla ilgili kurumlarla hazırlanmış bir eylem planı bulunmakta mıdır? Bulunuyorsa sorumlu kurumlar, ayrılan kaynak, yararlanacak üretici sayısı, ölçülebilir hedefler ve uygulama takvimi nedir? Bulunmuyorsa mevcut destek programlarının üretimden çekilmeyi önlemedeki başarısı hangi somut sonuçlarla değerlendirilmektedir?

---

**Kaynak gösterme:** Mahmut Tanal (Yeni Parti, Şanlıurfa). “2023-2026 yılları arasında Şanlıurfa'nın Suruç ilçesinde yapılan kırsal kalkınma desteklerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/51022, 13 Ekim 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-51022-2023-2026-yillari-arasinda-sanliurfa-nin-suruc-ilcesinde-yapilan-kirsal-kalkinma-destekler (erişim: 16 Kasım 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/ab0c5423-3560-4ac8-bb5f-01a135841699

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
