# Sayıştayın 2022 yılı Denetim Raporunda Bakanlık ile ilgili yaptığı bazı tespitlere ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/5142
- **Veren:** Ednan Arslan (CHP, İzmir)
- **Muhatap:** Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı (Mehmet Fatih Kacır)
- **Veriliş tarihi:** 6 Ekim 2023
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 48 gün sonra, 23 Kasım 2023)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/88f80518-8044-4407-bb07-018b14102ff4
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-5142-sayistayin-2022-yili-denetim-raporunda-bakanlik-ile-ilgili-yaptigi-bazi-tespitlere-iliskin

> Ednan Arslan (CHP), 6 Ekim 2023 tarihinde 7/5142 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 48 gün sonra, 23 Kasım 2023).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih KACIR tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Saygılarımla. r Milletvekili

Kamuya açıklanan Sayıştay Başkanlığı Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı 2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporunda;

"Bulgu:1- İl Müdürlükleri tarafından verilen idari para cezalarına ilişkin erken ödeme indirimlerinin muhasebe kayıtlarına alınmadığı, Uygulamada tahsil edilen idari para cezalarının indirimli haliyle doğrudan Kasa ve Banka hesaplarıyla ilişkilendirildiği, indirim tutarlarının indirim, iade ve iskontolar hesabında izlenmediği, 2022 yılında ©25 indirimli olarak tahsil edilen idari para cezası tutarının 19.842.009,63 TL olup erken ödeme sebebiyle indirilen tutar 6.614.003,21 TL'ye tekabül ettiği, indirim, iade ve iskontolar hesabının yapılan indirim tutarı kadar noksan bakiye vermesi nedeniyle Faaliyet Sonuçları Tablosunun doğru veri sunmadığı, Bulgu:2- Sanayi ürünlerinin piyasa gözetimi ve denetimi, metroloji ve standardizasyon hizmetleri, ölçü aletleri ve sanayi sicil işlemleri kapsamında İl Müdürlükleri tarafından uygulanan idari para cezalarına ait tahakkuk kayıtlarının yapılmadığı, 2022 yılında muhtelif kanunlar kapsamında verilen idari para cezası tutarının, kayıtlara göre 100.311.798,64 TL iken, tahsil edilen tutarın sadece 29.804.216,23 TL olduğu, buna göre 70.507.582,41 TL tutarında, tahsil edilemeyip vergi dairelerine bildirilen idari para cezalarından oluşan kamu alacağının söz konusu olduğu, tahakkuk kayıtları tam olarak yapılmadığından bilançoda yer alan Gelirlerden Alacaklar Hesabının, Bakanlığınız faaliyet alacakları hususunda tam bilgi sunmadığı, Bulgu:3- (Yeni Tespit) Bakanlıkça, yurt içi ve yurt dışında görevli personel adına açılan avans ve kredilerin, mevzuatında öngörülen sürelerde kapatılmadığı, İlgili düzenlemeler çerçevesinde personele açılan avans ve kredilerin yasal süresi içerisinde mahsubunun sağlanması, süre aşımına uğratılması durumunda ise yasal olarak kesilmesi gereken gecikme cezalarının kesilmesi gerektiği" tespitlerinde bulunulmuştur. Sayıştay Başkanlığı Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı 2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporunda Bulgu 1 ve Bulgu 2 tespitleri yer almıştır.

Bu bağlamda:

1. Piyasa gözetimi ve denetimi kapsamındaki idari para cezalarının tahakkuk ve tahsil işlemlerinin zamanında ve eksiksiz olarak yerine getirilmesini teminen Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından sağlanan e-tahsilat sistemine; metroloji ve standardizasyon hizmetleri, ölçü aletleri ve sanayi sicil işlemleri ile ilgili para cezalarının da entegrasyonu üzerine Bakanlığınızca yapılan bir çalışma var mıdır? Bakanlığınızca, bu entegrasyonun ne zaman tamamlanarak devreye alınması planlanmaktadır?

2. İl Müdürlükleriniz tarafından verilen idari para cezalarından kanun yoluna başvurma süresi içerisinde ödenenler için yapılan indirimlere ilişkin tutarların mali tablolarda izlenmemesinin sebebi nedir?

3. 2022 yılında muhtelif kanunlar kapsamında verilen idari para cezası tutarı, kayıtlara göre 100.311.798,64 TL iken, tahsil edilen tutar sadece 29.804.216,23 TL'dir. Buna göre 70.507.582,41 TL tutarında, tahsil edilemeyip vergi dairelerine bildirilen idari para cezalarından oluşan kamu alacağı söz konusudur. Tahsilat oranının bu kadar düşük kalmasının, alacaklarınızın tahsil edilmemesinin sebebi nedir?

4. İl Müdürlükleri tarafından uygulanan idari para cezalarına ilişkin tahakkuk kayıtlarının büyük oranda yapılmadığı, tahakkuk kayıtları yapılmayan idari para cezalarının, tahsilat aşamasında doğrudan gelir kaydedildiği, dolayısıyla kesilen idari para cezalarına ilişkin işlemlerin, tahakkuk esasına göre yürütülmediği, bu durumun Bakanlık Faaliyet Sonuçları Tablosunun doğru veri sunmasına engel olduğu belirtilmektedir. Bu tespit 2021 yılında da yapılmasına rağmen niçin düzeltilmemektedir?

5. Yurt içi ve yurt dışı birim ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla, görevli personele verilen avans ve kredilerin bir kısmının mevzuatında öngörülen süre geçtikten sonra kapatılmasının sebebi nedir?

6. Mahsup işlemleri kanuni süresi içinde tamamlanmayan personel avans ve kredi işlemlerinin takip ve tahsil süreçlerinde 6183 sayılı Kanun hükümleri uygulanmakta mıdır?

7. Yukarıda zikredilen 5 ve 6'ncı sorular bağlamındaki personel sayısı kaçtır? Bu personele açılan avans ve kredilerin mevzuatında öngörülen sürelerinde kapatılmayan tutarları ne kadardır?

## Bakanlığın cevabı

Kamuya açıklanan Sayıştay Başkanlığı Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı 2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporunda;

"Bulgu: I- İl Müdürlükleri tarafından verilen idari para cezalarına ilişkin erken ödeme indirimlerinin muhasebe kayıtlarına alınmadığı, Uygulamada tahsil edilen idari para cezalarının indirimli haliyle doğrudan Kasa ve Banka hesaplarıyla ilişkilendirildiği, indirim tutarlarının indirim, iade ve ıskontolar hesabında izlenmediği, 2022 yılında "4625 indirimli olarak tahsil edilen idari para cezası tutarının 19.842.009,63 TL olup erken ödeme sebebiyle indirilen tutar 6.614.003,21 TL'ye tekabül ettiği, indirim, iade ve ıskontolar hesabımın yapılan indirim tutarı kadar noksan bakiye vermesi nedeniyle Faaliyet Sonuçları Tablosunun doğru veri sunmadığı, Bulgu:2- Sanayi ürünlerinin piyasa gözetimi ve denetimi, metroloji ve standardizasyon hizmetleri, ölçü aletleri ve sanayi sicil işlemleri kapsamında İl Müdürlükleri tarafından uygulanan idari para cezalarına ait tahakkuk kayıtlarının yapılmadığı, 2022 yılında muhtelif kanunlar kapsamında verilen idari para cezası tutarının, kayıtlara göre 100.311.798,64 TL iken, tahsil edilen tutarın sadece 29.804.216,23 TL olduğu, buna göre 70.507.582,41 TL tutarında, tahsil edilemeyip vergi dairelerine bildirilen idari para cezalarından oluşan kamu alacağının söz konusu olduğu, tahakkuk kayıtları tam olarak yapılmadığından bilançoda yer alan Gelirlerden Alacaklar Hesabının, Bakanlığınız faaliyet alacakları hususunda tam bilgi sunmadığı, Bulgu:3 (Yeni Tespit) Bakanlıkça, yurt içi ve yurt dışında görevli personel adına açılan avans ve kredilerin, mevzuatında öngörülen sürelerde kapatılmadığı, İlgili düzenlemeler çerçevesinde personele açılan avans ve kredilerin yasal süresi içerisinde mahsubunun sağlanması, süre aşımına uğratılması durumunda ise yasal olarak kesilmesi gereken gecikme cezalarının kesilmesi gerektiği" tespitlerinde bulunulmuştur. Sayıştay Başkanlığı Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı 2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporunda Bulgu 1 ve Bulgu 2 tespitleri yer almıştır.

Bu bağlamda;

Soru 1- Piyasa gözetimi ve denetimi kapsamındaki idari para cezalarının tahakkuk ve tahsil işlemlerinin zamanında ve eksiksiz olarak yerine getirilmesini teminen Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından sağlanan e-tahsilat sistemine; metroloji ve standardizasyon hizmetleri, ölçü aletleri ve sanayi sicil işlemleri ile ilgili para cezalarının da entegrasyonu üzerine Bakanlığınızca yapılan bir çalışma var mıdır? Bakanlığınızca, bu entegrasyonun ne zaman tamamlanarak devreye alınması planlanmaktadır?

Soru 2- İl Müdürlükleriniz tarafından verilen idari para cezalarından kanun yoluna başvurma süresi içerisinde ödenenler için yapılan indirimlere ilişkin tutarların mali tablolarda izlenmemesinin sebebi nedir?

Soru 3- 2022 yılında muhtelif kanunlar kapsamında verilen idari para cezası tutarı, kayıtlara göre 100.311.798,64 TL iken, tahsil edilen tutar sadece 29.804.216,23 TL'dir. Buna göre 70.507.582,41 TL tutarında, tahsil edilemeyip vergi dairelerine bildirilen idari para cezalarından oluşan kamu alacağı söz konusudur. Tahsilat oranının bu kadar düşük kalmasının, alacaklarınızın tahsil edilmemesinin sebebi nedir?

Soru 4- İl Müdürlükleri tarafından uygulanan idari para cezalarına ilişkin tahakkuk kayıtlarının büyük oranda yapılmadığı, tahakkuk kayıtları yapılmayan idari para cezalarının, tahsilat aşamasında doğrudan gelir kaydedildiği, dolayısıyla kesilen idari para cezalarına ilişkin işlemlerin, tahakkuk esasına göre yürütülmediği, bu durumun Bakanlık Faaliyet Sonuçları Tablosunun doğru veri sunmasına engel olduğu belirtilmektedir. Bu tespit 2021 yılında da yapılmasına rağmen niçin düzeltilmemektedir?

Soru 5- Yurt içi ve yurt dışı birim ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla, görevli personele verilen avans ve kredilerin bir kısmının mevzuatında öngörülen süre geçtikten sonra kapatılmasının sebebi nedir?

Soru 6- Mahsup işlemleri kanuni süresi içinde tamamlanmayan personel avans ve kredi işlemlerinin takip ve tahsil süreçlerinde 6183 sayılı Kanun hükümleri uygulanmakta mıdır?

Soru 7- Yukarıda zikredilen 5 ve 6'ncı sorular bağlamındaki personel sayısı kaçtır? Bu personele açılan avans ve kredilerin mevzuatında öngörülen sürelerinde kapatılmayan tutarları ne kadardır?

CEVAPLAR

Cevap 1-2-3-4- Bahse konu Sayıştay Raporlarında yer vetilen idari para cezalarının (İPC) takip ve tahsil işlemleri, ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde yerine getirilmeye devam edilmektedir. İdari para cezalarından kesinleşenler ve süresi içinde tahsil edilenlere uygulanan indirimler, Bakanlığımıza hizmet veren muhasebe birimlerince kaydedilmektedir. Kesinleşmiş ancak tahsil edilmemiş olanlar ise vergi dairelerine bildirilmekte olup takip ve tahsilat işlemleri 6183 sayılı Kanun kapsamında Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığınca yürütülmektedir. Söz konusu para cezalarının takip ve tahsil işlemlerinin elektronik ortama taşınabilmesi amacıyla Bakanlığımızca, Hazine ve Maliye Bakanlığınca yönetilen e-Tahsilat sistemine entegrasyon çalışması başlatılmıştır.

Cevap 5-6-7- Ön ödemelere ilişkin mahsup işlemleri, ilgili mevzuatta yapılan düzenlemelere uygun şekilde yerine getirilmektedir. Bulguda yer verilen istisnai gecikmeler nedeniyle süresinde mahsup edilemeyen ön ödemelerin takip ve tahsil süreçleri ise 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri kapsamında yürütülmüştür.

Mehmet Fatih KACIR
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Ednan Arslan (CHP, İzmir). “Sayıştayın 2022 yılı Denetim Raporunda Bakanlık ile ilgili yaptığı bazı tespitlere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/5142, 6 Ekim 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-5142-sayistayin-2022-yili-denetim-raporunda-bakanlik-ile-ilgili-yaptigi-bazi-tespitlere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/88f80518-8044-4407-bb07-018b14102ff4

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
