# Ülkemizdeki şeker pancarı alım fiyatının güncellenmesine ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/5253
- **Veren:** İsa Mesih Şahin (Saadet Partisi, İstanbul)
- **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı)
- **Veriliş tarihi:** 11 Ekim 2023
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 125 gün sonra, 13 Şubat 2024)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/5c419c61-23b7-40f6-831d-018b1f3b155a
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-5253-ulkemizdeki-seker-pancari-alim-fiyatinin-guncellenmesine-iliskin

> İsa Mesih Şahin (Saadet Partisi), 11 Ekim 2023 tarihinde 7/5253 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 125 gün sonra, 13 Şubat 2024).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim YUMAKLI tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını, Anayasa'nın 98 ve İçtüzüğün 96'ncı maddeleri gereğince saygılarımla arz ederim. 11.10.2023 li İsyan ŞAHİN İsta " ille

Dünyada stratejik öneme sahip olan şeker pancarı üretimi, Türkiye?de tarıma dayalı sanayi üretiminde önemli bir rol oynamaktadır. Şeker pancarı, önemli bir besin kaynağı olan şeker başta olmak üzere melas, alkol, maya, biyoetanol gibi birçok ürünün ham maddesini oluşturmaktadır. Gıda ve Tarım Örgütü'nün (Food and Agriculture Organization, FAO) 2017 raporuna göre Türkiye, iklim koşulları dolayısıyla yalnızca şeker pancarından üretim yapan ülkeler arasındadır. Dünyada 55 ülkede şeker pancarı üretilmekte olup Türkiye 906,2'lik pay ile Rusya, Fransa, Almanya ve ABD'nin ardından Sinci sırada yer almaktadır. Türkiye'de çiftçilere modem tarımın öğretilmesinde, yan ürünleriyle hayvancılığın gelişmesinde önemli rol oynayan şeker pancarı tarımı, şeker fabrikasının esas ham maddesini üretmektedir.

4634 numaralı Şeker Kanunu'nun 1. maddesi; "Bu Kanunun amacı, yur! içi talebin yurt içi üretimle karşılanmasına ve gerektiğinde ihracata yönelik olarak Türkiye'de şeker rejimini, şeker üretimindeki usul ve esaslar ile fiyatlandırma, pazarlama şar! ve yöntemlerini düzenlemektir." ifadelerini taşımaktadır. Mezkur Kanunun 5. maddesi ise "Şeker pancarı fiyatları her yıl, şeker fabrikası işleten gerçek ve tüzel kişiler ile üreticiler ve/veya temsilcileri arasında varılan mutabakata göre belirlenir. Buna ilişkin usul ve esaslar, Bakanlık tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir." Şeklinde belirtilmiştir.

Bu bilgiler ışığında, Tarım ve Orman Bakanlığı'nın 2023 yılı şeker pancarı alım fiyatının ton başına kota tamamlama primi dahil 1855 lira olduğunu ifade etmesi, son günlerde yaşadığımız enflasyon ve hayat pahalılığını da göz önünde bulundurduğumuzda şeker pancarı üreticileri tarafından hayal kırıklığı ile karşılanmıştır. Çünkü enflasyon nedeniyle artan maliyetler çiftçimizi Zor şartlar altında bırakmıştır. Geçen sene şeker pancarının alım fiyatı ton başına kota tamamlama primi dahil 1450 TL olarak açıklanmış olup; (o akaryakıt fiyatları gibi maliyetlerde yaşanan fahiş artışlar göz önünde bulundurulduğunda, bu sene açıklanan 1855 TL alım fiyatı çiftçimiz için yeterli değildir. Üreticinin alım fiyatları noktasındaki beklentisi asgari 2500 TL'dir. Çiftçimizin içinde bulunduğu zor şartlar göz önünde bulunularak açıklanan şeker fiyatı alım fiyatının güncellenmesi çiftçimiz açısından hayati derecede önem arz etmektedir.

Bu bağlamda;

1. 2023 yılı şeker pancarı alım fiyatının ton başına kota tamamlama primi dahil Tarım ve Orman Bakanlığınca paylaşılan alım fiyatının günümüz hayat şartlarını da göz önünde bulundurduğumuzda güncellenmesi planlamanız var mıdr?

2. Şeker pancarı üreticilerine devlet tarafından ne gibi sübvansiyonlar sağlanmaktadır ve sağlanıyorsa sübvansiyonların miktarı ne kadardır?

3. Ülkemizde bir yıl içerisinde üretilen ve tüketilen Şeker pancarı miktardı kaç tondur? TBMM Hakla İlişkiler Binası No:E405

## Bakanlığın cevabı

4634 sayılı Şeker Kanunu'nun yurt içi şeker talebinin yurt içi üretimle karşılanmasına yönelik amacı doğrultusunda şeker şirketlerine her pazarlama yılı için şeker kotaları tahsis edilmektedir. Bu kotaların karşılığı olan şeker pancarı üreticilerden sözleşmeli olarak temin edilmektedir.

Pancar alım fiyatı, Şeker Kanunu ve Şeker ve Hammaddeleri Yönetmeliği'ne dayanılarak belirlenmekte olup pancar fiyatının belirlenmesinde hem pancar üreticisi hem de şeker tüketicisinin menfaatleri gözetilmektedir. Pancar fiyatı belirlenirken ayrıca planlı tarımı sürdürmek, münavebeyi ve pancara ikame ürünlerin (mısır, buğday gibi) sürdürülebilirliğini korumak gibi amaçlar da gözetilmektedir. 2023 yılı ürünü "016 polar şeker ihtiva eden, net (firesi düşürülmüş) bir ton A kotası şeker pancarı baz alım kesin fiyatı 1.750 TL olarak belirlenmiş olup "06 kota tamamlama primi ile birlikte 2023/2024 üretim dönemi şeker pancarı alım fiyatı 1.855 TL/ton olmuştur.

2023 yılında pancar üretiminin desteklenmesi amacıyla avansların sayısı 5'ten 6 ya, toplam miktarı ise ton başına 450 TL'ye yükseltilmiştir. Bunların yanında üreticilerimize istihkak (bedelsiz) yaş pancar posası verilmektedir. Ayrıca Bakanlığımızca verilen mazot ve gübre desteklerinden şeker pancarı üreticileri de yararlanmaktadır.

Ülkemizde 2022/2023 pazarlama yılında 19,3 milyon ton şeker pancarından 2,7 milyon ton şeker üretilmiştir. 2023/2024 pazarlama yılında ise 23,5 milyon ton şeker pancarı üretimi gerçekleşmiştir.

İbrahim YUMAKLI
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** İsa Mesih Şahin (Saadet Partisi, İstanbul). “Ülkemizdeki şeker pancarı alım fiyatının güncellenmesine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/5253, 11 Ekim 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-5253-ulkemizdeki-seker-pancari-alim-fiyatinin-guncellenmesine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/5c419c61-23b7-40f6-831d-018b1f3b155a

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
