# Bir kişi hakkında verilen AİHM kararının uygulanmasına ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/5288 - **Veren:** Yunus Emre (CHP, İstanbul) - **Muhatap:** Adalet Bakanlığı (Yılmaz Tunç) - **Veriliş tarihi:** 10 Ekim 2023 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 273 gün sonra, 9 Temmuz 2024) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/e36f5281-54ce-4841-917d-018b19f90bec - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-5288-bir-kisi-hakkinda-verilen-aihm-kararinin-uygulanmasina-iliskin > Yunus Emre (CHP), 10 Ekim 2023 tarihinde 7/5288 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 273 gün sonra, 9 Temmuz 2024). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Adalet Bakanı Sayın Yılmaz Tunç tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını bilgilerinize sunarım. Saygılarımla. nus Emre ul Milletvekili Ülkemizde sivil toplum alanındaki çalışmalarıyla tanınan Osman Kavala 18 Ekim 2017 tarihinde gözaltına alınmış ve ardından 1 Kasım 2017 tarihinde tutuklanmıştır. Hakkındaki iddialar 15 Temmuz darbe girişimi (TCK 309. madde) ve Gezi Parkı protestoları (TCK 312. Madde) ile ilgili olup; 11 Ekim 2019 tarihinde 309. madde kapsamındaki tutukluluğundan resen tahliye edilmesine rağmen, ertesi gün aynı maddeden gözaltına alındı ve sonrasında tutuklandı. Osman Kavala Davası Türkiye'deki iç hukuk yollarının ardından dava Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne (AİHM) taşınmıştır. AİHM 11 Mayıs 2020'de kesinleşen 10 Aralık 2019 tarihli görüşmesinde, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin (AİHS) 5. maddesinin 1. ve 4. paragrafının ve 18. maddesinin ihlal edildiğine; Osman Kavala'nın bir suç işlediğine dair makul şüphenin yokluğu nedeniyle tutukluluğunun sona erdirilmesi ve bir an önce serbest bırakılması için Hükümet tarafından tüm önlemlerin alınması gerektiğine hükmetmiştir. Ayrıca AİHM, Osman Kavala hakkındaki ceza yargılamalarının Osman Kavala'yı susturmak ve diğer sivil toplum aktivistlerini caydırmak şeklinde gizli bir amacının bulunduğu sonucuna varmıştır. AİHS'nin 46. maddesinin 1. paragrafı uyarınca, Türkiye AİHM'nin kesinleşmiş kararlarına uymayı taahhüt etmiştir. Buna rağmen AİHM kararına ve takip eden süreçte Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi'nden gelen çağrılara rağmen mahkemenin kararı Ekim 2023 itibariyle hala uygulanmamıştır. Bu durum Avrupa Konseyi nezdinde, Türkiye'nin oy hakkının ve üyeliğinin askıya alınması ya da üyelikten çıkarılmasını kapsayan ihlal süreci başlatılmasına neden olmuştur. Türkiye'nin uluslararası ilişkilerini ve saygınlığını gölgeleyen bu durumun düzeltilmesi ve kamuoyunun aydınlatılması sorumluluğunuz gereğidir. Bu bağlamda, Adres: TBMM Halkla Ilişkiler Binası Nu: F 108 ANKARA İstanbul Milletvekili Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi (AKPM) Türk Grubu Üyesi 1. Osman Kavala'nın, serbest bırakılması yönündeki AİHM kararı neden uygulanmamaktadır? 2. Geçmişte buna benzer şekilde AİHM'nin aldığı kesin kararların uygulanmadığı örnekler var mıdır? Varsa nelerdir? 3. AİHM'nin herhangi bir konuda aldığı kararı uygulamayan başka Konsey üyesi ülke var mıdır? Varsa hangi ülkelerdir? 4. AİHM'nin yukarıda bahsedilen kararı doğrultusunda AİHS'nin "...bu Sözleşme hükümleri ile hak ve özgürlüklere getirilmesine izin verilen kısıtlamalar öngörüldükleri amaç dışında uygulanamaz." şeklindeki 18. Maddesinin ihlal edildiği yönündeki AİHM kararı hakkında Bakanlığınızın görüşü ne yöndedir? 5. AİHM'nin Kavala hakkındaki ceza yargılamalarının "başvuranı susturmak ve diğer sivil toplum aktivistlerini caydırmak şeklinde gizli bir amacının bulunduğu" yargısı doğru mudur? Bu konu hakkında Bakanlığınızın plan ve çalışmaları nelerdir? 6. Türkiye'nin Avrupa Konseyi nezdinde devam eden ihlal prosedürü sürecinden çıkarılması için herhangi bir çalışma yapılmakta mıdır? 7. Osman Kavala'nın yargılandığı Gezi Parkı davasına bakan hakim Murat Bircan'ın 2018 genel seçimlerinde AKP'den Samsun Milletvekili aday adayı olduğunun ortaya çıkması, dava sürecinde yargı bağımsızlığının eksikliğine ve davanın tamamıyla siyasi bir dava olduğu iddialarını nasıl açıklıyorsunuz? Adres: TBMM Hakla Ilişkiler Binası Nu: F 108 ANKARA ## Bakanlığın cevabı 1305905 sayılı yazı. İlgi yazınız ekinde alınan, İstanbul Milletvekili Yunus Emre tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/5288 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur. Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet) UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden /0244hH - YIMZaGz - X3j Itto - u3uZ6g- ile erişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü Sayı : E-56020453-610-892-77/120 Konu : Yazılı soru önergesi oweY/ 917202İ/ Sayın Yunus EMRE İstanbul Milletvekili Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/5288 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur. I- A) Anayasanın; I- "Yargı yetkisi" kenar başlıklı 9. maddesinde, yargı yetkisinin Türk Milleti adına bağımsız ve tarafsız mahkemelerce kullanılacağı, 2- "Mahkemelerin bağımsızlığı" kenar başlıklı 138. maddesinde, hâkimlerin görevlerinde bağımsız oldukları; Anayasaya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdani kanaatlerine göre hüküm verecekleri, hiçbir organ, makam, merci veya kişinin, yargı yetkisinin kullanılmasında mahkemelere ve hâkimlere emir ve talimat veremeyeceği, genelge gönderemeyeceği, tavsiye ve telkinde bulunamayacağı; görülmekte olan bir dava hakkında Yasama Meclisinde yargı yetkisinin kullanılmasıyla ilgili soru sorulamayacağı, görüşme yapılamayacağı veya herhangi bir beyanda bulunulamayacağı, B) 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun; I- "Soruşturmanın gizliliği" kenar başlıklı 157. maddesinde, Kanunun başka türlü hüküm koyduğu hâller saklı kalmak ve savunma haklarına zarar vermemek koşuluyla soruşturma evresindeki usul işlemlerinin gizli olduğu, 2- "Bir suçun işlendiğini öğrenen Cumhuriyet savcısının görevi" kenar başlıklı 160. maddesinin birinci fıkrasında, Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlayacağı, 3- "Cumhuriyet savcısının görev ve yetkileri" kenar başlıklı 161. maddesinin birinci fıkrasında, Cumhuriyet savcısının, doğrudan doğruya veya emrindeki adli kolluk görevlileri aracılığı ile her türlü araştırmayı yapabileceği, 4- "Kamu davasını açma görevi" kenar başlıklı 170. maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında ise, kamu davasını açma görevinin, Cumhuriyet savcısı tarafından yerine getirileceği; soruşturma evresi sonunda toplanan delillerin, suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturması halinde, Cumhuriyet savcısı tarafından iddianame düzenleneceği, Hükümlerine yer verildiği malumlarıdır. Sözü edilen bu düzenlemeler çerçevesinde, işlendiği iddia edilen bir suçla ilgili delillerin takdiri ve olayın vasıflandırılması da dâhil olmak üzere, soruşturma yürütülmesi, koruma tedbirlerine başvurulması ve sonucuna göre kamu davası açılmasında tüm yetki ve DED) lle UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden SYXVYTK - dTfiEr/ - crbbwj / - C3AKCW ile erişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü sorumluluk yargı mercilerine aittir. Bununla birlikte, açılan davalara ilişkin yapılan yargılamalar Anayasanın 9. ve 138. maddelerindeki yetki ve teminata dayalı olarak görev yapan bağımsız ve tarafsız mahkemelerce sürdürülüp sonuçlandırılmaktadır. N- Bakırköy ve İstanbul Cumhuriyet Başsavcılıklarıyla yapılan yazışmalara verilen 26/10/2023 ve 17/11/2023 tarihli cevaplarda; soru önergesinde adı geçen ve Marmara Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda barındırılan hükümlü hakkında verilen mahkumiyet hükmünün 28/09/2023 tarihinde Yargıtay tarafından onanarak kesinleştiği bildirilmiştir. Yılmaz TUNÇ Bakan EYEEp ileal UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana hitp://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden SYXVYTK - dTfiEr/ - crbbw3/ - c34kCw- ileerişebilirsin Yılmaz TUNÇ Bakan --- **Kaynak gösterme:** Yunus Emre (CHP, İstanbul). “Bir kişi hakkında verilen AİHM kararının uygulanmasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/5288, 10 Ekim 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-5288-bir-kisi-hakkinda-verilen-aihm-kararinin-uygulanmasina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/e36f5281-54ce-4841-917d-018b19f90bec Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.