# Bolu F Tipi Kapalı Cezaevinde bulunan bir mahkumun sağlık durumuna ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/5289 - **Veren:** Yılmaz Hun (DEM Parti, Iğdır) - **Muhatap:** Adalet Bakanlığı (Yılmaz Tunç) - **Veriliş tarihi:** 10 Ekim 2023 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 310 gün sonra, 15 Ağustos 2024) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/c8bdb00f-b981-4d83-9827-018b1d67d329 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-5289-bolu-f-tipi-kapali-cezaevinde-bulunan-bir-mahkumun-saglik-durumuna-iliskin > Yılmaz Hun (DEM Parti), 10 Ekim 2023 tarihinde 7/5289 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 310 gün sonra, 15 Ağustos 2024). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Adalet Bakanı Yılmaz TUNÇ tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim. Yılmaz HUN Iğdır Milletvekili Türkiye cezaevlerinde tutulan yüzbinlerce kişinin yaşam koşulları insan onuruna aykırı bir şekilde ulusal ve uluslararası mevzuata uymayan koşullardır. Hasta tutukluların sağlık hakkı kapsamındaki talepleri yerine tam getirilmemekte bu nedenle dönem dönem gerek cezaevinde gerekse ceza tehiri aldıktan hemen sonra yaşamlarını yitirmektedirler. Türkiye cezaevlerinde insan hakları derneği(İHD)Y'nin 2023 verilerine göre 65 Vi ağır olmak üzere 1517 hasta mahpus bulunmaktadır. Bu hastaların içerisinde, kronik ve çoklu rahatsızlıkları olanlar, akciğer hastaları, kalp hastaları, kanser hastaları, yaşlı ve yaşamını tek başına devam ettiremeyecek kadar hasta olanlar cezaevlerinde ısrarla tutulmaya devam edilmektedir. 2023 yılında cezaevlerinde 35 mahpus yaşamını kaybetti ve bu mahpuslardan 20'si hastalıkları nedeniyle vefat etti. Bolu f tipi kapalı ceza infaz kurumunda bulunan 1955 doğumlu Cemal TANHAN 29 yıldır cezaevlerinde ve cezasının bitmesine 1 yıldan daha az bir zaman kalmıştır. Cemal TANHAN'"'ın yapılan tahlilleri sonucunda birçok kan değerlerinde anormalliklerin çıktığı ayaklarından başlayarak tüm vücudunda anormal şişlikler oluşmuştur. 2023'ün ocak ayında 2 gün boyunca Kardiyoloji de yoğun bakımda kalmıştır. Hastane tarafından verilen raporlarda Akciğerlerdeki damarları ve kalbin sağ tarafındaki odacıkları etkileyen Pulmoner hipertansiyon teşhisi konulmuştur. Perikard boşluğunda sıvı birikmesi tespit edilmiş, sağ böbrekte büyüğü alt kesimde 33 mm çaplı olmak üzere 7 basit kortikal kist izlenmiştir. Safra kesesi normalden 5 mm daha kalındır ve karaciğer boyutunda artış tespit edilmiştir. Ayrıca diyabet, tansiyon, kolesterol, anemi reflü ve göz hastalıkları mevcuttur. Hastalıklarından kaynaklı olarak 2 Şubat 2023 tarihinde İstanbul Adli Tıp Kurumu(ATK)'na sevk edilmiş ve aynı gün tekrar eziyet dolu bir yolculukla hapishaneye geri getirilmiştir. Uzunca bir aradan sonra verilen 5 Nisan 2023 tarihli ATK raporunda; Hipertansiyon, Kalp yetmezliği, Mitral Kapak yetmezliği, bel fıtığı, işitme kaybı ve göz hastalıklarının var olduğu belirtilmiş, aynı raporda tam teşekküllü bir eğitim araştırma hastanesi veya Üniversite hastanesi Kardiyoloji bölümüne sevkinin sağlanarak etkinin tedavisinin yapılmasının gerektiği yazılmıştır. Ancak hastalıkları ve etkin bir tedavinin başlatılmasının belirtilmiş olmasına rağmen cezaevinde kalabileceği yönünde görüş belirtilmiş ve tahliye talebi reddedilmiştir. 2 ekim 2023 tarihinde kızı tarafından ziyaret edilmiş ve babasının tekerlekli sandalyede getirildiğini ve tekerlekli sandalyede dahi oturamayacak durumda olduğunu konuşmasının anlaşılmadığını, kendisini tanımakta güçlük çektiğini, aşırı derecede zayıfladığını, solunum sıkıntısı çektiğini, ayaklarında aşırı derecede şişlik olduğunu, şakaklarının çökük vaziyette olduğunu, anlaşılmaz şeyler söylediğini ve neredeyse tanınmayacak duruma geldiğini kendisine bakamayacak durumda olduğunun gözle görünür olduğunu aktarmıştır. Bu bağlamda; I- Ömrünün çoğunu Cezaevinde geçirmiş ve şuan bakıma muhtaç, ağır hastalığı olan Cemal TANHAN'ın cezaevinde tutulmasının hukuki gerekçesi nedir? 2- Avrupa cezaevi kurallarının "Özgürlüğünden yoksun bırakılan herkese, İnsan haklarının gerektirdiği gibi saygılı davranılmalıdır" ilkesi ağır hasta tutsaklar için geçerli midir? 3- Ağır hasta mahpuslar 5275 sayılı yasanın 16. Maddesinin hangi şartlarını yerine getirmemektedir? Bu şartlara uymasına rağmen serbest bırakılmayan ağır hasta tutuklu ve hükümlü sayısı kaçtır? 4- Hasta mahpusların Salıverilmesi veya tahliyesi hakkında bakanlığınızın yapmakta olduğu bir çalışması mevcut mudur? 5- 2017 yılından bu yana cezaevlerinde en az 247 kişinin yaşamını yitirmesi hakkında başlattığınız bir soruşturma mevcut mudur? 6- Bakanlığınızın 02.01.2023 tarihli 20/1 nolu genelgesi Cemal TANHAN hakkında uygulanmış mıdır? 7- Ağır hasta olan Cemal TANHAN'ın tam teşekküllü bir hastanede tedavi edilmesi için infazının ertelenmesi gerekliliği ortada iken bu konuda bir girişimde bulunacak mısınız? 8- Cemal TANHAN'ın yaşamını yitirmesi durumunda sorumlu kim veya kimler olacaktır? ## Bakanlığın cevabı 1305905 sayılı yazı. İlgi yazınız ekinde alınan, Iğdır Milletvekili Yılmaz Hun tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/5289 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur. Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet) Mevzuat Genel Müdürlüğü Sayı : E-56020453-610-893-2315/3428 Konu : Yazılı soru önergesi - AP/0R/2024 Sayın Yılmaz HUN Iğdır Milletvekili Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/5289 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur. I- Türk ceza mevzuatında "tutsak" kavramı yoktur. Ceza infaz kurumlarında, haklarında verilen mahkumiyet kararı kesinleşen "hükümlüler ve mahkumiyet kararı verilen ancak hükmü kesinleşmemiş "hükümözlü"ler ile mahkemeler ve sulh ceza hâkimliklerince tutuklama kararı verilen "tutuklu"lar barındırılmaktadır. I- A) Ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlü ve tutuklular, özgürlüğünden yoksun olmayan her vatandaş gibi tüm sağlık hizmetlerinden tıbbi gereklilik çerçevesinde ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda faydalanmakta olup, her. türlü muayene. ve tedavileri Devletin teminatı altında ve ücretsizdir. Hükümlü ve tutukluların beden ve ruh sağlığının korunması ve hastalıklarının tanısı için ilk muayene ve tedavi hizmetleri ceza infaz kurumlarında verilmekte; ileri tetkik, tedavi ve rehabilitasyon gerekenler Devlet hastanelerine, daha ileri sağlık hizmeti gerekenler ise üniversite hastanelerine sevk edilmektedir. B) Ceza infaz kurumlarında barındırılan hükümlü ve tutuklulara ilişkin sağlık koşullarının düzenlenmesi ve sağlık hizmetine erişimin daha da etkili ve verimli - hale gelebilmesi için 30/04/2009 tarihli Sağlık Bakanlığı ve Adalet Bakanlığı Arasında Ceza İnfaz Kurumlarındaki Sağlık Hizmetlerinin Düzenlenmesi Hakkında Protokol ve 26/01/2017 tarihli Adalet, İçişleri ve Sağlık Bakanlıkları Arasında Düzenlenen Protokol hükümleri dikkate alınarak her türlü çalışma ve düzenleme yapılmaktadır. i C) Öte yandan; hastalığı nedeniyle Adli Tıp Kurumundan rapor bekleyen ya da tek başına öz bakım becerisini yapamayan ve başkasının bakımına muhtaç olan hasta tutuklu ve hükümlülerin barındırılması, rehabilite ve tedavilerini sağlamak amacıyla Metris ve. Elazığ R Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumları ile Menemen R Tipi Kapalı ve Açık Ceza İnfaz Kurumu faaliyete geçirilmiştir. MW- 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun; A) "Hapis cezasının infazının hastalık nedeni ile ertelenmesi" kenar başlıklı 16. maddesinin ikinci fıkrasında, akıl hastalığı dışındaki hastalıklarda cezanın infazına, resmi sağlık kuruluşlarının mahkumlara ayrılan bölümlerinde devam olunacağı, ancak bu durumda bile hapis cezasının infazının, mahkumun hayatı için kesin bir tehlike teşkil ediyorsa iyileşinceye kadar geri bırakılacağı; üçüncü fıkrasında, belirtilen geri bırakma kararının, Adli Tıp Kurumunca düzenlenen ya da Adalet Bakanlığınca belirlenen tam teşekküllü hastanelerin (isi Mevzuat Genel Müdürlüğü sağlık kurullarınca düzenlenip Adli Tıp Kurumunca onaylanan rapor üzerine, infazın yapıldığı yer Cumhuriyet başsavcılığınca verileceği; altıncı fıkrasında ise maruz kaldığı ağır bir hastalık veya engellilik nedeniyle ceza infaz kurumu koşullarında hayatını yalnız idame ettiremeyen ve toplum güvenliği bakımından ağır ve somut tehlike oluşturmayacağı değerlendirilen mahkumun cezasının infazının, üçüncü fıkrada belirlenen usule göre iyileşinceye kadar geri bırakılabileceği, B) "Denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak cezanın infazı" kenar başlıklı 105/A maddesinin üçüncü fıkrasının (b) bendinde, maruz kaldıkları ağır bir hastalık, engellilik veya kocama nedeniyle hayatlarını yalnız idame ettiremeyen ve koşullu salıverilmesine üç yıl veya daha az süre kalan hükümlülerin, bu durumlarını, Adli Tıp Kurumundan alınan veya Adalet Bakanlığınca belirlenen tam teşekküllü hastanelerin sağlık kurullarınca düzenlenip Adli Tıp Kurumunca onaylanan bir raporla belgelendirmeleri ve diğer şartları da taşımaları hâlinde denetimli serbestlik tedbiri uygulanmak suretiyle cezanın infazı usulünden yararlanabileceği, C) 14/04/2020 tarihli ve 7242 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunla, 5275 sayılı Kanuna eklenen geçici 6. maddenin ikinci fıkrası uyarınca, 30/03/2020 tarihine kadar işlenen suçlar bakımından, 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun kasten öldürme .suçları, cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlar, özel hayata ve hayatın gizli alanına karşı suçlar ve İkinci Kitap'Dördüncü Kısım Dördüncü, Beşinci, Altıncı ve Yedinci Bölümünde tanımlanan suçlar ile Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren suçlar hariç olmak üzere; sıfır-altı yaş grubu N çocuğu bulunan kadın hükümlüler ile yetmiş yaşını bitirmiş hükümlüler hakkında 10S.A . maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan "iki yıl"lık sürenin, "dört yıl" olarak uygulanacağı; maruz kaldığı ağır bir hastalık, engellilik veya kocama nedeniyle hayatını yalnız idame ettiremeyen altmışbeş yaşını bitirmiş hükümlülerin koşullu salıverilmeleri için ceza infaz kurumlarında geçirmeleri gereken sürelerin, azami süre sınırına bakılmaksızın 105/A maddesinde düzenlenen denetimli serbestlik tedbiri uygulanmak suretiyle infaz edilebileceği; ağır hastalık, engellilik veya kocama hâlinin, Adalet Bakanlığınca belirlenen tam teşekküllü hastanelerin sağlık kurullarınca veya Adli Tıp Kurumunca düzenlenen bir raporla belgelendirileceği, Hükümlerinin yer aldığı malumlarıdır. Söz konusu geçici 6. madde hükmü, 15/04/2020 tarihli ve 31100 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiş olup, ilgili makam ve mercilerce bu madde hükmü uyarınca işlem yapılmaktadır. IV- Bolu Cumhuriyet Başsavcılığıyla yapılan yazışmaya verilen 01/03/2024 tarihli "cevapta; A) Soru önergesinde adı geçen hükümlünün Bolu F Tipi Yüksek Güvenlikli Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda barındırıldığı, Adı geçenin, Kuruma ilk kabul muayenesinde hipertansiyon ve peptik ülser hastalığının bulunduğunun tespit edildiği ve tedaviye başlandığı, farklı tarihlerde Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi İzzet Baysal Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Ankara Atatürk Sanatoryum Eğitim ve Araştırma Hastanesi ile Eskişehir Şehir Hastanesinin acil, romatoloji, göğüs hastalıkları, dahiliye, kardiyoloji ve nöroloji polikliniklerinde muayene, tetkik ve tedavilerinin yapıldığı, B) Adı geçen hakkında infaz erteleme işlemleri kapsamında Adli Tıp Kurumu 3. Dls Mevzuat Genel Müdürlüğü İhtisas Kurulu tarafından düzenlenen 25/10/2023 tarihli rapora istinaden Bolu Cumhuriyet Başsavcılığının 06/1 1/2023 tarihli kararıyla hükümlünün cezasının infazının üç ay ertelendiği ve tahliye edildiği, C) Adı geçenin cezasının infazının tehiri sürecinde Eskişehir Şehir Hastanesi yoğun bakım ünitesinde tedavisi devam ederken 04/12/2023 tarihinde hayatını kaybettiği, Ç) Kurumdaki tüm iş ve işlemlerin mevzuat hükümlerine uygun olarak yürütüldüğü, Bildirilmiştir. Yılmaz TUNÇ Bakan Dalu? Yılmaz TUNÇ Bakan --- **Kaynak gösterme:** Yılmaz Hun (DEM Parti, Iğdır). “Bolu F Tipi Kapalı Cezaevinde bulunan bir mahkumun sağlık durumuna ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/5289, 10 Ekim 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-5289-bolu-f-tipi-kapali-cezaevinde-bulunan-bir-mahkumun-saglik-durumuna-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/c8bdb00f-b981-4d83-9827-018b1d67d329 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.