# Sincan Kadın Kapalı Cezaevinde koşullu salıverilmeden yararlandırılmayan mahkumlara ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/5299 - **Veren:** Tuncer Bakırhan (DEM Parti, Siirt) - **Muhatap:** Adalet Bakanlığı (Yılmaz Tunç) - **Veriliş tarihi:** 11 Ekim 2023 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 140 gün sonra, 28 Şubat 2024) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/8efdb19e-01d9-4de5-980e-018b1f297085 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-5299-sincan-kadin-kapali-cezaevinde-kosullu-saliverilmeden-yararlandirilmayan-mahkumlara-iliski > Tuncer Bakırhan (DEM Parti), 11 Ekim 2023 tarihinde 7/5299 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 140 gün sonra, 28 Şubat 2024). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Adalet Bakanı Sayın Yılmaz TUNÇ tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü 'nün 96'ıncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla dilerim. Tuner BAKIRHAN TBMM İdare Amiri Siirt Milletvekili Son zamanlarda hükümlülerin iyi hal değerlendirmelerinde hapishane idaresinin subjektif yorumlarıyla ve önyargılarıyla, hatta düşmanca, adeta bir yargısal makam gibi rapor düzenleyerek hükümlülerin koşullu salıverilmesine engel olduğu bilinmektedir. İdare ve Gözlem Kurullarına verilen iyi hali belirleme yetkisi, keyfi ve gerekçesiz kullanılmakta, mahpuslar bu kurul eliyle yeniden yargılanmakta ve yeniden cezalandırılmaktadır. Özellikle de hükümlülerin cezalarının belli bir kısmını çektikten sonra koşullu salıverilmeleri için gereken iyi hal raporu, subjektif, soyut ve siyasi nedenlerle verilmemektedir. Örneğin, Sincan kadın hapishanesinde hiçbir hükümlü kadın, iyi hal raporu alamamaktadır. Sincan Kadın Kapalı Cezaevi'nde 2021'den bu yana hiçbir siyasi hükümlü şartlı tahliye hakkından yararlanmamış. Cezaevinde kalan 14 kadının cezaevlerinde kaldıkları süre 9 ila 15 ay arasında keyfi olarak uzatılmış. Sincan Kadın cezaevinde kalan mahpusların tarafımıza direk ve avukatları tarafından ilettiği bilgilere göre; halay çekmek, Kürtçe şarkı söylemek, dezenfektanı kabul etmemek, pişmanlık beyanında bulunmamak, açık görüşte diğer mahpusların ailelerine selam vermek, bakanlıktan gelen bir evrakı tebliğ almaktan imtina etmek, iletişime kapalı tavır sergilemek gibi tamamen keyfi, absürt ve tuhaf sebeplerden disiplin cezaları veriliyor. Bu davranışların hiçbiri bir disiplin suçu olarak mevzuatta düzenlenmemesine rağmen mahpuslar cezalandırılıyor. Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Yönetmelik'te düzenlenen disiplin cezaları kanunilik ilkesine aykırıdır ve hukuki belirliliği sağlamamaktadır. Bu mahpuslar açısından hukuki belirliliğin ve öngörülebilirliğin olmadığı bir durumdur. İyi hal değerlendirmesinin dayanağı olan ve 2020 yılında yürürlüğe giren Gözlem ve Sınıflandırma Merkezleri İle Hükümlülerin Değerlendirilmesine Dair Yönetmelik, suç tarihi 2020 sonrası olanlara uygulanması gerekirken, bu tarihten önce hükmü kesinleşmiş olanlara da uygulanmaktadır. Bu husus ceza hukukunun temel ilkelerinden lehe kanun ilkesine aykırıdır. Herkes suç işlediği tarihteki mevzuata göre yargılanır ve cezalandırılır ve koşullu salıverilmede de bu ilke geçerlidir. Ancak mahpuslara suç tarihinden yıllar sonra yürürlüğe giren bu yönetmelikteki iyi hal kriterleri uygulanarak aleyhlerine yepyeni bir durum yaratılmaktadır. Bu bağlamda; I- Sincan Kadın Kapalı cezaevinde koşullu salıverilmeyen kaç hükümlü bulunmaktadır? Bu hükümlülerden kaçı adli kaçı siyasi hükümlüdür? Özellikle siyasi hükümlülere iyi hal raporu verilmemesinde bakanlığınızın özel ve merkezi bir tutumu var mıdır? 2- İnfaz yakmalar genel bir politika olarak işliyor. Fakat Sincan Kadın Kapalı cezaevinde ise özel bir uygulama olduğu belirtiliyor. Sincan Kadın Kapalı cezaevinde yaşanan bu pilot uygulamanın özel nedeni nedir? 3- Sincan Kadın Kapalı cezaevinde koşullu salıverilmeleri engellenen hükümlüleri ayrımcılığa maruz bırakan idare ve gözlem kurulları hakkında bir soruşturma açılmış mıdır? Açılmadıysa sebebi nedir? 4- İdare ve gözlem kurulu görüş bildirebilir. Fakat karar veremez. İdare ve gözlem kurulları yargısal faaliyette bulunma yetkisi anayasaya aykırı bir durum değil midir? 5- İdare ve gözlem kurulunun keyfi görüş bildiren ve uyduruk gerekçelerle vermiş olduğu kararları engellemek için bakanlığınız bir düzenleme yapacak mıdır? Bakanlığınıza bağlı idari bir organ olan idare ve gözlem kurulları denetlenmekte midir? 6- İdare ve gözlem kurullarının hükümlülere yönelttiği sorular, Anayasa'nın 25. maddesinde düzenlenen "Her ne sebep ve amaçla olursa olsun kimse, düşünce ve kanaatlerini açıklamaya zorlanamaz; düşünce kanaatleri sebebiyle kınanamaz ve suçlanamaz." hükmüne aykırı değil midir? ## Bakanlığın cevabı 1305905 sayılı yazı. İlgi yazınız ekinde alınan, Siirt Milletvekili Tuncer Bakırhan tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/5299 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur. Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet) UY AP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden CCTAWtY - Ba/0ti1l - 8KuS0u8 - 608 rAO- ile erişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü Sayı : E-56020453-610-903-3532/6532 pi Konu : Yazılı soru önergesi AĞ. 192 2202Â4, Sayın Tuncer BAKIRHAN Siirt Milletvekili Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/5299 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur. I- Ceza ve infaz mevzuatımızda "siyasi hükümlü" kavramı bulunmamaktadır. 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun 2. maddesinde terör suçlusu, 3. maddesinde ise terör suçları tanımlanmıştır. Ayrıca 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun, hükümlülerin gruplandırılmasını düzenleyen 24. maddesi ile hükümlünün barındırılması ve yatırılmasını düzenleyen 63. maddesinde "terör suçluları"ndan söz edilmektedir. Buna göre ceza infaz kurumlarında, terör suçlarından hükümlü terör suçluları ile terör suçlarından tutuklu veya hükümözlü kişiler barındırılmaktadır. H- A) 5275 sayılı Kanunun "Koşullu salıverilme" kenar başlıklı 107. maddesinde, "Mükerrirlere ve bazı suç faillerine özgü infaz rejimi ve denetimli serbestlik tedbiri" kenar başlıklı 108. maddesinde ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun "Koşullu salıverilme" kenar başlıklı 17. maddesinde, koşullu salıverilme süreleri ve oranları ayrıntılı olarak düzenlenmiştir. B) 5275 sayılı Kanunun; I- "Disiplin cezasını gerektiren eylemlerin tekrarı, disiplin cezalarının infazı ve kaldırılması" kenar başlıklı 48. maddesinin üçüncü fıkrasının (b) bendinde, disiplin cezalarının tamamı infaz edilip kaldırılmadıkça koşullu salıverilme işleminin yapılmayacağı, ancak bu sürenin hakederek salıverme tarihini geçemeyeceği; dördüncü fıkrasında, infaz edildiği tarihten itibaren disiplin cezasının kaldırılmasında ve iyi hâlin kazanılmasında verilen disiplin cezasının niteliğine göre fıkrada belirlenmiş sürelerin (onbeş gün ilâ bir yıl) esas alınacağı ve bu süreler sonunda yeni bir disiplin cezası almamak ve iyi hâlli olmak koşuluyla bu cezaların kaldırılacağı, 2- "Hükümlülerin değerlendirilmesi ve iyi hâlin belirlenmesi" kenar başlıklı 89. maddesinin birinci fikrasında hükümlülerin, ceza infaz kurumlarında bulundukları tüm aşamalarda, ceza infaz kurumlarının düzen ve güvenliği amacıyla konulmuş kurallara uyup uymadığı, haklarını iyi niyetle kullanıp kullanmadığı, yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirip getirmediği, uygulanan iyileştirme programlarına göre toplumla bütünleşmeye hazır olup olmadığı, tekrar suç işleme ve mağdura veya başkalarına zarar verme riskinin düşük olup olmadığı hususlarında idare ve gözlem kurulu tarafından iyi hâlin belirlenmesine esas olmak üzere en geç altı ayda bir değerlendirmeye tabi tutulacağı; ikinci fıkrasında, birinci fikra uyarınca yapılacak değerlendirmede, infazın tüm aşamalarında hükümlülerin katıldığı iyileştirme ve eğitim-öğretim programları ile spor ve sosyal faaliyetler, kültür ve sanat Mevzuat Genel Müdürlüğü programları, aldığı sertifikalar, kitap okuma alışkanlığı, diğer hükümlü ve tutuklular ile ceza infaz kurumu görevlileri ve dışarıyla olan ilişkileri, işlediği suçtan dolayı duyduğu pişmanlığı, ceza infaz kurumu kuralları ile kurum bünyesindeki çalışma kurallarına uyumu ve aldığı disiplin cezalarının dikkate alınacağı; altıncı fıkrasında, açık ceza infaz kurumuna ayırmaya, denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak cezanın infazına ve koşullu salıverilmeye ilişkin olarak tutum ve davranışları olumsuz değerlendirilen hükümlülerin yeniden değerlendirilmeye tabi tutulma sürelerinin bir yılı geçemeyeceği, Hükümlerine yer verildiği malumlarıdır. 5275 sayılı Kanunun 89. maddesinde, 14/04/2020 tarihli ve 7242 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunla yapılan ve yukarıya alınan değişiklikler, 01/01/2021 tarihinde yürürlüğe girmiştir. ©) 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun 17. maddesinin ikinci fıkrasında, tutuklu veya hükümlü iken firar veya ayaklanma suçundan mahkum edilmiş bulunanlar ile disiplin cezası olarak üç defa hücre hapsi cezası almış olanların, bu disiplin cezaları kaldırılmış olsa bile şartla salıverilmeden yararlanamayacakları hükmü yer almaktadır. Ç) 28/3/2020 tarihli ve 2324 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Yönetmeliğin; I- "Hükümlülerin değerlendirilmesi ve iyi hâlin belirlenmesi" kenar başlıklı 109. maddesinin; birinci fıkrasında hükümlülerin, ceza infaz kurumlarında bulundukları tüm aşamalarda, ceza infaz kurumlarının düzen ve güvenliği amacıyla konulmuş kurallara uyup uymadığı, haklarını iyi niyetle kullanıp kullanmadığı, yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirip getirmediği, uygulanan iyileştirme programlarına göre toplumla bütünleşmeye hazır olup olmadığı, tekrar suç işleme ve mağdura veya başkalarına zarar verme risklerinin düşük olup olmadığı hususlarında idare ve gözlem kurulu tarafından iyi hâlin belirlenmesine esas olmak üzere en geç altı ayda bir değerlendirmeye tabi tutulacağı; ikinci fıkrasında, birinci fıkra gereğince yapılacak değerlendirmede, infazın tüm aşamalarında hükümlülerin katıldığı iyileştirmeye yönelik psiko-sosyal ve eğitim-öğretim programları ile spor ve sosyal faaliyetleri, kültür ve sanat programları, aldığı sertifikaları, kitap okuma alışkanlığı, diğer hükümlü ve tutuklular ile ceza infaz kurumu görevlileri ve dışarıyla olan ilişkileri, işlediği suçtan dolayı duyduğu pişmanlığı, ceza infaz kurumu kuralları ile kurum bünyesindeki çalışma kurallarına uyumu ve aldığı disiplin cezalarının dikkate alınacağı, 2- "Disiplin eylemi nedeniyle iyi hâl kararı verilmesine engel hâller ve şikâyet" kenar başlıklı 110. maddesinin birinci fıkrasında, gözlem değerlendirme raporu veya gelişim değerlendirme raporunda yazılı olup da henüz kaldırılmamış disiplin cezası bulunan hükümlü hakkında iyi hâl kararı verilemeyeceği, hükümlünün iyi hâline ilişkin değerlendirmenin, ancak daha önceden verilmiş olup da disiplin cezası infaz edilmiş ve bu cezası kaldırılmış olanlar hakkında yapılabileceği; ikinci fıkrasında, disiplin cezasını gerektiren bir eylemi işlemiş olmasına rağmen, koşullu salıverilme tarihinde bu eyleminden dolayı disiplin soruşturması henüz sonuçlandırılmayan hükümlüler hakkında iyi hâl kararının verilip verilmemesinin idare ve gözlem kurulunca takdir edileceği; üçüncü fıkrasında, idare ve gözlem kurulunca, hükümlü hakkında, süre belgesindeki muhtemel koşullu salıverilme tarihi de dikkate alınarak iyi hâle ilişkin olarak bir karar verileceği, Mevzuat Genel Müdürlüğü Hükümlerine yer verildiği malumlarıdır. Bu kapsamda idare ve gözlem kurulunca verilen kararlara karşı infaz hâkimliği nezdinde şikâyet, infaz hâkimliği kararlarına karşı da ağır ceza mahkemesi nezdinde itiraz kanun yoluna başvurulabilmektedir. I- Ankara Cumhuriyet Başsavcılığıyla yapılan yazışmaya verilen 31/10/2023 tarihli cevapta; A) Sincan Kadın Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda barındırılan hükümlülerin koşullu salıverilme, açık ceza infaz kurumuna ayrılma ve buna bağlı olarak denetimli serbestlikten yararlanma iş ve işlemlerinin mevzuat hükümlerine uygun olarak gerçekleştirildiği, B) Soru önergesinde belirtilen aksi yöndeki iddiaların gerçeği yansıtmadığı, Bildirilmiştir. Yılmaz TUNÇ Bakan Yılmaz TUNÇ Bakan --- **Kaynak gösterme:** Tuncer Bakırhan (DEM Parti, Siirt). “Sincan Kadın Kapalı Cezaevinde koşullu salıverilmeden yararlandırılmayan mahkumlara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/5299, 11 Ekim 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-5299-sincan-kadin-kapali-cezaevinde-kosullu-saliverilmeden-yararlandirilmayan-mahkumlara-iliski (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/8efdb19e-01d9-4de5-980e-018b1f297085 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.