# Sayıştayın 2022 yılı Denetim Raporunda Bakanlık ile ilgili yaptığı bazı tespitlere ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/5318
- **Veren:** Gökan Zeybek (CHP, İstanbul)
- **Muhatap:** Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı (Mehmet Özhaseki)
- **Veriliş tarihi:** 12 Ekim 2023
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 328 gün sonra, 4 Eylül 2024)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/580fd9f5-325e-44f0-9ed8-018b241e0b0b
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-5318-sayistayin-2022-yili-denetim-raporunda-bakanlik-ile-ilgili-yaptigi-bazi-tespitlere-iliskin

> Gökan Zeybek (CHP), 12 Ekim 2023 tarihinde 7/5318 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 328 gün sonra, 4 Eylül 2024).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Sayın Mehmet

Özhaseki tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını saygılarımla arz ederim. Gökan ZEYBEK

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu'nda yer alan bulgularda mevzuat hükümleri gereği hem gider gerçekleşmeden Bakanlık bütçesinden İLBANK'"a ödemede bulunulmaması hem de aktarılan tutarların geri dönüşlerinin takip edilmesi gerektiği değerlendirilmektedir. Bununla birlikte sayıştay son beş yıldır denetim mekanizmasının kurulmasını istemiştir. Sayıştay raporuna göre:

"2017 yılı sonu itibarıyla Avrupa Birliği katkısı durdurulan projelerin tamamlanabilmesi için ilgili belediyeler tarafından yerine getirilmesi gereken eş finansman yükümlülüklerinin Bakanlıkça karşılanması amacıyla Bakanlık ile İLBANK arasında 09.03.2018 tarihinde protokol yapıldığı görülmüştür. Buna göre, Bakanlık tarafından karşılanan tutar kadar ilgili belediyeler borçlandırılacak ve borçlandırılan tutarların takip ve tahsil işlemleri İLBANK tarafından yapılacaktır.

Protokolün 6©'ncı maddesine göre söz konusu projeler kapsamındaki işlere ait ödemelerin yapılabilmesi için gerekli kaynak Bakanlık tarafından İLBANK'a aktarılacak, proje kapsamındaki hakedişler proje yararlanıcısı belediye borçlandırılmak suretiyle bu hesaptan ödenecektir. Protokol gereği, aktarılan tutar kadar belediyelerin borçlandırılması ve geri ödemelerin İLBANK tarafından tahsil edilip Merkez Saymanlığa aktarılması gerekmektedir. Ancak, 2022 yılı sonu itibarıyla İLBANK tarafından Bakanlığa 32.504.838,11 TL aktarıldığı tespit edilmiştir. Diğer bir ifadeyle, Bakanlık İLBANK'a aktarılan tutarın tahsilatını 15.04.2021 tarihine kadar tamamlaması gerekirken henüz 32.504.838,11 TL tahsil edilebilmiştir.

Sonuç olarak, mevzuat hükümleri gereği hem gider gerçekleşmeden Bakanlık bütçesinden

İLBANK'a ödemede bulunulmaması hem de aktarılan tutarların geri dönüşlerinin takip edilmesi gerektiği değerlendirilmektedir."

Tablo 2: Dönüşüm Projeleri Özel Hesabı 2022 Yılı Gelirleri

Gelir Türleri

Tutar (TL)

Toplam Gelire Oranı (6)

Çevre Katkı Payı ve İdari Para 18,45 Cezalarının 50'si 1.909.318.000,00 Iler Bankası A.Ş.'nin Karının 108.925.507,87

Hazineye Tescilli 7.387.119.664,28 Taşınmazların Satışından Elde Edilen Gelirler Tapu ve Kadastro Döner 282.842.757,09 Sermayesinden Aktarılan Tutarlar Değer Artış Payı Gelirleri 651.335.726,05 Yapı Kayıt Belgesi Gelirleri 4.597.468,95 Diğer Gelirler 4.640.323,29 Toplam 10.348.778.447,53 100,00

Tablo 3: Dönüşüm Projeleri Özel Hesabı 2022 Yılı Giderleri

Gider Türleri Tutar (TL) Toplam Gidere Oranı ("6) Belediyelere Yapılan Aktarımlar 2.780.866.178,68

İller (Bankasına (Yapılan Aktarımlar 132.477.811,88 Diğer Kurumlara Yapılan Aktarımlar 311.239.308,54 Sözleşmeli Personel Giderleri 66.371.792,36

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Dönüşüm Projeleri Özel Hesabı 2022 Yılı Sayıştay

Düzenlilik Denetim Raporu

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı 2022 Sayıştay raporuna göre, belediyelere 2 milyar 780 milyon 866 bin TL, İller Bankası'na 132 milyon 477 bin TL kaynak aktarıldı. 2021 yılında belediyelere 914 milyon 891 bin TL, İller Bankası'na 191 milyon 166 bin TL kaynak aktarılmıştır. Buna göre:

I- Bakanlıktan İLBANK'a aktarılan kaynak için muhasebeleştirilme işlemi neden yapılmamıştır ve bakanlık tahsil işlemlerini neden takip etmemiştir?

2- Bu dönüşüm projesi kapsamda belediyeler seçilirken hangi kriterler göz önünde tutulmuştur?

3- Yerel yönetimlerin bankası olan İLBANK''ın son on yılındaki hibe destekleri hangi belediyelere ne tutarda verilmiştir?

## Bakanlığın cevabı

İLİŞKİN SORULAR VE CEVABI

SORULAR

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı 2022 Sayıştay raporuna göre, belediyelere 2 milyar 780 milyon 866 bin TL, İller Bankası'na 132 milyon 477 bin TI. kaynak aktarıldı. 2021 yılında belediyelere 914 milyon 891 bin TL, İller Bankası'na 191 milyon 166 bin TL kaynak aktarılmıştır. Buna göre:

1. Bakanlıktan İLBANK'a aktarılan kaynak için muhasebeleştirilme işlemi neden yapılmamıştır ve bakanlık tahsil işlemlerini neden takip etmemiştir?

2. Bu dönüşüm projesi kapsamda belediyeler seçilirken hangi kriterler göz önünde tutulmuştur?

3. Yerel yönetimlerin bankası olan İLBANK'ın son on yılındaki hibe destekleri hangi belediyelere ne tutarda verilmiştir?

CEVAP

Söz konusu Bankamızın ortakları olan yerel yönetimlerin kullanmış oldukları finansman bilgileri, Bankamıza ve diğer kamu kurumlarına olan borçları ile genel bütçe vergi gelirlerinden aldıkları paylar ve kesintiler hakkında bilgilerin, Bakanlıklar, TBMM İhtisas Komisyonu üyeleri ve diğer milletvekillerine verilip verilmemesinin TBMM KİT Alt Komisyonunda tartışılması sonucunda konu ile ilgili olarak 06.06.2008 tarih ve 22713 sayılı yazımızla BDDK'ya görüş sorulmuş olup; BDDK'nın 28.06.2008 tarih ve 8277 sayılı yazısı ile "3477 sayılı Kanunun 73. maddesinin 3. fikrasında bankaların, ortaklarının, yönetim kurulu üyelerinin, mensuplarının, bunlar adına hareket eden kişiler ile görevlilerinin, sıfat ve görevleri dolayısıyla öğrendikleri bankalara veya müşterilerine ait sırları bu konuda kanunen açıkça yetkili kılınan mercilerden başkasına açıklayamayacakları hüküm altına alınmakta ve aksine davranışlar müeyyideye bağlanmaktadır." görüşü alınmıştır.

Yerel Yönetimler kendisine ait söz konusu bilgilere kullanıcı kodu ve şifreleriyle İLBANK web sitesinden erişebilmektedirler.

---

**Kaynak gösterme:** Gökan Zeybek (CHP, İstanbul). “Sayıştayın 2022 yılı Denetim Raporunda Bakanlık ile ilgili yaptığı bazı tespitlere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/5318, 12 Ekim 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-5318-sayistayin-2022-yili-denetim-raporunda-bakanlik-ile-ilgili-yaptigi-bazi-tespitlere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/580fd9f5-325e-44f0-9ed8-018b241e0b0b

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
