# Şırnak'ın Cizre ilçesinde ilçe milli eğitim müdürlüğüne devredilen bir binaya ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/5346
- **Veren:** Ayşegül Doğan (DEM Parti, Şırnak)
- **Muhatap:** İçişleri Bakanlığı (Ali Yerlikaya)
- **Veriliş tarihi:** 6 Ekim 2023
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 28 gün sonra, 3 Kasım 2023)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/5b1a0f85-c006-4548-879c-018b18b1abff
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-5346-sirnak-in-cizre-ilcesinde-ilce-milli-egitim-mudurlugune-devredilen-bir-binaya-iliskin

> Ayşegül Doğan (DEM Parti), 6 Ekim 2023 tarihinde 7/5346 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: İçişleri Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 28 gün sonra, 3 Kasım 2023).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın TBMM İçtüzüğü'nün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri uyarınca İçişleri Bakanı Sayın Ali Yerlikaya tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Ayşegül Doğan

Kayyım atanan belediyelerin icraatlarının başında; Kürtçe isim ve tabelaların kaldırılması, anıtların yıkılması ve kültür-sanat mekanlarının kullanılamaz hale getirilmesi, kapatılması ya da başka kurumlara tahsisi gelmektedir. Bunlardan sonuncusu Şırnak'ın Cizre İlçesi'ndeki Botan Dengbgj Evi'dir.

Kürt kültürü, sanatı ve edebiyatının önemli bir geleneği olan, sese nefes ve yaşam veren "Dengböj" ve "Dengbğjlik" tarihsel içeriğe sahip sosyal bir olgudur. Kürt kültürünü, tarihini, gündelik yaşamını, acılarını ve aşklarını günümüze aktaran bu gelenek, sözlü aktarımın temelini oluşturmaktadır.

Botan Dengbâj Evi diğer Dengbj evleri gibi işlevi ve varlığıyla hedef alınmıştır.

Şırnak'ın Cizre ilçesine bağlı Kale Mahallesi'nde 22 Şubat 2015 tarihinde DBP'li belediye tarafından açılan Botan Dengböj Evi de, kayyım atamasının ardından geleneği tamamen yok sayan farklı amaçlarla kullanılmaya başlanmıştır. Dengböjlerin divan kurduğu tarihi mekân nişan, mevlit ve düğün organizasyonları için tahsis edilmiştir. Artık Dengböj divanları yapılmadığı için Cizrelilerin uğramadığı evin çalışanları dahi Antep'ten getirilen personelle değiştirilmiştir.

İddialara göre, eski kayyım Ahmet Adanur'un, "Bu Ermenileri sökün buradan" talimatı sonrasında Aram Tigran, Karapate Xaço, Şakiro ve Ayşe Şan'ın fotoğrafları kaldırılmıştır. Daha sonra Dengbej Evi'nin girişindeki M. Arif Ciziri, Hesen Ciziri, Seid Axaye Ciziri gibi Kürt sanatçıların fotoğraflarının asılı olduğu tabela da kaldırılarak yerine, "Mehmet Ağa Kasrı Dengbejler Evi ve Melaye Ciziri Kütüphanesi? yazılı olanı asılmıştır. Son olarak 07.08.2023

"tarihinde Cizre Belediyesi'nde kayyım bu politikanın ardılı olarak, Dengbâj Evini İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü'ne devretme kararı almıştır.

Devir kararı "Mülkiyeti Cizre İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne ait Cudi Mahallesinde bulunan ekli krokide, sınırları belirlenen ve yıkılan Fatih İlkokulunun bulunduğu alanın belediyemizin devredilmesi şartıyla, ilçemiz Dağ Kapı Mahallesinde bulunan ve mülkiyeti belediyemiz ait Dengbej Evi (Mehmet Ağa Kasrı) olarak faaliyet gösteren taşınmazın; yöresel müzik, sanat ve tarihi değerleri yaşatmak ve daha uygun ortam, fiziki mekan sağlamak amacıyla ilçemizde bulunan Güzel Sanatlar Lisesi'nin kullanımına sunulmak üzere İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne devrinin kabulüne " şeklindedir.

Bu bağlamda;

1. Milli Eğitim Müdürlüğü'nün Güzel Sanatlar Lisesi'nin kullanımına sunulmak üzere belediyeden bir taşınmaz talebi var mıdır?

2. Yıkılan Fatih İlkokulu'nun bulunduğu alan İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünce neden âtıl bırakılmıştır?

3. Dengbâj Evi'nin yıkılan Fatih İlkokulu'nun bulunduğu alanla takasıyla ne amaçlanmıştır?

4. "Yöresel müzik, sanat ve tarihi değerleri yaşatmak ve daha uygun ortam, fiziki mekân sağlamak amacıyla" denilen gerekçede yöresel müzikten kastedilen nedir? Güzel Sanatlar Lisesi öğrencilerine Kürt müziği dersleri mi verilecektir?

5. Belediyenin yeni bir Dengbâj Evi projesi var mıdır?

6. Dengbgj evlerinin işlevsizleştirilmesi, kapatılması veya devri Kürt halkının kolektif belleğine ve kültürüne yönelik bir saldırı değil midir?

7. Kayyım atanan tüm belediyelerde görülen bu uygulamalar, geleneksel kültürü yok etmeye yönelik bir girişim değil midir?

8. Kayyım yönetimindeki Cizre Belediyesi'nde şimdiye kadar kaç taşınmaz satılmış ve/veya devredilmiştir?

## Bakanlığın cevabı

İlgi O: 20.10.2023 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1305905 sayılı yazınız.

İlgi yazı ekinde yer alan Şırnak Milletvekili Ayşegül DOĞAN'a ait 7/5346 esas numaralı yazılı soru önergesi incelenmiştir.

Bahse konu soru önergesinde belirtilen hususlarla ilgili olarak Şırnak Valiliğinden alınan 30.10.2023 tarihli ve 40693 sayılı yazıda;

Cizre İlçesinde bulunan Güzel Sanatlar Lisesinin 2023/2024 eğitim öğretim yılında MESEM Müdürlüğü binasında hizmete açıldığı, müstakil binası olmadığından sanatsal amaçlarla kullanılan Dengbej Evinin (Mehmet Ağa Kasrı) Güzel Sanatlar Lisesi olarak kullanılmak üzere Cizre Belediyesinden talep edildiği, burada sanatsal eğitim ve öğretim yapılması yanında Dengbejilik kültürünün yaşatılacağı, Güzel Sanatlar Lisesi öğrencilerine Milli Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı'nın 24.08.2023 tarih ve 41 sayılı kararı doğrultusunda derslerin verilmeye devam edileceği,

Cizre Belediyesi ait Dengbej Evinin (Mehmet Ağa Kasrı) 173 yıllık olduğu, korunması, kapasitesinin artırılması ve daha etkin hale getirilmesi amacıyla restorasyon işlemi yapıldığı, ülkemizin ve milletimizin ortak değeri olan Dengbej kültürünü gelecek nesillere aktarmak için kurs açıldığı, sosyal ve kültürel faaliyetler yapıldığı ayrıca belediyenin yeni bir Dengbej Evi projesinin olduğu,

Mülkiyeti Cizre İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne ait Cudi Mahallesinde yer alan Fatih İlkokul binasının yapılan kontrollerde depreme dayanıksız olması nedeniyle yıkım kararı verildiğinden yıkıldığı, bu yerin Milli Eğitim Bakanlığınca değerlendirileceği,

Cizre Belediyesince 31 Mart 2019 Mahalli İdareler Genel seçimlerinden 20.10.2023 tarihine kadar 40 adet taşınmaz satışının yapıldığı belirtilmiştir.

Ali YERLİKAYA Bakan Telefon No: (312)422 43 42 Dahili: 4950 Faks No: (312)418 96 89 Polis Memuru b İri i hitps://www.içişleri,gov.trfilleridaresi

Ali YERLİKAYA
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Ayşegül Doğan (DEM Parti, Şırnak). “Şırnak'ın Cizre ilçesinde ilçe milli eğitim müdürlüğüne devredilen bir binaya ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/5346, 6 Ekim 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-5346-sirnak-in-cizre-ilcesinde-ilce-milli-egitim-mudurlugune-devredilen-bir-binaya-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/5b1a0f85-c006-4548-879c-018b18b1abff

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
