# Tarım ürünlerinden numune alınmasında kullanılan vakumlu sonda yöntemine ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/5417 - **Veren:** Mustafa Bilici (Saadet Partisi, İzmir) - **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı) - **Veriliş tarihi:** 11 Ekim 2023 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 125 gün sonra, 13 Şubat 2024) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/eadaaf4f-5208-43b6-9ed8-018b22de114c - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-5417-tarim-urunlerinden-numune-alinmasinda-kullanilan-vakumlu-sonda-yontemine-iliskin > Mustafa Bilici (Saadet Partisi), 11 Ekim 2023 tarihinde 7/5417 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 125 gün sonra, 13 Şubat 2024). ## Önerge metni Anayasanın 98. ve Türkiye Büyük Millet Meclisi içtüzüğünün 96. Maddesi gereğince aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim YUMAKLI tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. 11/10/2023 Tarımsal ürünün nemini, besin değerini ve ihtiva ettiği yabancı madde miktarını hesaplamak için alınan numune sonuçları üreticilerimiz için kritik önem arz etmektedir. Alınan numuneler üzerinden tüm mahsulün özellikleri değerlendirilmektedir. Hal böyle olunca üretici açısından, numune alma yönteminin ve şeklinin en yüksek hassasiyet ile yapılması elzem hale gelmektedir. Günümüzde birçok Lisanslı Depo ve TMO depoları numune alırken "vakumlu sonda" yöntemini kullanmaktadır. Hububat, mısır ve ayçiçeği gibi birçok tarımsal üründen alınan numunelerin vakumlu sonda yöntemi ile alınması üreticiyi mağdur etmektedir. Bu yöntemde sonda, mahsul yüklü araçların içine saplanıp sonra vakumla yukarıya çekilerek ürün numunesi alınmaktadır. Hasat edilen üründen daha hafif olan yabancı maddeler daha geniş bir hacimden emilerek sonda içine çekilmekte ve ürünün ihtiva ettiği yabancı madde içeriği oran olarak gerçek orandan bir hayli yüksek çıkmaktadır. Aynı zamanda vakum, öncelikle daha tok ve verimli taneler yerine daha hafif ve cılız taneleri çektiğinden numune alma işlemi hem yabancı madde hem de besin değeri açısından üretici aleyhine gerçekleşmektedir. Son zamanlarda üreticilerimiz tarafından dile getiren şikayetler sonucu bazı kurumsal firmalar vakumlu sonda yöntemini terk etmiş, klasik sistem olan mekanik sisteme geri dönmüşlerdir. Fakat halihazırda birçok lisanslı depo bu yöntem ile numune almaya devam etmektedir. Bunun sonucunda üreticilerimizin mahsulleri ya fiyat kırılarak alınmakta ya da hiç alınmayarak geri gönderilmektedir. Özellikle sahada üretime devam eden çiftçilerimizin şikayetlerini dinlediğimizde, kendi yaptırdıkları analizler ile lisanslı depolar ve ofislerde yapılanın farklılığından şikayetçi oldukları gözümüze çarpmaktadır. Çiftçilerimiz uzun zamandır devlet tarafından belirlenen fiyattan mahsullerini satamadıklarını, bunun temel nedenlerinden birinin de alınan numunelerden kaynaklandığını belirtmektedir. Üreticilerimiz özellikle ürünün rutubeti ve yabancı madde miktarı bakımından farkın bazen 2-3 kata kadar çıktığını belirtmektedirler. Tel, O: (0312) 4206056-57 E-mail : mustafa.bilici(0tbmm.gov.tr Adres : TBMM Halkla İlişkiler Binası 2. Kat F Koridor Oda No: 224 06543-ANKARA sik NE Bu bilgiler çerçevesinde; 1. Üreticilerimizin vakumlu sonda hakkındaki şikayetleri Bakanlığınız tarafından bilinmekte midir? 2. Türkiye'de mahsulden numune alınırken "vakumlu sonda" kullanılması ne zamandan beri ana yöntem olarak uygulanmaktadır? 3. Vakumlu sonda yönteminin kullanılmaya başlanmasından sonra mahsullerdeki yabancı madde ve rutubet oranlarında değişiklik bakanlık tarafından fark edilmiş midir? Eğer edildi ise, bu durum karşısında kayıtsız kalınmasının sebebi çiftçinin ürettiği ürünün fiyatını kırma politikası mıdır? 4. Klasik mekanik yöntemlerle numune alınmasının lisanslı depolar tarafından terk edilmesinin altında yatan sebep yalnızca işçiliğin azaltılması mı yoksa ürünün fiyatını kırma politikası mıdır? 5. Klasik mekanik yöntem ile alınan numunelerde rutubet ve yabancı madde oranı daha az çıkmasına rağmen bakanlık, üreticilerimizin haklı taleplerine karşılık neden vakumlu sonda yönteminde ısrar etmektedir? 6. Geçen hasat döneminde (2022 yılı) kaç ton ürün devlet tarafından belirlenen fiyattan alınmış, kaç ton ürünün fiyatı kırılmıştır? Fiyatı kırılan ürünlerin fiyat kırılma gerekçeleri nedir? Ürünün açıklanan fiyatını kırmak esas; kırmamak istisna hale mi gelmiştir? Tel Oo: (0312) 4206056-57 E-mail : mustafa.bilici((tbmm.gov.tr Adres : TBMM Halkla İlişkiler Binası 2. Kat F Koridor Oda No: 224 06543-ANKARA ## Bakanlığın cevabı Dünyada olduğu gibi ülkemizde de lisanslı depolar ve sektör tarafından hızlı ve homojen numune alınması sebebiyle tercih edilen vakumlu sondalar, Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO)'nde uzun yıllardan beri birçok noktada kullanılmaktadır. Vakumlu sondalar üreticinin alım esnasında bekleme süresini kısaltmak, üründen homojen numune almak ve işgücünden tasarruf etmek amacıyla tercih edilmektedir. Vakumlu sondalarla alımı yapılan ürünlerin, mekanik yöntemle de alımı yapılarak karşılaştırıldığında bugüne kadar herhangi bir fark görülmemiştir. TMO iş yerlerine satılmak üzere arz edilen her üründen araç bazında numune alınmakta, alınan numunenin protein, rutubet, hektolitre, kırık tane, süne-kımıl tahribatı, diğer hububat, ot tohumları (zararlı ve diğer ot tohumları), yabancı madde, zarar görmüş tane (fusarium etkisine maruz kalmış tane, çürümüş tane gibi) vb. fiziksel ve kimyasal değerleri analizlerle belirlenmektedir. Analiz sonucunda oluşan gruba göre ürün alım fiyatı sistem tarafından insan müdahalesine kapalı şekilde hesaplanmaktadır. Üreticilerimizden Bakanlığımıza vakumlu sonda ile alakalı olarak bugüne kadar resmi bir şikâyet alınmamıştır. İbrahim YUMAKLI Bakan --- **Kaynak gösterme:** Mustafa Bilici (Saadet Partisi, İzmir). “Tarım ürünlerinden numune alınmasında kullanılan vakumlu sonda yöntemine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/5417, 11 Ekim 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-5417-tarim-urunlerinden-numune-alinmasinda-kullanilan-vakumlu-sonda-yontemine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/eadaaf4f-5208-43b6-9ed8-018b22de114c Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.