# Tarım politikalarına ve tarımsal üretime ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/5506
- **Veren:** Hasan Karal (DEVA Partisi, İstanbul)
- **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı)
- **Veriliş tarihi:** 13 Ekim 2023
- **Durum:** Cevaplanmadı (TBMM: “Cevaplanmadığı Gelen Kağıtlarda İlan Edildi”)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/6bb66ee8-7190-49fc-b749-018b3c7d9198
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-5506-tarim-politikalarina-ve-tarimsal-uretime-iliskin

> Hasan Karal (DEVA Partisi), 13 Ekim 2023 tarihinde 7/5506 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. Cevaplanmadı (TBMM: “Cevaplanmadığı Gelen Kağıtlarda İlan Edildi”).

## Önerge metni

Aşağıda yer alan sorularımın, Tarım ve Orman Bakanı Sn. İbrahim Yumaklı tarafından Anayasanın 98'inci, TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılması hususunu arz ederim.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre; 2023 yılının ilk 6 ayında tarım, gıda ve içecek sektöründe geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 1,04 artışla 12,23 milyar dolarlık ihracat, yüzde 19,71 artışla 12,46 milyar dolarlık ithalat gerçekleştirilmiştir. Söz konusu verilere göre bu yılın ilk 6 ayında tarım, gıda ve içecek sektörü 230 milyon dolar dış ticaret açığı vermiştir.

Buğday ithalatta ilk sırayı alırken, savaş halinde olan Rusya ve Ukrayna, en fazla ithalatın yapıldığı ilk iki ülke olmuş; yılın ilk 6 ayında Rusya'dan 1 milyar 654 milyon dolar, Ukrayna'dan ise 607,8 milyon dolar tutarında buğday ithalatı yapılmıştır. Aynı dönemde ülke bazında ithalat en fazla 3 milyar 338 milyon dolar ile Rusya'dan yapılmıştır. Bu ülkeyi, 2 milyar 79 milyon dolar ile Ukrayna, 961 milyon dolar ile Brezilya, 542 milyon dolar ile ABD ve 527 milyon dolar ile Malezya izlemiştir.

Bu itibarla;

1. Bir zamanlar tarımda kendi kendine yeten ülke konumunda olan Türkiye, uygulanan hangi politikalar sonucunda tarımda dış ticaret açığı veren bir ülke haline gelmiştir?

2. Türkiye'nin tarımda yeniden "kendi kendine yetebilen" ülkeler arasında olması için ve tarım üretiminin artırılmasına yönelik herhangi bir planlama var mıdır?

3. Türkiye tarımı, halihazırda savaş halinde bulunan Rusya ve Ukrayna'dan daha kötü durumda mıdır ki söz konusu ülkelerden milyarlarca dolarlık ithalat yapılmaktadır?

4. Akaryakıt, işçilik, ilaç, gübre, çapalama gibi maliyetlerle başa çıkmaya çalışan üreticilerin desteklenmesi düşünülmekte midir?

5. Ovaları, sulak arazileri, barajları, gölleri, göletleri ve benzersiz iklimiyle her türlü tarıma elverişli olan Türkiye neden ithalata mahkum edilmiştir?

TBMM Halkla İlişkiler Binası 2. Kat, Oda: E-210 Çankaya/ Ankara E-mail: hasan.karal(0)tbmm.gov.tr

6. Sektörde ihracatın ve üreticilerin desteklenmesine yönelik adımlar atılması planlanmaktadır?

7. Sektörün fiyatlama politikaları ve yurt dışı pazarlardaki rekabetçiliğini olumsuz etkileyen faktörler nelerdir?

8. Yatırım ortamının öngörülebilirliği, güven veren ve istikrarlı bir piyasa ortamının oluşması, iş dünyasının finansmana erişim sorununun çözülmesine yönelik tedbirler alınmakta mıdır? Alınıyorsa buna ilişkin ne tür çalışma yapılmaktadır?

9. Enflasyon başta olmak üzere, yapısal bazı sorunların aşılması, Türkiye'nin küresel ekonomiden aldığı payın ve büyümenin artırılmasına yönelik herhangi bir planlama var mıdır?

10. İhracatın desteklenmesine yönelik yeni adımlar atılacak mıdır?

11. Tarım, gıda ve içecek sektörünün beklentilerinin ve taleplerinin dikkate alınması ve bu konuda girişimde bulunulması düşünülmekte midir?

TBMM Halkla İlişkiler Binası 2. Kat, Oda: E-210 Çankaya/ Ankara E-mail: hasan.karal(d)tbmm.gov.tr

---

**Kaynak gösterme:** Hasan Karal (DEVA Partisi, İstanbul). “Tarım politikalarına ve tarımsal üretime ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/5506, 13 Ekim 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-5506-tarim-politikalarina-ve-tarimsal-uretime-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/6bb66ee8-7190-49fc-b749-018b3c7d9198

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.