# EYT düzenlemesi kapsamı dışında kalan bazı kişilerin staj başlangıç tarihlerinin sigortalılık başlangıç tarihi olarak kabul edilmesi talebine ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/5683 - **Veren:** İsa Mesih Şahin (Saadet Partisi, İstanbul) - **Muhatap:** Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı (Vedat Işıkhan) - **Veriliş tarihi:** 24 Ekim 2023 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 359 gün sonra, 17 Ekim 2024) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/e32d96fb-2968-4911-9078-018b65e19370 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-5683-eyt-duzenlemesi-kapsami-disinda-kalan-bazi-kisilerin-staj-baslangic-tarihlerinin-sigortali > İsa Mesih Şahin (Saadet Partisi), 24 Ekim 2023 tarihinde 7/5683 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 359 gün sonra, 17 Ekim 2024). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Sayın Vedat IŞIKHAN tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını, Anayasa'nın 98 ve İçtüzüğün 96'ncı maddeleri gereğince saygılarımla arz ederim. 13.10.2023 sa Mesih ŞAHİN Çıraklık, mesleğe yönelik eğitim ve çoğu zaman sürece eşlik eden bir çalışma (sınıf çalışması ve okuma) ile birlikte bir ticaretin veya mesleğin yeni nesil meslek erbabı uygulayıcılarının staj ve eğitim sisteminin başlangıcı olarak kabul edilmektedir. Çıraklık süreci özel sektörün özellikle hizmet tarafına ara eleman yetiştiren oldukça önemli bir kurumdur. Bununla birlikte üç çıraklık seviyesi vardır. İlk seviye "çırak" yaygın olarak kullandığımız, bir meslek dalına vasıfsız olarak başlandığında verilen isimdir. İkinci seviye ise "kalfa" olarak adlandırılan ön ustadır. Ustalık seviyesine "usta" denir ve artık yapılan meslek/zanaat konusunda verilen hizmette yetkinlik kazanıldığını ifade eder. 3308 numaralı Mesleki Eğitim Kanunu'nun W'inci maddesinde; "çırak, kalfa ve ustaların eğitimi ile okullarda, yükseköğretim kurumlarında ve işletmelerde yapılacak mesleki eğitime ilişkin esasları düzenlemektir. " İfadeleri yer almaktadır. 8 Eylül 1999 tarihi öncesinde kendi rızası dışında (zorunlu) mesleki eğitime gönderilen vatandaşlarımız Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesi kapsamı dışında kalmıştır. Bu durum, ülkemizin üreten emekçi sınıfının mesleki eğitim kapsamında geçirdikleri fiili süreler için EYT dönemi haklarının tanınmaması Anayasal eşitlik ve adalet kapsamında mağduriyetin oluşmasına sebep olmaktadır. Mevcut mesleki eğitim mevzuatı nedeniyle zorunlu mesleki eğitimler uzun kol yapılamamaktadır. Yapılan kısa kol ise emeklilikte geçmemektedir. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) kaydı olmayan ve bu şekilde yaptırılan tüm zorunlu stajlar ve çıraklık kayıtları okullarda evrak ile sabit olup bulunmaktadır. Ayrıca, zorunlu mesleki eğitim ile ilgili çıraklık kayıtları diplomanın alınmasında da mecburiyet teşkil etmektedir. Bu anlamda mağduriyetlerin giderilmesi açısından 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu'nunda belirtilen çıraklar ile meslek liselerinde okumaktayken veya yükseköğrenimleri sırasında zorunlu staja tabi tutulan öğrencilerin çıraklık veya stajının başladığı tarih, uzun vadeli sigortalılık başlangıç tarihi olarak kabul ve tescil edilmesi oluşan bu mağduriyet açısından önem arz etmektedir. TBMM Halkla İlişkiler Binası No:E405 Bu vesileyle; I. Staj yapan kadınların staj girişinden sonraki dönemi doğum borçlanması yaparak uzun vadeli sigorta kollarına dahil etme imkânı varken bu borçlanma hakkının doğru bir tanım ile tüm stajyer ve çıraklara verilmesi mümkün müdür? Bu konu hakkında Bakanlığınızca bir çalışma yapılmış ya da yapılacak mıdır? 2. 5510 sayılı Kanun çerçevesinde meslek lisesindeki staj veya çıraklık bildirimlerinden dolayı bir kadın ilgili tarihleri doğum borçlanması yaparak yaşlılık aylığında değerlendirebilirken aynı okulun teknik lise bölümünden mezun olmuş, yaz stajı yapan ya da sigortalılık bildirimleri yapılmamış bir çırak ya da yüksekokul kapsamında zorunlu mesleki eğitime tabi tutulan öğrenci herhangi bir borçlanma yöntemi ile ilgili dönemi uzun vadeli sigorta kollarında değerlendirebilmekte midir? 3. 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu'nda belirtilen çıraklar ile meslek liselerinde okumaktayken veya yükseköğrenimleri sırasında zorunlu staja tabi tutulan ve kısa vadeli sigorta kollarından sigorta bildirimi yapılan öğrencilerin söz konusu fili çalışmalarının uzun vadeli sigorta kolları bakımından ilk sigortalı işe giriş tarihi olarak kabul edilmesi yönünde Bakanlığınızca yapılan bir çalışma veya hazırlık var mıdır? TBMM Halkla İlişkiler Binası No:E405 ## Bakanlığın cevabı İlgi (o :31.10.2023 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1312961 sayılı yazınız. İlgi yazınız ile İstanbul Milletvekili Sayın İsa Mesih ŞAHİN tarafından yöneltilen 7/5683 Esas Numaralı yazılı soru önergesine ilişkin cevap aşağıda sunulmuştur. "3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanununda belirtilen aday çırak, çırak ve işletmelerde mesleki eğitim gören öğrenciler hakkında iş kazası ve meslek hastalığı ile hastalık sigortası; meslek liselerinde okumakta iken veya yükseköğrenimleri sırasında staja tabi tutulan öğrenciler hakkında iş kazası ve meslek hastalığı primi alınmaktadır. Emeklilik şartlarının belirlenmesine esas olan sigortalılık süresinin başlangıcında, sigortalı adına ilk defa emekliliğe esas olan (Malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları) priminin ödendiği tarih esas alınmaktadır. Bununla birlikte, 03.03.2023 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 7438 sayılı Kanunla; yaşlılık aylığına hak kazanma koşulları 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun Geçici 81. maddesinin birinci fikrasının (B) bendi kapsamında tespit edilen sigortalıların söz konusu maddede düzenlenen yaş şartı dışındaki diğer şartları taşımaları halinde yaşlılık aylığından yararlanabilecekleri hüküm altına alınarak, 08.09.1999 ve daha önceki bir tarihte ilk kez sigortalılık başlangıcı bulunan sigortalıların, yaşlılık aylığına hak kazanma koşulları arasında yer alan yaş koşulu kaldırılmış olup, prim gün sayısı şartında herhangi bir değişiklik yapılmamıştır." Prof. Dr. Vedat IŞIKHAN Bakan Çankaya / ANKARA Tel: (0312) 296 71 68 Telafan' (2191 9GA AN NN --- **Kaynak gösterme:** İsa Mesih Şahin (Saadet Partisi, İstanbul). “EYT düzenlemesi kapsamı dışında kalan bazı kişilerin staj başlangıç tarihlerinin sigortalılık başlangıç tarihi olarak kabul edilmesi talebine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/5683, 24 Ekim 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-5683-eyt-duzenlemesi-kapsami-disinda-kalan-bazi-kisilerin-staj-baslangic-tarihlerinin-sigortali (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/e32d96fb-2968-4911-9078-018b65e19370 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.