# Bingöl ilinde ağır hasarlı olduğu tespit edilen yapıların yıkım sürecine ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/5693
- **Veren:** Ömer Faruk Hülakü (DEM Parti, Bingöl)
- **Muhatap:** Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı (Mehmet Özhaseki)
- **Veriliş tarihi:** 26 Ekim 2023
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 412 gün sonra, 11 Aralık 2024)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/771d8d70-b653-46c0-a6f3-018b702f7e00
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-5693-bingol-ilinde-agir-hasarli-oldugu-tespit-edilen-yapilarin-yikim-surecine-iliskin

> Ömer Faruk Hülakü (DEM Parti), 26 Ekim 2023 tarihinde 7/5693 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 412 gün sonra, 11 Aralık 2024).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Mehmet ÖZHASEKİ tarafından, Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'nci ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

6 Şubat'taki Kahramanmaraş merkezli depremler nedeniyle yaşanan yıkımdan sonra AFAD Başkanlığınca Bingöl, "Genel Hayata Etkili Afet Bölgesi" ilan edilmiştir. Bu kapsamda 7269 sayılı yasa ve Türkiye Afet Müdahale Planı (TAMP) doğrultusunda hasar tespit çalışmalarının tamamlandığı ve il genelinde 3047 yapının ağır hasarlı olduğunun belirlendiği açıklanmıştır.

AFAD Başkanlığınca ilan sürecinde tespitlere ilişkin alınacak itirazlar değerlendirilerek, hasar tespit listelerinin kesinleşeceği belirtilen açıklamada şunlar dile getirilmiştir: "Kesinleşen hasar tespit listeleri AFAD İl Müdürlüğüne gönderilecek, hak sahiplikleri ve yeni yapı inşa süreçleri AFAD İl Müdürlüğü tarafından yürütülecektir. Ağır hasarlı olduğu kesinleşen yapıların (yangın, su basması, ani göçme, patlama gibi olumsuzlukların yaşanmaması adına) elektrik, su ve doğal gaz bağlantılarının kesilmesi için ilgili idarelere bildirim yapılacak, hasar tespit listelerinin kesinleşmesinden sonra ağır hasarlı binaların yıkımı için İl Özel İdaresine bildirimde bulunulacak ve yıkım işlemi yapılacaktır." Bu açıklamaya rağmen Bingöl'de etkin bir çalışma yürütülmemiştir.

Doğu Anadolu Fay Hattı ve Kuzey Anadolu Fay Hattı'nın kesişim noktasında bulunan Bingöl, deprem uzmanlarının dikkat çektiği iller arasında yer almaktadır. 6 Şubat depremlerinin ardından "Genel Hayata Etkili Afet Bölgesi" ilan edilen Bingöl'de, ağır hasarlı olduğu belirlenen 3047 yapının hak sahipleri mağdur edilmeden yıkılması gerekirken, kentte hâlâ bir afet planlaması yapılmamıştır.

Bu bağlamda;

1. Bingöl'de, ağır hasarlı olduğu tespit edilen yapılar ne zaman yıkılacaktır?

2. Bingöl'de, etkin bir afet planlaması ne zaman yapılacaktır?

3. Yıkılması gereken ağır hasarlı yapıların hak sahiplerinin ve bu yapılarda ikamet eden kiracıların mağdur olmaması için Bakanlığınız tarafından nasıl bir çalışma yürütülmektedir?

4. Ağır hasarlı olduğu tespit edilip yıkılması gereken yapıların hak sahiplerine, yeni yapı inşası için kredi ve hibe desteği verilecek midir?

5. Bingöl'de, ağır hasarlı olduğu tespit edilen yapılardan kaçının yıkımı gerçekleşmiştir?

6. Mevcut ağır hasarlı yapıların birçoğunun hâlâ yıkılmadığı bilinmektedir. Bu yapıların yıkım işlemleri, hangi sebeplerden dolayı gerçekleşmemektedir?

7. Bingöl il genelinin tamamında hasar tespit çalışması yapılmış mıdır?

8. Bingöl il genelinde hasar tespit çalışmasının yapılmadığı kaç yapı vardır? Bu yapıların hasar tespitinin yapılmamasının gerekçesi nedir?

## Bakanlığın cevabı

/1933g 6k 703 Bakanlığımıza yöneltilen 7/951, 7/2216, 7/3086, 7/4467, 7/5560, 83 2, 715784 7/6431, 7/7551, 7/8073, 7/9339, 7/9509, ve 7/9512 Esas sayılı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup, söz konusu önergelerde yer alan hususlara ilişkin cevaplarımız ekte sunulmuştur.

Bilgilerinizi ve gereğini arz ederim.

-Cevap Metni (1 Sayfa)

Mustafa Kemal Mahallesi Eskişehir Devlet Yolu (Dumlupınar Bulvarı) 9. km. No: 278 Çankaya / Ankara İrtibat:Tamer IŞIK Tel: 410 14 45

71951, 7/2216, 713086, 714467, 7/5560, 7/5562, 7/5693, 7/5784, 7/6431, 7/7551, 7/8073, 7/9339, 719509, ve 7/9512 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergelerine İlişkin Cevap Metni

"Asrın felaketi" olarak nitelendirilen 7.7 ve 7.6 şiddetindeki söz konusu depremler sonucu bölgenin yeniden inşa ve ihya edilmesine ilişkin çalışmalar; ilgili mevzuatları çerçevesinde Bakanlığımız, Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) ve Toplu Konut İdaresi (TOKİ) Başkanlığı işbirliği ile sürdürülmektedir.

Bu çerçevede, Bakanlığımızca (Kentsel Dönüşüm Başkanlığı) söz konusu depremlerde hasarın en yoğun olduğu Hatay, Kahramanmaraş, Adıyaman, Malatya, Gaziantep İllerimiz başta olmak üzere kent merkezlerinde hasarın yoğun şekilde yaşandığı ve ticaret akslarını da ihtiva eden kent merkezleri önceliğindeki alanların inşa ve ihyasına yönelik uygulamalar 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında Rezerv Yapı Alanı olarak belirlenen uygulama alanları statüsünde alandaki taşınmaz sahiplerinin katılımları süratle devam etmektedir.

Bu suretle 6 Şubat 2023 tarihinde tarihinde meydana gelen depremlerden yoğun şekilde etkilenen kent merkezlerini yeniden inşa etmek, hayatın olağan akışına dönüşünü sağlamak, kent kimliği, yöresel mimarisi, tarihi dokusu ile uyumlu, fen ve sanat norm ve standartlarına uygun, altyapısı ile .sağlıklı kentler oluşturulmasını teminen 6306 sayılı Kanun kapsamında kentsel dönüşüm uygulamalarının hayata geçirilmesi hedeflenmiş ve yine bu hedef doğrultusunda, ortaya çıkan bağımsız bölüm ihtiyacının yerinde dönüşüm prensibiyle ivedilikle karşılanması için çalışmalara başlanmıştır.

Bakanlığımız koordinasyonunda görevlendirilen teknik ekiplerce 7269 sayılı Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısıyla Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanun kapsamında depremin binalara verdiği hasarı belirlemek üzere hasar tespit çalışmaları yapılmıştır. Bu hasar tespit çalışmaları neticesinde ortaya çıkan veriler incelenerek ve uygulama bütünlüğünü sağlamak amacı ile deprem sonucu çöken veya acil yıkılması gerektiği tespit edilen yapıların yoğunluklu bulunduğu bölgelerde proje alanları belirlenmiştir.

Söz konusu proje alanları, çoğunlukla depremde yıkılan yapılar ile 7269 ve 6306 sayılı Kanunlar kapsamında yıkımı kesinleşen yapıların bulunduğu konumlarda bulunmakta olup, bu alanlar, ortaya çıkan acil bağımsız birim ihtiyacının karşılanması ve depremzedeler farklı bir alana taşınmaksızın mevcut yerlerinde bağımsız birim üretiminin ivedilikle sağlanabilmesi amacı ile 6306 sayılı Kanun'un 2'nci maddesinin birinci fikrasının (c) bendi uyarınca "Rezerv Yapı Alanı" olarak belirlenmiştir.

Yukarıda zikredilen amaç ve hedefler doğrultusunda; söz konusu Rezerv Yapı Alanlarında, kaynaklarını etkin ve verimli kullanarak; mikrobölgeleme ve paleosismoloji çalışmaları, alan büyüklüğü, yatay mimari ve proje bütünlüğü göz önüne alınarak en doğru teknikle güvenli bağımsız birim ihtiyacına yönelik çalışmalar düzenli saha ziyaretleri ve haksahiplerinin bilgilendirilmesi suretiyle titizlikle yürütülmektedir.

6 Şubat 2023 tarihli depremler dolayısıyla Genel Hayata Etkililik Kararı alınan 18 İlimizde 7269 sayılı Kanun uyarınca orta ve üzeri hasarlı olarak tespit edilen yapıların maliklerince yerinde yeniden yapımına ilişkin 7452 sayılı Kanun uyarınca Bakanlığımızca konutlar için 1.5 milyon TE, işyerleri için 800 bin TL bibe ve kredi destekleri sağlanmaktadır.

Vatandaşlarımızın yaşadıkları mahalle kültürünün korunması, konut üretim maliyetlerinde tasarruf sağlanması, yerel inşaat sektörünün desteklenerek şehirlerimizin ekonomik ve sosyal hayatının canlanması maksatlarıyla hayata geçirilen Yerinde Dönüşüm Projesi kapsamında orta ve üzeri hasarlı yapıların maliklerince hibe ve kredi destekleri ile yerinde yeniden inşasına yönelik işlemler devam etmektedir.

---

**Kaynak gösterme:** Ömer Faruk Hülakü (DEM Parti, Bingöl). “Bingöl ilinde ağır hasarlı olduğu tespit edilen yapıların yıkım sürecine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/5693, 26 Ekim 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-5693-bingol-ilinde-agir-hasarli-oldugu-tespit-edilen-yapilarin-yikim-surecine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/771d8d70-b653-46c0-a6f3-018b702f7e00

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.