# Staj ve çıraklık başlangıç tarihinin sigorta başlangıcı sayılması talebine ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/5762 - **Veren:** Yüksel Selçuk Türkoğlu (İYİ Parti, Bursa) - **Muhatap:** Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı (Vedat Işıkhan) - **Veriliş tarihi:** 25 Ekim 2023 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 358 gün sonra, 17 Ekim 2024) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/c6fccd14-bb08-4083-b355-018b6b7aa037 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-5762-staj-ve-ciraklik-baslangic-tarihinin-sigorta-baslangici-sayilmasi-talebine-iliskin > Yüksel Selçuk Türkoğlu (İYİ Parti), 25 Ekim 2023 tarihinde 7/5762 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 358 gün sonra, 17 Ekim 2024). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Türkiye Cumhuriyeti Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan tarağındarı Anayasanın 98 ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü 'nün 96 ve 92. 24/10/2023 Bilindiği gibi ülkemizde gençlerimize; 3308 Sayılı Meslek Eğitim Kanunu kapsamında çıraklık, meslek lisesi, meslek yüksek okulu ve üniversite gibi her eğitim düzeyinde zorunlu mesleki eğitim yaptırılmaktadır. Bu dönemdeki fiili çalışmalar staj ve çıraklıkta geçen süreler olarak tanımlanmaktadır ve bu süreçteki hizmetler, 'kısa kol? denilen bir sigortalılık süresini kapsamaktadır. Bu zorunlu staj çalışması sırasında; SGK'ya "kısa kol" girişleri yapılan stajyerlere ve çıraklara "Kayıt içi" staj ve çıraklık mağdurları adı veriliyor. Gerek okullarının maddi hataları gerekse mevzuatlardaki yetersizlik veya karışıklık nedeni ile "kısa kol? sigorta girişleri yapılmadan zorunlu staj yaptırılan çırak ve stajyerlere ise "kayıt dışı" mağdurlar adı veriliyor. Örneğin; Teknik meslek liselerinin yaz stajları, sağlık meslek liseleri, sağlık meslek yüksek okulları ve bir kısım teknik üniversite bölümlerinde de zorunlu mesleki eğitimi yaptırılanlara *kısa kol? sigorta kaydı tutulmamıştır. Ancak, SGK'da kaydı olmayan bu tür çırak ve stajyerlerin zorunlu çalışmalarını yaptıkları, süreleriyle birlikte, okullarındaki evraklarında saklıdır. Nitekim, mevzuattaki bu karışıklık, 2008 tarihli 5510 Sayılı Kanun ile giderilmiş, tüm stajyer ve çıraklar kayıt içi hale getirilmiştir. Ne var ki mağduriyet işte tam bu noktada ortaya çıkıyor. Zira, kayıt içi veya kayıt dışı hiç fark etmiyor, çırak ve stajyerlerin yaptıkları zorunlu ve fiili çalışmaları, "kısa kol? türü sigortalılığa girdiği için emeklilikte hesaba katılmıyor. Çünkü yürürlükteki kanun sadece "uzun kol? türü sigortalılığı emeklilik hizmetine sayıyor. İşte bütün bu nedenlerle; Meslek liseleri ve çıraklık okullarında okurken, 3308 sayılı kanun kapsamında çalıştırılmış olan gençlerimiz, emeklerinin hiçe sayılması gibi çok önemli bir mağduriyet yaşamaktadırlar. Küçük yaşta çalışma hayatına giren ve ülke ekonomisine katkıda bulunan çırak ve stajyer vasıflı çocuklarımız, sigortaları "kısa kol? denilen türde yatırıldıkları için fiili hizmetlerinin karşılığını, "uzun kol? çalışma gerektiren emeklilik hesaplanması sırasında alamamanın şokunu yaşıyorlar. İşe başladıklarında öğretmenlerinin, "Çocuklar, erken yaşta sigortalı olmanızın yararını ileride göreceksiniz ve çalışmayan arkadaşlarınızdan erken emekli olacaksınız" sözleri kulaklarında çınlayan çıraklık ve staj mağdurları, haklarının teslim edilmesi beklentisi içindeler. Bu bağlamda; SORU 1- Çıraklık dönemlerinde "kısa kol? diye tabir edilen sigortalılık girişlerinin 4-a tescilli ve 1999 öncesi olmasına rağmen, 1999 öncesi haklarından yararlanamamalarının vicdanları tatmin edecek boyuttaki gerekçesi nedir? SORU 2- Ülkemizdeki ara eleman sıkıntısının gerçek sebebi, meslek lisesi veya çıraklık öğrencilerinin okurken çalıştıkları veya staj yaptıkları sürelerin emekliliklerine sayılmaması olabilir mi? SORU 3- Meslek liseleri ve çıraklık okullarının yeniden özendirilebilmesi, küçük yaşta başladıkları iş hayatında ortaya koydukları emeklerinin karşılığını, ileriki yaşlarda alabilmelerine imkân sağlamaktan geçmez mi? SORU 4- Çalıştıkları iş yerinin çok önemli bir yükünü omuzlayıp, normal bir işçi gibi ter dökmelerine rağmen, sigortalarının tam olarak yatırılmamasının vicdanlarda yarattığı tahribatın, iş hukuku ve anayasal haklar açısından tam karşılığı nedir? SORU 5- Çıraklık ve staj yapılan dönemde yapılan sigortanın ilk işe başlama tarihi olarak esas alınması talebiyle ilgili yasal bir çalışmanız bulunuyor mu? SORU 6- Mağdurlara bir borçlanma hakkı tanınması veya daha önce yatırdıkları kısa kol primlerinin dışında kalan farkın ödenmesine yönelik atılan bir adım söz konusu mu? Adres: Halkla İlişkiler Binası 6-kat No: E-611 ## Bakanlığın cevabı İlgi (o : 07.11.2023 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1315339 sayılı yazınız. İlgi yazınız ile Bursa Milletvekili Sayın Yüksel Selçuk TÜRKOĞLU tarafından yöneltilen 7/5762 Esas Numaralı yazılı soru önergesine ilişkin cevap aşağıda sunulmuştur. "3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanununda belirtilen aday çırak, çırak ve işletmelerde mesleki eğitim gören öğrenciler hakkında iş kazası ve meslek hastalığı ile hastalık sigortası; meslek liselerinde okumakta iken veya yükseköğrenimleri sırasında staja tabi tutulan öğrenciler hakkında iş kazası ve meslek hastalığı primi alınmaktadır. Emeklilik şartlarının belirlenmesine esas olan sigortalılık süresinin başlangıcında, sigortalı adına ilk defa emekliliğe esas olan (Malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları) priminin ödendiği tarih esas alınmaktadır. Bununla birlikte, 03.03.2023 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 7436 sayılı Kanunla; yaşlılık aylığına hak kazanma koşulları 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun Geçici 81. maddesinin birinci fikrasının (B) bendi kapsamında tespit edilen sigortalıların söz konusu maddede düzenlenen yaş şartı dışındaki diğer şartları taşımaları halinde yaşlılık aylığından yararlanabilecekleri hüküm altına alınarak, 08.09.1999 ve daha önceki bir tarihte ilk kez sigortalılık başlangıcı bulunan sigortalıların, yaşlılık aylığına hak kazanma koşulları arasında yer alan yaş koşulu kaldırılmış olup, prim gün sayısı şartında herhangi bir değişiklik yapılmamıştır." Bakan Çankaya / ANKARA Tel:(312) 296 71 68 --- **Kaynak gösterme:** Yüksel Selçuk Türkoğlu (İYİ Parti, Bursa). “Staj ve çıraklık başlangıç tarihinin sigorta başlangıcı sayılması talebine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/5762, 25 Ekim 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-5762-staj-ve-ciraklik-baslangic-tarihinin-sigorta-baslangici-sayilmasi-talebine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/c6fccd14-bb08-4083-b355-018b6b7aa037 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.