# Fındık kokarcasının fındık bahçelerinde yarattığı zararın önlenmesine ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/5881
- **Veren:** Yavuz Aydın (İYİ Parti, Trabzon)
- **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı)
- **Veriliş tarihi:** 30 Ekim 2023
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 74 gün sonra, 12 Ocak 2024)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/ec55bc4c-cc0a-4598-a549-018b818800a4
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-5881-findik-kokarcasinin-findik-bahcelerinde-yarattigi-zararin-onlenmesine-iliskin

> Yavuz Aydın (İYİ Parti), 30 Ekim 2023 tarihinde 7/5881 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 74 gün sonra, 12 Ocak 2024).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Ormom (. Bakanı Sayın İbrahim YUMAKLI tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Dünya fındık üretimi ile pazarının büyük bir kısmını elinde bulunduran, "Türkiye'nin fındık ambarı" Karadeniz Bölgesi'nde bitkilere dadanan "kahverengi kokarca" adlı böcek türü, başta fındık olmak üzere birçok bitki türü için tehdit oluşturuyor. Sadece fındık için değil bölgedeki bir çok tarım ürününe zarar verdiği bilinen kokarca böceğine yöre halkı tarafından istilacı böcek adı verilmiştir. Havaların soğuması ile kışlığa geçen böcek, kırsal ile kentteki evlere de dadanarak hayatı olumsuz etkiliyor. Popülasyonunda ciddi artış gözlemlenen istilacı böcek türü yayılımını devam ettirirse gelecek yıl fındığa yüzde 80 oranında zarar vermesi öngörülüyor.

Bu bilgilere göre;

Bu zararlı böcek türüyle mücadeleye başlandı mı? Başlandıysa ne gibi yöntemler uygulanmaktadır?

Karadeniz Bölgesi'nde bulunan TMO ve fındık alım-satım ofislerinde böcek ve haşerelere karşı önlem aldınız mı? Aldıysanız bu önlemler nelerdir?

Karadeniz Bölgesi'nde bulunan başta fındık bahçeleri olmak üzere tarım alanlarında incelemelerde bulundunuz mu? Bulunduysanız ne gibi sonuçlar çıkardınız?

Kokarca Böceğinin tarıma zarar vermemesi için Bakanlık adına çalışmalarda bulundunuz mu? Bulunduysanız ne gibi çalışmalarda bulundunuz?

Kahverengi Kokarca Böcek türüne karşı Karadeniz'deki çiftçilere yönelik herhangi bir destekleme ve eğitim programı uygulanmış mıdır? Uygulanmamışsa neden uygulanmamıştır?

Yukarıda bahsedilen böcek türüne karşı Türkiye'de varlığının sürdürmesinin önlenmesine yönelik hangi çalışmalar gerçekleştirilmiştir? Yapılan çalışmalar sonuç vermiş midir?

## Bakanlığın cevabı

Kahverengi Kokarca 2016 yılından itibaren takip edilmeye başlanmış, 2017 yılında ilk kez Artvin ve Rize'de tespit edilmiştir. İl ve ilçe müdürlükleri, ziraat odaları, ticaret borsası ve üreticilerin bilgilendirilmesi amacıyla; eğitimler yapılmış, afiş-lifler dağıtılmıştır. Zararlının zirai mücadele teknik talimatı hazırlanmış ve kimyasal mücadele için bitki koruma ürünü ruhsatlandırılmıştır.

Bakanlığımızca, Kahverengi Kokarca ile mücadele kapsamında Bursa, Yalova, Samsun, Ordu ve Sakarya illerinde kivi ve Trabzon hurması üretim alanlarında söz konusu zararlıya karşı 20.08.2023-20.11.2023 tarihleri arasında kullandırılmak üzere 3 adet zirai ilaç aktif maddesinin adı geçen illerde geçici kullanım süreleri boyunca reçetelendirilmek suretiyle kullandırılmasına izin verilmiştir.

Zararlının mücadelesinde kullanılacak olan yumurta parazitoiti salımı için kitlesel üretim çalışmaları tamamlanarak 2023 yılı Haziran ayından itibaren bölgeye kitlesel salıma başlanmıştır.

Bakanlığımız koordinesinde, "Kahverengi Kokarca Eylem Planı" başlatılmış olup Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği, Türkiye Ziraat Odaları Birliği, Karadeniz İhracatçı Birlikleri ve diğer tüm paydaşlarla birlikte mücadele çalışmaları yürütülmektedir.

Kamuoyunu bilgilendirmek ve farkındalık oluşturmak amacıyla "Kamu Spotu" hazırlanmış, RTÜK tarafından onaylanmış olup ulusal ve yerel medya ile paylaşılmıştır.

Toprak Mahsulleri Ofisi stoklarında bulunan kabuklu fındıklar muhafaza işlemleri gereği periyodik olarak kontrol edilmekte olup fındık zararlılarına karşı her türlü önlem alınmaktadır.

Bakanlığımız teknik ekipleri tarafından söz konusu zararlı sürekli olarak takip edilmekte, biyoteknik tuzaklarla yoğunluğu belirlenmekte ve zirai mücadele teknik talimatları ve uluslararası kabul görmüş entegre zararlı yönetimi prensipleri çerçevesinde; kültürel, biyolojik, biyoteknik ve kimyasal mücadele yöntemleri uygulanmaktadır.

İbrahim YUMAKLI
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Yavuz Aydın (İYİ Parti, Trabzon). “Fındık kokarcasının fındık bahçelerinde yarattığı zararın önlenmesine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/5881, 30 Ekim 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-5881-findik-kokarcasinin-findik-bahcelerinde-yarattigi-zararin-onlenmesine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/ec55bc4c-cc0a-4598-a549-018b818800a4

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
