# 6 Şubat 2023 tarihli depremler sonrasında kayıp durumda olan kişilere ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/5912 - **Veren:** Meral Danış Beştaş (DEM Parti, Erzurum) - **Muhatap:** Adalet Bakanlığı (Yılmaz Tunç) - **Veriliş tarihi:** 24 Ekim 2023 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 260 gün sonra, 10 Temmuz 2024) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/3683e021-05e8-4aa8-bc35-018b65e6f836 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-5912-6-subat-2023-tarihli-depremler-sonrasinda-kayip-durumda-olan-kisilere-iliskin > Meral Danış Beştaş (DEM Parti), 24 Ekim 2023 tarihinde 7/5912 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 260 gün sonra, 10 Temmuz 2024). ## Önerge metni • © " o, GRU SN "sayı... 251 A. ) e İlle 2973 591 TBNM a, İK VE DENOKRASİ PARTİSİ p BAŞKANLIĞI TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞPNA Aşağıdaki sorularımın, Adalet Bakanı Sayın Yılmaz TUNÇ tarafından Anayasa'nın 98. ve TBMM İçtüzüğü 'nün 96 ile 99. maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim. 24.10.2023 Meral DANİŞ BEŞTAŞ HEDEP Grup Başkanvekili Erzurum Milletvekili 6 Şubat 2023 tarihinde Maraş'ın ilçeleri olan Pazarcık ve Elbistan merkezli ve 20 Şubat 2023'te Hatay ilçeleri Samandağ ve Defne merkezli depremler ile büyük bir yıkım yaşanmış, 100 Binden fazla yurttaş yaşamını yitirmiş, onbinlerce ev yıkılmış yahut ağır hasar almıştır. Bu nedenle deprem bölgelerinde yaşayan yurttaşlar, çadırlarda ve konteynırlarda yaşamlarını idame etmektedirler. Bu ağır felaketin bir diğer önemli boyutu ise çok sayıda yurttaşın kayıp olma halidir. Depremin ardından yaralı kişilerin kayıtları alınmaksızın hastanelere sevki nedeniyle deprem bölgesinden çok sayıda yurttaşın başka kentlere gitmiş olması, onların hayatta olup olmadığı hususunda muğlaklık yaratmıştır. Yine enkaz kaldırma çalışmaları esnasında çok sayıda yurttaşın vücut bütünlüğünü yitirmiş olduğu bilinmektedir. Bu durumda defin yapılırken vefat eden kişilerden DNA örneği alınmamış olması kimliklerinin tespit edilememesine, dolasıyla kimlerin nereye defnedildiği noktasında belirsizliğe yol açmıştır. Bu nedenle çok sayıda aile, yakınlarının yaşayıp yaşamadığını; yaşıyor ise nerede olduğunu ve hayatta değil ise nerede gömülü olduğunu bilememektedir. Mevcut halin, büyük bir acı yaşayan insanların travmalarını artırıcı etkisi göz ardı edilemez. Bilindiği üzere çok sayıda aile, hala mezarlıklarda, hastanelerde ve sosyal medya paylaşımları ile kayıplarını bulmaya çalışmaktadır. Salt Hatay ilinde kimliği belirlenmemiş 1000 civarında cenaze olduğu gerçeği meselenin vahametini ortaya koymaktadır. Depremin 11 ili doğrudan etkilediği nazara alındığında, kayıp sayısının boyutları son derece çarpıci rakamlara ulaşacak düzeydedir. Deprem bölgesindeki kayıp yakınlafını arayan 100'e yakın aile, Deprem Mağdurları ve Kayıp Yakınlarıyla Dayanışma Derneği (DEMAK) adı altında birleşmişlerdir. Ailelerin aktarımına göre yüzlerce aile, yakınlarına dair bilgi sahibi değildir. Depremin ilk anında yaralıların ambulanslara bindirildiklerine dair duyum alanlar, sonrasında hiçbir bilgiye erişemediklerini ifade etmektedirler. Yakınlarının ambulansta iken mi, hastaneye sevk edildikten sonra mı yaşamını yitirdikleri bilinmemekte, ötesinde onların hangi kentte hangi mezarlığa defnedildikleri meselesi yanıtsız kalmaktadır. Ailelere hastane hastane, şehir şehir, sokak sokak yakınlarını aramak için yoğun çaba sarfetmekte ancak bir netice elde edememektedir. Örneğin çocuk olan kayıpların Aile Bakanlığına bağlı evlerde mi kaldığı, yoksa çocukların başka ailelere evlatlık olarak mı verildikleri meselesi de ailelerin başat sorunudur. Yakınlarının nerede olduklarını bilememe halinin, yani yaşıyor ise nerede, vefat etmiş ise hangi mezarlıkta olduğuna dair bilgi sahibi olmamanın işkenceye dönüştüğü açıktır. Bu bağlamda; 1. Deprem sonrasında enkaz kaldırma çalışmaları esnasında kaç savcı ve hakim görevlendirilmiştir? 2. Depremler sonrasında enkaz kaldırma çalışmaları esnasında kaç kişiden DNA örneği alınmıştır? 3. Deprem sonrasında enkazlardan çıkarılan herkesten DNA örneği alınmama gerekçesi nedir? 4. Depremlerde yaşamını yitirenlerin definleri gerçekleştirilirken kaç savcı görev almıştır? 5. Depremlerde yapılan definlerin tamamından DNA örneği alınmış mıdır? 6. Kimsesizler mezarlığına yapılan definlerde, kimlik tespit çalışmaları ve eşleştirmeler neden eksik yapılmıştır? 7. Depremler sonrasında vücut bütünlüğünü yitiren cenazelerden DNA örneği alınmış mıdır? Vücyt bütünlüğü bozulan kimselerden DNA örneği alınmamışsa, alınmama gerekçesi nedir? 8. Yıkılan binalardan tüm cenazelerin çıkarılması beklenmeden enkaz kaldırma çalışmalarının yürütülme gerekçesi nedir? 9. Yıkılan binalardan tüm kişiler çıkarılmadan enkaz kaldırma çalışması yapılması sonucu kaç kişi yaşamını yitirmiştir? Kaç kişinin vücut bütünlüğünün bozulmuş olduğu tespit edilmiştir? 10. Tüm cenazeler çıkarılmaksızın enkaz kaldırma çalışmalarının ağır iş makineleriyle yürütülmesinin, cenazelere zarar vereceği neden değerlendirilmemiştir? 11. Enkaz kaldırma çalışmalarının, ölüye saygı çerçevesinde yürütülmeme gerekçesi nedir? 12. Ağır yaralı olanların derhal ambulanslara bindirildiği ve diğer kentlerdeki hastanelere sevk edildiği esnada kimlik belirleme çalışmaları neden yapılmamıştır? Hangi hastaneye hangi şehirden kaç kişinin sevk edildiği bilgileri neden kayıt altına alınmamıştır? 13. Bilhassa çocukların insan ticareti yaptığı bilinen kişiler eliyle kaçırıldıkları yönündeki iddialar değerlendirilmiş midir? Yapılan kayıp başvuruları bu çerçevede değerlendirilmiş midir? 14. Aile Bakanlığı tarafından kaç çocuğun evlatlık olarak verildiği bilgisi bakanlık verilerinizde mevcut mudur? Bu sayı kaçtır? 15. Yakınlarının bulunması amacı ile kaç kişi feth-i kabir talebinde bulunmuştur? Bu taleplerin kaçına yanıt verilerek kaç mezar yeniden açılarak DNA eşleştirme çalışması yürütülmüştür? 16. 6 Şubat depremleri olağanüstü haller kapsamında olup tüm mezarlıkların açılarak kimlik tespiti çalışmalarının yürütülmesi söz konusu olacak mıdır? 17. Kayıp yakınlarının mağduriyetlerinin giderilmesi adına kayıpların bulunmasına dönük bir çalışma yürütülecek midir? 18. İnsan kaçakçıları tarafından kaçırılma iddiaları bağlamında bir çalışma yürütülmesi gündeminizde olacak mıdır? ## Bakanlığın cevabı 1318197 sayılı yazı. İlgi yazınız ekinde alınan, Erzurum Milletvekili Meral Danış Beştaş tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/5912 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur. Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet) ADALET BAKANLIĞI oo b Mevzuat Genel Müdürlüğü Sayı : E-56020453-610-958-1348/1962 Konu : Yazılı soru önergesi 01/07 0024 Sayın Meral DANIŞ BEŞTAŞ Erzurum Milletvekili Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/5912 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur. I- A) Anayasanın; 1. "Yargı yetkisi" kenar başlıklı 9. maddesinde, yargı yetkisinin Türk Milleti adına bağımsız ve tarafsız mahkemelerce kullanılacağı, 2. "Mahkemelerin bağımsızlığı" kenar başlıklı 138. maddesinde, hâkimlerin görevlerinde bağımsız oldukları; Anayasaya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdani kanaatlerine göre hüküm verecekleri, hiçbir organ, makam, merci veya kişinin, yargı yetkisinin kullanılmasında mahkemelere ve hâkimlere emir ve talimat veremeyeceği, genelge gönderemeyeceği, tavsiye ve telkinde bulunamayacağı; görülmekte olan bir dava hakkında Yasama Meclisinde yargı yetkisinin kullanılmasıyla ilgili soru sorulamayacağı, görüşme yapılamayacağı veya herhangi bir beyanda bulunulamayacağı, B) 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun; 1. "Ölünün kimliğini belirleme ve adli muayene" kenar başlıklı 86. maddesinin ikinci fıkrasında, ölünün adli muayenesinde tıbbi belirtilerin, ölüm zamanı ve ölüm nedenini belirlemek için tüm bulguların saptanacağı, 2. "Otopsi" kenar başlıklı 87. maddesinin birinci fıkrasında, otopsinin, Cumhuriyet savcısının huzurunda biri adli tıp, diğeri patoloji uzmanı veya diğer dallardan birisinin mensubu veya biri pratisyen iki hekim tarafından yapılacağı, müdafi veya vekil tarafından getirilen hekimin de otopside hazır bulunabileceği, zorunluluk bulunduğunda otopsi işleminin bir hekim tarafindan da yapılabileceği, bu durumun otopsi raporunda açıkça belirtileceği, 3. "Soruşturmanın gizliliği" kenar başlıklı 157. maddesinde, Kanunun başka türlü hüküm koyduğu hâller saklı kalmak ve savunma haklarına zarar vermemek koşuluyla soruşturma evresindeki usul işlemlerinin gizli olduğu, 4. "Şüpheli ölümün ihbarı" kenar başlıklı 159. maddesinin birinci fıkrasında, bir ölümün doğal nedenlerden meydana gelmediği kuşkusunu doğuracak bir durumun varlığı veya ölünün kimliğinin belirlenememesi halinde, kolluk görevlisi, köy muhtarı ya da sağlık veya cenaze işleriyle görevli kişilerin, durumu derhâl Cumhuriyet Başsavcılığına bildirmekle yükümlü oldukları, 5. "Bir suçun işlendiğini öğrenen Cumhuriyet savcısının görevi" kenar başlıklı 160. maddesinin birinci fikrasında, Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden JOYP9İG - 2DCUXUY - XHatFUg - a1l44ZS- ileerişebilirsin ADALET BAKANLIĞI Nc ev Mevzuat Genel Müdürlüğü işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlayacağı, 6. "Cumhuriyet savcısının görev ve yetkileri" kenar başlıklı 161. maddesinin birinci fıkrasında, Cumhuriyet savcısının, doğrudan doğruya veya emrindeki adli kolluk görevlileri aracılığı ile her türlü araştırmayı yapabileceği, 7. "Kamu davasını açma görevi" kenar başlıklı 170. maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında ise, kamu davasını açma görevinin, Cumhuriyet savcısı tarafından yerine getirileceği; soruşturma evresi sonunda toplanan delillerin, suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturması halinde, Cumhuriyet savcısı tarafından iddianame düzenleneceği, C) Adli Tıp Kurumu Kanunu Uygulama Yönetmeliğinin "Morg ihtisas dairesi" kenar başlıklı 10. maddesinin üçüncü fıkrasının (c) bendinde; otopsinin sonuçlanması veya hüviyetin tespitinden sonra morg ihtisas dairesiyle ilgisi kalmayan ceset veya beraberindeki materyalin, tahkikatı idare eden hâkim veya Cumhuriyet savcısı veya hüviyet tespiti için gönderilen makam tarafından gömülmesinde sakınca olmadığını bildiren yazılı belge üzerine ailesine veya yakınlarına veya kimsesiz ise onbeş gün içinde belediyeye veya mülki idare amirliğine teslim edileceği; kimliği tespit edilmiş olmasına rağmen ailesi veya yakınları tarafından beş gün içinde teslim alınmayan cesetlerin de belediyeye veya mülki idare amirliğine gömülmek üzere teslim edileceği, Hükümlerine yer verildiği malumlarıdır. Sözü edilen bu düzenlemeler çerçevesinde, şüpheli ölümler üzerine başlatılacak soruşturmalarda, ölü muayenesi ve otopsi de dâhil olmak üzere, tüm adli işlemlerde yetki ve sorumluluk, Cumhuriyet savcılarına ait olup, Bakanlığımız veya başka herhangi bir makam, organ veya merci tarafindan Cumhuriyet savcılarına müdahalede bulunulması söz konusu değildir. 11- Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Sekreterliğiyle yapılan yazışmaya verilen 20/11/2023 tarihli cevapta; 07/02/2023 tarihinden itibaren Kurulun Birinci Dairesi tarafından depremden etkilenen il ve ilçelere geçici yetkiyle 967 Cumhuriyet savcısı ve 7 hâkimin görevlendirildiği bildirilmiştir. VI- Bakanlığımızda soru önergesinde bahsi geçen sair hususlarda bilgi ve belge bulunmadığı anlaşılmıştır. Yılmaz TUNÇ Bakan Yılmaz TUNÇ Bakan --- **Kaynak gösterme:** Meral Danış Beştaş (DEM Parti, Erzurum). “6 Şubat 2023 tarihli depremler sonrasında kayıp durumda olan kişilere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/5912, 24 Ekim 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-5912-6-subat-2023-tarihli-depremler-sonrasinda-kayip-durumda-olan-kisilere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/3683e021-05e8-4aa8-bc35-018b65e6f836 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.