# Mersin'de ithal plastik atık işleyen bir fabrikanın çevresel etkilerine ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/5944 - **Veren:** Perihan Koca Doğan (DEM Parti, Mersin) - **Muhatap:** Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı (Mehmet Özhaseki) - **Veriliş tarihi:** 1 Kasım 2023 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 89 gün sonra, 29 Ocak 2024) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/fb356eb4-c9ba-46c6-bcbc-018b8fdc713b - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-5944-mersin-de-ithal-plastik-atik-isleyen-bir-fabrikanin-cevresel-etkilerine-iliskin > Perihan Koca Doğan (DEM Parti), 1 Kasım 2023 tarihinde 7/5944 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 89 gün sonra, 29 Ocak 2024). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Mehmet ÖZHASEKİ tarafından Anayasa'nın 98. ve TBMM içtüzüğünün 96. ile 99. maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim. — İ Perihan Koca Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi İngiltere ve Almanya başta olmak üzere Avrupa Birliği ülkelerinden plastik atık ithal edip, o atıkları geri dönüştüren işletmeler son yıllarda Adana ve Mersin'de yoğunlaşmıştır. Bu tesislerin faaliyetlerinin neden olduğu hava, toprak ve su kirliliği git gide büyüyen bir sorun olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu tesislerin yaydıkları kirlilik sık sık basın yayın organlarında haber olarak karşımıza çıkmaktadır. Vekili bulunduğum Mersin ilinin Akdeniz ilçesindeki Emek Mahallesi'nde bulunan Ceta Geri Dönüşüm Fabrikası da bu tesislerden bir tanesidir. Türlü plastik, çeşitli atıklar ve tıbbi malzemenin işlendiği tesisin yaydığı koku çevredeki mahallelere yayılarak mahalleleri yaşanmaz hale getirmektedir. Bu sorun üzerine atık tesisi çevresinde bulunan Karacailyas Mahallesi sakinleri ile gerçekleştirdiğimiz görüşmede mahalle sakinleri birçok kamu kuruluşuna başvurduklarını ancak bu konuda bir adım atılmadığını belirtmişlerdir. Mahalle halkı tesis faaliyete geçtikten sonra mahallede kanser ve kalp hastalıkları vakalarında artış olduğunu da belirtmişlerdir. Bu bağlamda, 1. Mersin ilimizde ithal plastik atık işleyen tesis sayısı nedir? Bu tesislerin kaçı yaşam alanlarının yakınındadır? Söz konusu tesisler hangi anlaşmalara bağlı olarak açılmıştır? 2. Bu tesislerde hangi tür atık madde işlenmektedir? Yaşam alanlarının yakınında bulunan tesislerin yarattığı hava, toprak ve su kirliliği konusunda bakanlığınızın ne gibi denetimleri olmaktadır? 3. Söz konusu tesislerin faaliyete geçmesinin ardından yaşandığı iddia edilen kanser ve kalp rahatsızlıkları vakalarıyla ilgili bakanlığınızın bir çalışması olmuş mudur? 4. Söz konusu tesislerin Çevre Etki Değerlendirme Raporları hazırlanırken başta kötü koku olmak üzere yarattıkları kirlilik göz önünde bulundurulmuş mudur? Böylesi bir kirlilik düzeyi yaratacağı belli olan tesislerin yaşam alanlarına kurulmasına neden müsaade edilmiştir? ÇED olumlu raporu hangi gerekçelerle verilmiştir? ## Bakanlığın cevabı İLİŞKİN SORULAR VE CEVAPLAR SORULAR İngiltere ve Almanya başta olmak üzere Avrupa Birliği ülkelerinden plastik atık ithal edip, o atıkları geri dönüştüren işletmeler son yıllarda Adana ve Mersin'de yoğunlaşmıştır. Bu tesislerin faaliyetlerinin neden olduğu hava, toprak ve su kirliliği git gide büyüyen bir sorun olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu tesislerin yaydıkları kirlilik sık sık basın yayın organlarında haber olarak karşımıza çıkmaktadır. Vekili bulunduğum Mersin ili'nin Akdeniz ilçesindeki Emek Mahallesi'nde bulunan Ceta Geri Dönüşüm Fabrikası da bu tesislerden bir tanesidir. Türlü plastik, çeşitli atıklar ve tıbbi malzemenin işlendiği tesisin yaydığı koku çevredeki mahallelere yayılarak mahalleleri yaşanmaz hale getirmektedir. Bu sorun üzerine atık tesisi çevresinde bulunan Karacailyas Mahallesi sakinleri ile gerçekleştirdiğimiz görüşmede mahalle sakinleri birçok kamu kuruluşuna başvurduklarını ancak bu konuda bir adım atılmadığını belirtmişlerdir. Mahalle halkı tesis faaliyete geçtikten sonra mahallede kanser ve kalp hastalıkları vakalarında artış olduğunu da belirtmişlerdir. Bu bağlamda, I- Mersin ilimizde ithal plastik atık işleyen tesis sayısı nedir? Bu tesislerin kaçı yaşam alanlarının yakınındadır? Söz okonusu tesisler hangi anlaşmalara bağlı olarak açılmıştır? 2- Bu tesislerde hangi tür atık madde işlenmektedir? Yaşam alanlarının yakınında bulunan tesislerin yarattığı hava, toprak ve su kirliliği konusunda Bakanlığınızın ne gibi denetimleri olmaktadır? 3- Söz konusu tesislerin faaliyete geçmesinin ardından yaşandığı iddia edilen kanser ve kalp rahatsızlıkları vakalarıyla ilgili Bakanlığınızın bir çalışması olmuş mudur? 4- Söz konusu tesislerin Çevre Etki Değerlendirme Raporlar"ı hazırlanırken başta kötü koku olmak üzere yarattıkları kirlilik göz önünde bulundurulmuş mudur? Böylesi bir kirlilik düzeyi yaratacağı belli olan tesislerin yaşam alanlarına kurulmasına neden müsaade edilmiştir? "ÇED Olumlu Raporu" hangi gerekçelerle verilmiştir? CEVAPLAR Ülkemizde atık ithalatı işlemleri Çevrenin Korunması Yönünden Kontrol Altında Tutulan Atıkların İthalat Denetimi Tebliği (ÜGD 2023/3) ve Atık İthalatı Uygulamaları Genelgesi kapsamlarında yapılmakta olup, belge düzenlenebilmesi için tesislerde Çevre İzin ve Lisans Yönetmeliği kapsamında düzenlenmiş Geçici Faaliyet Belgesi / Çevre İzin ve Lisans Belgesi bulunması şartı aranmaktadır. Bu doğrultuda Mersin ili*nde 2023 tarihi itibarı ile mevzuat hükümlerindeki şartları sağlayan ve tehlikesiz nitelikteki plastik atıkların geri kazanımını yapan 3 adet tesis adına " Atık İthalatçısı Kayıt Belgesi" düzenlenmiştir. Çevre Mevzuatı kapsamında ithalata tabi olan atıkların, Türkiye sınırlarına girmeden önce ilgili gümrük noktalarındaki kontrol ve incelemeleri ve ülke sınırları içerisine girdikten sonraki taşıma, geri dönüşüm ve bertaraf faaliyetlerine ilişkin denetim ve incelemeler Bakanlığımız ve İl Müdürlüklerimiz tarafından yapılmaktadır. Bu doğrultuda, Çevre Mevzuatı kapsamında ithalata tabi olan atıkların Türkiye sınırlarına girmeden önce ilgili gümrük noktalarındaki konirol ve incelemeleri ve ülke sınırları içerisine girdikten sonraki taşıma, geri dönüşüm ve bertaraf faaliyeti gerçekleştiren atık geri dönüşüm sektöründeki firmalar denetimlere tabi tutulmakta ve ithal edilen atıklar Bakanlığımız Atık Yönetim Uygulaması (ATYÖN) /Mobil Araç Takip Sistemi (MOTAT) ile tesise kadar takip edilmektedir. Mersin İli, Akdeniz İlçesi, Emek Mahallesi'nde bulunan Ceta Geri Dönüşüm Fabrikası Tesisi ile ilgili Bakanlığımızca ÇED Yönetmeliği kapsamında verilmiş "ÇED Olumlu" kararı bulunmamaktadır. 2872 sayılı Çevre Kanunu ve bu Kanuna istinaden çıkarılan diğer mer'i mevzuat hükümleri uyarınca gerek yalnızca geri dönüşüm yapılması amacıyla verilen ithalat izni kapsamında ülkeye girişine izin verilen atıkların, gerekse de ülke içindeki diğer atıkların toplanmasından taşınmasına ve geri kazanımından ortaya çıkan bakiye atıkların bertarafına kadar olan tüm atık yönetimine ilişkin süreçte, söz konusu atık işleme / geri kazanım tesisleri (o ve atıkların ulaştığı geri kazanım faaliyeti gösteren tesisler, atıkların Türkiye gümrük bölgesine gireceği ihtisas (sınır) gümrük kontrol noktalarında incelemeler başta olmak üzere Bakanlığımız ve 81 İl Müdürlüğümüzde görevli denetim elemanları tarafından ani, şikayet veya birleşik denetim programları kapsamında sürekli denetlenmekte ve izlenmektedir. Yapılan kontrol ve incelemeler neticesinde; ithalatı uygun bulunmayan atıklara onay verilmemekte olup, kota aşımı yaptığı, mevzuata aykırı bir şekilde geri dönüşüm faaliyeti gerçekleştirdiği veya uygunsuz olarak atık dökümü yaptığı tespit edilen tüm gerçek veya tüzel kişiliğe haiz tesislere ve şahıslara Çevre Kanunu'nun ilgili maddeleri gereğince idari yaptırımlar uygulanarak Geçici Faaliyet Belgesi/Çevre İzin ve Lisans Belgesi ve bu belgeye esas olarak ithalat yapmasına izin verilen Atık İthalatçısı Kayıt Belgesi'nin iptali yapılarak faaliyetten men kararı verilmekte ve ithalata uygun olmadığı tespit edilen atıklara ilişkin de "Mahrece İade Kararı" alınarak ilgili ülkeye geri gönderilmesi sağlanmaktadır. Bununla beraber , çevreyi kirlettiği tespit edilen işletmeler ve kişiler hakkında da Türk Ceza Kanunu'nun ilgili Ohükümleri uyarınca Cumhuriyet (oSavcılıklarna O suç duyurularında bulunulmaktadır. --- **Kaynak gösterme:** Perihan Koca Doğan (DEM Parti, Mersin). “Mersin'de ithal plastik atık işleyen bir fabrikanın çevresel etkilerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/5944, 1 Kasım 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-5944-mersin-de-ithal-plastik-atik-isleyen-bir-fabrikanin-cevresel-etkilerine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/fb356eb4-c9ba-46c6-bcbc-018b8fdc713b Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.