# Pamuk üreticilerinin yaşadığı sorunlara ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/5998
- **Veren:** Mehmet Emin Ekmen (DEVA Partisi, Mersin)
- **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı)
- **Veriliş tarihi:** 1 Kasım 2023
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 72 gün sonra, 12 Ocak 2024)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/5000404f-3ac0-4e98-96d4-018b8f0ac7c6
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-5998-pamuk-ureticilerinin-yasadigi-sorunlara-iliskin

> Mehmet Emin Ekmen (DEVA Partisi), 1 Kasım 2023 tarihinde 7/5998 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 72 gün sonra, 12 Ocak 2024).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim YUMAKLI tarafından Anayasanın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.

Pamuk üreticilerimiz yükselen girdi maliyetleri ve ürünleri için açıklanan düşük fiyatlar sebebiyle sıkıntı yaşamaktadır. Kilogram başına maliyeti 25,5 Türk Lirası olan pamuk için Çukobirlik tarafından açıklanan satın alım fiyatı 18,5 Türk Lirası olarak belirlenmiştir.

Açıklanan fiyatlar çiftçilerimizin maliyetini karşılamadığı gibi, zarar etmelerine de sebep olmaktadır.

Pamuk çiftçilerine verilen fiyat fark desteği yetersiz kalmaktadır. Pamuk çiftçileri kilogram başına 1,6 Türk Lirası olarak belirlenen fiyat fark desteğinin 5 Türk Lirası olmasını beklemektedir. Depo doluluk oranları sebebiyle ürünlerini zararına bile satamayan çiftçilerimizin mahsulü tarlada kalmakta ve çiftçilerimiz toprağını terk etmektedir.

İşçilik maliyetlerinin yüksek olması bir yana, çalışacak beden işçisi bulunamamaktadır. Devlet başta narenciye olmak üzere, tarımda beden işçiliği sorununu yurt içi iş gücünü teşvik edecek veya kayıtlı bir şekilde yurtdışından geçici işçi transferiyle çözebilecek tedbirleri almalıdır.

Yükselen girdi maliyetlerinin durdurulamaması, tarıma yönelik desteğin yetersiz olması, yerli üründen daha pahalı ücrete yapılan ithalatın iç piyasaya üretim yapan çiftçiyi zor durumda bırakması ve lisanslı depoculuk kapasitesinin yeterli olmamasından mütevellit çiftçilerimizin giderek artan sorunları çözüm beklemektedir.

Cep 1el.:0532 1372093

Adres: Halkla İlişkiler Binası 3. Kat E-308 Çankaya / ANKARA

Bu kapsamda;

1. Çiftçilerin mağduriyetini gidermek için pamuk fiyatlarında bir artışa gidilecek midir?

2. Pamuk çiftçilerine verilen fiyat fark desteği makul bir seviyeye getirilecek midir?

3. Pamuk üreticilerinin 1,6 Amerikan Doları fiyatla sattığı yerli pamuk yerine, yurtdışından 2 Amerikan Dolarına pamuk ithal edilmesine karşı Tarım ve Orman Bakanlığı bir önlem alacak mıdır?

4. Tarım ve Orman Bakanlığı'nın pamuk için tarımda planlamaya yönelik çalışmaları var mıdır?

5. Çiftçilerimizin ekim yapmaya devam edebilmeleri için yeni bir kredi programı geliştirilecek midir?

6. Tarım ve Orman Bakanlığı'nın, tarımda beden işçiliği sorununu çözmeye yönelik bir çalışması var mıdır?

Cep Tel.: 0 532 137 20 93

Adres: Halkla İlişkiler Binası 3. Kar E-308 Çankaya / ANKARA

## Bakanlığın cevabı

Pamuk tarımında ekstansif tarımdan entansif tarıma geçilmesiyle birim alandan elde edilen kütlü pamuk miktarında 2002 yılına göre 9636 artış sağlanmıştır. 2022 yılında 2,75 milyon ton pamuk üretimi gerçekleşmiştir.

Ülkemizde bitkisel üretimi artırmak, verim ve kaliteyi yükseltmek, sürdürülebilirliği sağlamak, kayıtlılığı artırmak ve çevreye duyarlı alternatif tarım tekniklerinin geliştirilmesini sağlamak amaçlarıyla, üreticilerimize yönelik hibe programları, projeler ve desteklemeler uygulanmaktadır.

Pamuk üretiminde, 2022 ürünü için 2023 yılında fark ödemesi desteği ve mazot-gübre desteği kapsamında 5,7 milyar TL destekleme ödemesi yapılmıştır. Pamuk üreticilerimizin mazot maliyetinin 9050'si karşılanmaktadır.

Değişen ulusal ve uluslararası koşullara göre destekleme programlarında yapılacak düzenlemeler, destekleme programlarının esasları ve araçları ile bunların uygulamaları 5488 sayılı Tarım Kanunu'nun amir hükümleri çerçevesinde yürütülmektedir.

15.09.2023 tarihli ve 32310 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "2023 Yılında Yapılacak Tarımsal Desteklemeler ve 2024 Yılında Uygulanacak Sertifikalı Tohum Kullanım Desteğine İlişkin Karar" kapsamında kütlü pamuk üreticisine dekara 366 TL mazot-gübre desteği, tona 1.600 TL fark ödemesi desteği, dekara 72 TL organik tarım veya iyi tarım uygulamaları desteği ve dekara 30 TL katı organik-organomineral gübre desteği ödenmektedir.

Tarım politikalarının amaçları, ilkeleri ve öncelikleri doğrultusunda tarım sektörüyle ilgili politikaların planlanmasına yönelik 5488 sayılı Tarım Kanunu'nun 7'nci maddesinde değişikliğe gidilmiştir. Bahse konu kanuni düzenlemeye istinaden "Tarımsal Üretimin Planlanması Yönetmeliği" yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

Yapılan düzenlemeyle ürünlerin arz ve talep miktarı dikkate alınarak tarım havzası veya işletme bazında ürün veya ürün gruplarının en uygun yerde üretilmesi sağlanacak, ilin ekolojisine uygun ve suyu merkeze alan bir anlayış çerçevesinde oluşturulacak bitkisel üretim deseninde stratejik ürünler önceliklendirilecektir.

Üreticilerimizin tarımsal-üretim konularında finansman ihtiyaçları için, 8039-sayılı "T.C-Ziraat Bankası A.Ş. ve Tarım Kredi Kooperatiflerince Tarımsal Üretime Dair Hazine Faiz Destekli Yatırım ve İşletme Kredisi Kullandırılmasına İlişkin Karar" kapsamında T.C. Ziraat Bankası A.Ş. ve Tarım Kredi Kooperatiflerince sübvansiyonlu yatırım ve işletme kredileri sağlanmaktadır.

İbrahim YUMAKLI
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Mehmet Emin Ekmen (DEVA Partisi, Mersin). “Pamuk üreticilerinin yaşadığı sorunlara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/5998, 1 Kasım 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-5998-pamuk-ureticilerinin-yasadigi-sorunlara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/5000404f-3ac0-4e98-96d4-018b8f0ac7c6

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
