# 2023 yılında kimyasal kalıntı barındırması dolayısıyla ithalatçı ülke tarafından iade edilen tarım ürünlerinin miktarına ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/6099
- **Veren:** Hasan Karal (DEVA Partisi, İstanbul)
- **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı)
- **Veriliş tarihi:** 3 Kasım 2023
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 126 gün sonra, 8 Mart 2024)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/968f39b5-e6ca-41aa-98fb-018ba3bfb131
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-6099-2023-yilinda-kimyasal-kalinti-barindirmasi-dolayisiyla-ithalatci-ulke-tarafindan-iade-edil

> Hasan Karal (DEVA Partisi), 3 Kasım 2023 tarihinde 7/6099 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 126 gün sonra, 8 Mart 2024).

## Önerge metni

Aşağıda yer alan sorularımın, Tarım ve Orman Bakanı Sn. İbrahim Yumaklı tarafından Anayasanın 98'inci, TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılması hususunu arz ederim. 03.11.2023 5 İstanbul Milletvekili

Türkiye'de ihraç edilen birçok tarım ürününün, içerisinde zararlı madde barındırması nedeniyle ilgili ülkeler tarafından geri gönderildiği bilinmektedir. Sınır kapılarında yapılan kontrollerde ihracat için hazırlanan birçok tarım ürününde limitin üstünde kimyasal kalıntılar bulunması dolayısıyla, söz konusu ülkeler tarafından gıda güvenliği gerekçesiyle Türkiye'ye iade edilmesine benzer bir olay tekrar gündeme gelmiştir.

Türkiye'den Finlandiya'ya ihraç edilen salatalıklar ile Yunanistan'a ihraç edilen limonlarda çok yüksek oranda, zararlı organizmaları engellemek, kontrol altına almak ya da zararlarını azaltmak için kullanılan maddelerden oluşan "pestisit" tespit edildiği, bu nedenle salatalıkların ve limonların sınırdan geri çevrilerek Türkiye'ye iade edildiği iddia edilmektedir. Söz konusu salatalıklarda yasal izin verilenden 17 kat daha yüksek oranda Formetanate, limonlarda ise izin verilen oranın 3 ila 7 katı Buprofezin maddesi içerdiği öne sürülmektedir.

Bu bağlamda,

1. Türkiye'den Finlandiya'ya ve Yunanistan'a ihraç edilen salatalık ve limonlarda, yüksek oranda kimyasal madde içermesi dolayısıyla iade edildiği iddiaları doğru mudur?

2. Söz konusu iddialar gerçek ise, iade edilen tarım ürünlerinin akıbeti nedir?

3) 2023 yılında kimyasal kalıntı barındırması dolayısıyla iade edilen ihraçlık tarım ürünü ne kadardır? Bu sebeple hangi tarım ürünleri iade edilmiştir?

4) İç piyasaya sunulan tarım ürünlerinde söz konusu kimyasal maddeler ile ilgili denetim yapılmakta mıdır? Yapılmakta ise denetim sonuçları nelerdir?

5) Gıda ve tarım ürünleri üretiminde insan sağlığına zararlı kimyasal maddelerin kullanımının engellenmesi için alınan tedbirler nelerdir?

TBMM Halkla İlişkiler Binası 2. Kat, Oda: E-210 Çankaya/ Ankara E-mail: hasan.karal ©tbmm.gov.tr

## Bakanlığın cevabı

İhracatı gerçekleşen ürünler zirai ilaç kalıntısı, ticari anlaşmazlık veya başka nedenlerle zaman zaman geri döndüğünde, söz konusu ürünlerden geri dönme sebebi göz önünde bulundurularak ülkemize giriş gümrüğünde numune alınmakta ve gıda güvenilirliği (pestisit kalıntısı gibi) yönüyle yeniden kontrol ve denetime tabi tutulmaktadır.

Avrupa Birliği (AB) üye ülkeleri tarafından yapılan resmi kontrollerde tespit edilen olumsuzluklar AB Komisyonuna bildirilmekte ve AB Komisyonu nihai değerlendirme sonucu Gıda ve Yemde Hızlı Alarm Sistemi (RASFF) üzerinden ilan edilmektedir. RASFF üzerinden ilan edilen bildirimler kısıtlama olmaksızın erişime açıktır.

Bakanlığımızca taze meyve ve sebzelerde pestisit kalıntıları ile ilgili olarak, hasat öncesinde bitkisel ürünlerin yetiştirildiği üretim yerleri, meyve ve sebze paketleme ve ambalajlama tesisleri, toptan ve perakende satış noktaları ile taze meyve ve sebze hallerinde denetimler yapılmaktadır.

Ülkemizde kullanılacak bitki koruma ürünü aktif maddesi ruhsat başvurularında AB veya G8 ülkelerinde ruhsatlı olma şartı aranmaktadır. Aktif madde veya maddelerin kullanımını sonlandırma sürecinde de AB müktesebatı doğrultusunda hareket edilmektedir.

İbrahim YUMAKLI
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Hasan Karal (DEVA Partisi, İstanbul). “2023 yılında kimyasal kalıntı barındırması dolayısıyla ithalatçı ülke tarafından iade edilen tarım ürünlerinin miktarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/6099, 3 Kasım 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-6099-2023-yilinda-kimyasal-kalinti-barindirmasi-dolayisiyla-ithalatci-ulke-tarafindan-iade-edil (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/968f39b5-e6ca-41aa-98fb-018ba3bfb131

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.