# Giresun'un Şebinkarahisar ilçesinde maden atık deposu patlayan bir madencilik şirketine ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/6137 - **Veren:** Elvan Işık Gezmiş (CHP, Giresun) - **Muhatap:** Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı (Mehmet Özhaseki) - **Veriliş tarihi:** 3 Kasım 2023 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 87 gün sonra, 29 Ocak 2024) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/2bc22197-0ff1-45bf-bdac-018ba4f7d9dd - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-6137-giresun-un-sebinkarahisar-ilcesinde-maden-atik-deposu-patlayan-bir-madencilik-sirketine-il > Elvan Işık Gezmiş (CHP), 3 Kasım 2023 tarihinde 7/6137 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 87 gün sonra, 29 Ocak 2024). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Sayın Mehmet ÖZHASEKİ tarafından Anayasanın 98. ve TBMM içtüzüğünün 96. Maddelerine göre yazılı olarak yanıtlandırılmasını dilerim. Elvan(gIdık MİŞ Gines etvekili TB Kakip Üyesi Giresun Şebinkarahisar'da, Yıldızlar Holdinge bağlı olarak faaliyet gösteren Nesko Madencilik Şirketi işlettiği bakır, kurşun, çinko madeni işleme ve depolama tesisleri 2007'de Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) gerekli değildir kararıyla faaliyet yürütürken 2011 ve 2015'de ÇED Gerekli Değildir kararlarıyla bölgede devasa siyanür havuzları oluşturmuştur. Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı şirketin kapasitesini üç katına çıkarmasında herhangi bir sakınca görmemiştir. Bunun bir sonucu olarak 18 Kasım 2021 tarihinde, siyanür ve diğer zehirli atıklarının depolandığı flotasyon tesislerinde havuzların patlaması sonucu kimyasal atıkların depolandığı baraj seti yıkılmış, 4 bin 500 ton zehirli, kimyasal atık, öncelikle tesisin altında bulunan dereye oranın devamında bulunan Kılıçkaya Barajına karışmıştır. Ardından 320 kilometre uzunluğundaki Kelkit Irmağı ve vadisi boyunca Çamlıca Barajı, Niksar Ovası'ndan, Erbaa Ovasına, Erbaa - Taşova sınırında Yeşilırmak'la birleşerek, Çarşamba'dan Karadeniz'e dökülünceye kadar; Suşehri, Koyulhisar, Reşadiye, Hasan Uğurlu ve Suat Uğurlu Barajlarını ve Samsun - Çarşamba Ovası'na kadar olan tüm tarım alanlarını etkilemiştir. Bölgenin doğal güzelliğinin bir parçası Çağlayan Şelalesi'nin hemen altında bulunan maden işletmesinde atıklarının depolandığı havuz setlerinin yıkılması siyanür ve diğer zehirli atıkların bölgenin içme suyunun temin edildiği kaynaklara ne oranda karıştığı, insan sağlığını ne oranda tehdit ettiği yerleşim yerlerinde ve doğada yaşayan diğer tüm canlılara, toprağa telafisi mümkün olmayan biçimde zarar verip vermediğine yönelik sorular yanıtsız kalmıştır. Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Nesko Maden Şirketine rekor kabul edilen oranda 12 milyon 71 bin 949 TL para cezası uygulandığını, faaliyetine son verildiğini açıklamıştır. Şebinkarahisar Çağlayan Mahallesi'ndeki maden atık deposu patlayan, bir süre faaliyetten men cezası alan Nesko Madencilik aynı bölgede maden ocağı bulunan komşu köyler Evcil ve Uğurca'da yeni atık depolama, cevher zenginleştirme tesisi için yaptığı Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) başvurusu, Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından kabul edilmiştir. Ülkenin maden kaynaklarının değerlendirilmesi işlenmesi değil "ÇED Gerekli Değildir" kararları ile her türlü kontrolden uzak tutulan, AKP'nin imtiyazlı şirketleri tarafından yapılan talana, buradaki maden atıkları yetmezmiş gibi diğer illerden maden atıkları taşınarak, Şebinkarahisar'ın tarım alanlarının, su kaynaklarının, vadilerinin çöp deposu olarak kullanılmasına artık izin verilmemesi gerekmektedir. Konuya ilişkin olarak: Deprem bölgesinde kurulacak yeni tesiste yılda 600 bin metreküp atık depolanacağı ifade edilmektedir. Faaliyetini durdurup rekor para cezası uyguladığınız şirketin yeni atık deposu ve kapasiteyi artırarak yürüteceği faaliyete ÇED Raporu verilirken iki yıl önce yaşanan çevre felaketi dikkate alınmış mıdır? Kurşun, çinko, bakır, gümüş ve altın cevherlerini işleyip yurtdışına ihraç eden şirketin 12 milyon lira cezaya itirazı olmamıştı. Yeni ÇED Olumlu Raporu ile şirket ödüllendirilip kaybı giderilmeye mi çalışılmaktadır? Şirket 12 Milyon TL cezayı ödemiş midir? Şirketin bugüne kadar devlete olan ne kadar borcu silinmiştir? Kamu bankalarından ne kadar kredi kullanmış ne kadarını geri ödememiştir? 2021 atık havuzu patlaması sonrası bölgeden alınan numunelerin sonuçları nedir? Numune sonuçlarının kamuoyu ile paylaşılmamasının sebebi nedir? Formalite gereği yapılacak halkı bilgilendirme toplantısında vatandaşlarımızın görüşleri dikkate alınacak mıdır? Bölgeyi yeni bir tehlikeye atmamak için bu projenin acilen durdurulması için talimat vermeyi düşünüyor musunuz? ## Bakanlığın cevabı SORULAR: Ülkenin maden kaynaklarının değerlendirilmesi işlenmesi değil "ÇED Gerekli Değildir" kararları ile her türlü kontrolden uzak tutulan, AKP'nin imtiyazlı şirketleri tarafından yapılan talana, buradaki maden atıkları yetmezmiş gibi diğer illerden maden atıkları taşınarak, Şebinkarahisar'ın tarım alanlarının, su kaynaklarının, vadilerinin çöp deposu olarak kullanılmasına artık izin verilmemesi gerekmektedir. Konuya ilişkin olarak; 1. Deprem bölgesinde kurulacak yeni tesiste yılda 600 bin metreküp atık depolanacağı ifade edilmektedir. Faaliyetini durdurup rekor para cezası uyguladığınız şirketin yeni atık deposu ve kapasiteyi artırarak yürüteceği faaliyete ÇED Raporu verilirken iki yıl önce yaşanan çevre felaketi dikkate alınmış mıdır? 2. Kurşun, çinko, bakır, gümüş ve altın cevherlerini işleyip yurtdışına ihraç eden şirketin 12 milyon lira cezaya itirazı olmamıştı. Yeni ÇED Olumlu Raporu ile şirket ödüllendirilip kaybı giderilmeye mi çalışılmaktadır? Şirket 12 Milyon TL cezayı ödemiş midir? 3. Şirketin bugüne kadar devlete olan ne kadar borcu silinmiştir? Kamu bankalarından ne e kadar kredi kullanmış ne kadarını geri ödememiştir? 4) 2021 atık havuzu patlaması sonrası bölgeden alınan numunelerin sonuçları nedir? Numune sonuçlarının kamuoyu ile paylaşılmamasının sebebi nedir? 5) Formalite gereği yapılacak halkı bilgilendirme toplantısında vatandaşlarımızın görüşleri dikkate alınacak mıdır? Bölgeyi yeni bir tehlikeye atmamak için bu projenin acilen durdurulması için talimat vermeyi düşünüyor musunuz? CEVAPLAR: 1. ÇED Raporları, konusunda uzman, kendi kurum ve kuruluşlarını mevzuatları açısından temsil eden yetkili kişiler tarafından incelenmektedir. Giresun İli, Şebinkarahisar İlçesi Evcili ve Uğurca Köyleri civarında Nesko Maden Tic. San. A.Ş. tarafından yapılması planlanan 57614 Ruhsat Numaralı Sahada Planlanan Zenginleştirme ve Maden Atığı Depolama Tesisi projesine ait ÇED raporunu değerlendirilmesi İnceleme Değerlendirme Komisyonu tarafından yapılmıştır. Söz konusu ÇED Raporu hem Bakanlığımız hem de komisyon üyeleri kurumlar tarafından mevzuat çerçevesinde değerlendirilmektedir. 2,4- Giresun İli'nin Şebinkarahisar İlçesinde "çinko ve kurşun cevher zenginleştirme" faaliyeti gösteren Nesko Maden Tic. San. A.Ş. işletmesine ait atık barajı seddesinin bir bölümünün 18.11.2021 tarihinde çökmesi nedeniyle; Bakanlığımız denetim ekipleri ivedilikle bölgeye sevk edilerek zaman kaybetmeden temizleme çalışmalarına başlanılmıştır. Söz konusu atık barajı ve dere yatağından alınan numuneler, analizleri yapılmak üzere TÜBİTAK-MAM Çevre Laboratuvarına gönderilmiştir. 03.12.2021 tarihinde raporlanan analiz sonuçlarına göre söz konusu atığın tehlikeli atık olduğu tespit edilmiştir. Bunun üzerine; tesise tehlikeli bu atıklardan dolayı, Çevre Kanununda belirtilen en üst sınırdan idari para cezası uygulanmıştır. İş bu idari yaptırım kararı; Giresun Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünün 06/12/2021 tarihli ve 2379613 sayılı yazısı ile tesise, 24/01/2022 tarihli ve E-83181728-858-2777767 sayılı İl Müdürlüğü yazısı ile de gerekli tahsilatın yapılması için işletmenin bağlı olduğu Vergi Dairesi Müdürlüğüne bildirilmiştir. Bu kapsamda, para cezasının tahsilatına ilişkin gerekli iş ve işlemler ilgili Vergi Dairesi Müdürlüğü tarafından yerine getirilmektedir. 5- Söz konusu projeyle ilgili olarak, Halkı; yatırım hakkında bilgilendirmek, projeye ilişkin görüş ve önerilerini almak üzere, Bakanlığımızca yeterlik verilmiş kurum/kuruluşlar ve proje sahibinin katılımı ile Bakanlığımız tarafından belirlenen 21.11.2023 tarihinde halkın bilgilendirilmesi ve sürece katılımı toplantısı gerçekleştirilmiş olup, yöre halkının soruları dinlenip, faaliyet sahibi ve yetki verdiği firma tarafından sorular cevaplandırılmıştır. --- **Kaynak gösterme:** Elvan Işık Gezmiş (CHP, Giresun). “Giresun'un Şebinkarahisar ilçesinde maden atık deposu patlayan bir madencilik şirketine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/6137, 3 Kasım 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-6137-giresun-un-sebinkarahisar-ilcesinde-maden-atik-deposu-patlayan-bir-madencilik-sirketine-il (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/2bc22197-0ff1-45bf-bdac-018ba4f7d9dd Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.