# Hatay ilinde sit alanı olan tescilli yapıların bulunduğu alanda yürütülen enkaz kaldırma çalışmalarına ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/6187 - **Veren:** Gökan Zeybek (CHP, İstanbul) - **Muhatap:** Kültür ve Turizm Bakanlığı (Mehmet Nuri Ersoy) - **Veriliş tarihi:** 9 Kasım 2023 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 35 gün sonra, 14 Aralık 2023) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/d596d354-b2e5-4be3-ac43-018bb42595ac - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-6187-hatay-ilinde-sit-alani-olan-tescilli-yapilarin-bulundugu-alanda-yurutulen-enkaz-kaldirma-c > Gökan Zeybek (CHP), 9 Kasım 2023 tarihinde 7/6187 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Kültür ve Turizm Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 35 gün sonra, 14 Aralık 2023). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını saygılarımla arz ederim. Hatay Ortak Meselemiz Platformu, Ortak Akıl Antakya Platformu, Hatay Turizm Demeği, Hatay Fotoğraf Sinema Derneği, Buradayız Hatay Derneği, Yeniden Antakya Platformu, Antakya Kültürel Mirası Koruma Demeği, Kadop-Kadim Antakya Dostları Platformu, Nehna, Alikev, Ayhan Kara Vakfı, Hatay Kültür Sanat Edebiyat Platformu, Antakya Medeniyetler Korosu, Hatay Sosyal ve Kültürel Kalkınma Demeği Korder- Koruma ve Restorasyon Uzmanları Derneği, Mimarlar Derneği 1927, Çekül Vakfı Türk Serbest Mimarlar Derneği, docomomo Türkiye Ulusal Çalışma Grubu, Europa Nostra Türkiye, Tarihsel Çevre ve Yapı Korumacıları Demeği, Anadolu Sanat Tarihçileri Derneği'nin ortak yaptığı açılmaya göre Antakya Tarihi Kent Merkezi'nde, henüz tescilli yapıların koruma altına alınması bile tamamlanamamışken, ağır iş makinalarıyla ve çok hızlandırılan bir enkaz kaldırma çalışması yapılmakta olduğu belgelenmiştir. Kentsel Sit, 1. Derece Arkeolojik Sit ve 3. Derece Arkeolojik Sit Alanı içinde yer yer "temizlenmiş" alanlar açma uğruna, tescilli ya da tescile değer nitelikteki yapı kalıntıları hızla yok edilmektedir. Kentsel Sit Alanı içinde 600 civarında tescilli, 1300'e yakın tescile değer yapı vardır. Bunlar Koruma Amaçlı İmar Planı ile tespit edilmiş durumdadır. Bu yapıların tescilli olma şartı aranmadan tümünün sahada işaretlenerek "kontrollü enkaz kaldırma" kapsamına alınmaları gereklidir. Bu önlemler alınmadan sürdürmekte olduğunuz "temizlik" harekâtı, yüzlerce yıllık Roma, Memlük, Osmanlı, Fransız Mandası dönemi, erken Cumhuriyet ve Modern Miras dokusuna ait yapıların kalan izlerini de yok edecektir. Kültür ve Turizm Bakanlığı sitesinde yer alan bilgiye göre 2021 yılı itibariyle devam eden koruma amaçlı imar planları 19 adettir. Buna göre: I- 19 adet imar planının bu soru önergesinin verildiği tarihe kadar durumu nedir? 2- Kahramanmaraş merkezli depremlerden etkilenen illerimizde tescilli yapıları koruma altına alınması ile ilgili ne tür çalışmalar yapılmıştır? ## Bakanlığın cevabı Bakanlığımız (Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel MüdürlüğüYca; Bakanlığımız internet sitesinde yer alan, 2021 yılı itibarıyla devam eden koruma amaçlı 19 imar planı ve Kahramanmaraş merkezli depremlerden etkilenen illerimizde yapılan çalışmalara yönelik; Hatay ili, Antakya ilçesinin depremde en çok zarar gören bölgelerden biri olması sebebiyle "riskli alan" kapsamında kalan Antakya Kent Merkezi Kentsel ve 3. Derece Arkeolojik Sit Alanına ilişkin, Bakanlığımız ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı arasında yapılan protokol gereği, Koruma Amaçlı İmar Planı hazırlama yetkisi Bakanlığımıza devredilmiş olup Bakanlığımızca hazırlatılan Revize Koruma Amaçlı İmar Planı tamamlanma aşamasındadır. 2021 yılında yapımına devam edilen 19 koruma amaçlı imar planından günümüze kadar 11'i (Antalya Demre Myra, Bitlis Merkez, Çanakkale Behramkale, Erzurum Pasinler Kale ve Çevresi, Eskişehir Nakoleia Antik Kenti, Kars Merkez, Kırklareli Pınarhisar Kalesi ve Surları, Malatya Arapgir, Muğla Yatağan (Stratonikeia), Nevşehir Merkez Kale ve Çevresi, Sivas Divriği Koruma Amaçlı İmar Planı) tamamlanmıştır. 6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen depremden etkilenen illerimizde yer alan kültürel mirası ihya etmek, kent kimliğini korumak, gelecek nesillere aktarmak ve yaşanan felaketin izlerini bir an önce silmek amacıyla Bakanlığımız tüm birimleriyle sahada çalışmalara başlamış olup alanda yapılacak çalışmaları yürütmek ve bilimsel katkıda bulunmak üzere alanında uzman üyelerden oluşan "Danışma Kurulu", kültür varlıklarının korunması amacıyla Bakanlığımız bünyesinde "Bilim Kurulu" oluşturulmuştur. Depremden etkilenen illerimizde yer alan müzelerimiz; merkez ve taşra birimlerimizden görevlendirilen personelin de desteğiyle koruma altına alınmış, kültür varlıklarının yeniden ihyası için hasar tespit çalışması yapılmış, kültür enkazı sahası oluşturulmuş, enkazda kalan kültür varlığı unsurlarının kurtarılması için Afet Bölgesi Kazı Başkanlığı ve Hatay Restorasyon ve Konservasyon Laboratuvar Müdürlüğü kurulmuştur. Depremden en çok etkilenen ve riskli alan ilan edilen Hatay Antakya Kent Merkezi Kentsel ve 3. Derece Arkeolojik Sit Alanına ilişkin Bakanlığımızca Revize Koruma Amaçlı İmar Planı hazırlatılmış olup bu çalışmalar tamamlanma aşamasındadır. Ayrıca, Hatay ilinde varlığı bilinen önemli arkeolojik alanlarda bilimsel amaçlı kazılar yapılarak arkeolojik buluntuların korunması ve sergilenmesi çalışmaları sürdürülmektedir. Bununla birlikte; deprem bölgesinde zarar gören, vatandaşlarımıza ait taşınmaz kültür varlıklarının yeniden ihyası için mevzuatta değişikliğe gidilmiş, proje ve uygulama hibe yardımı kapsamı genişletilerek proje yardımı üst limiti 5 katına, uygulama yardımı üst limiti 10 katına çıkarılmış, bunlar için 2023 yılında yaklaşık 193 milyon TL bütçe ayrılmış ve bu kültür varlıklarının yeniden ihyası için şu ana kadar yapılan yardım başvurularının tamamını destekleme kararı alınmış, deprem bölgesinin tamamında yapılan başvurular olumlu sonuçlandırılmıştır. Antakya, Kurtuluş Caddesi ve Köprübaşı'nın yeniden ihya süreci ile deprem bölgesinde Bakanlığımıza tahsisli 24 eski eser yapının restorasyon süreci devam etmektedir. Ayrıca, Malatya Arapgir (2 adet) ve Yeşilyurt ilçeleri ile Hatay Yayladağı ilçesinde Bakanlığımızca koruma amaçlı imar planı hazırlatılması çalışmaları sürdürülmektedir. Bakanlığımızca deprem bölgesinde yer alan illerimizdeki kültür varlıklarının korunması ve ihyasına yönelik çalışmalar devam etmekte olup Bakanlığımız yatırımları bu bölge için önceliklendirilmiştir. Mehmet Nuri ERSOY Bakan --- **Kaynak gösterme:** Gökan Zeybek (CHP, İstanbul). “Hatay ilinde sit alanı olan tescilli yapıların bulunduğu alanda yürütülen enkaz kaldırma çalışmalarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/6187, 9 Kasım 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-6187-hatay-ilinde-sit-alani-olan-tescilli-yapilarin-bulundugu-alanda-yurutulen-enkaz-kaldirma-c (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/d596d354-b2e5-4be3-ac43-018bb42595ac Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.