# Gaziantep'teki ayakkabı üreticilerinin sorunlarına ve ayakkabıcılık sektöründe rekabetin korunmasına ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/6199 - **Veren:** Melih Meriç (CHP, Gaziantep) - **Muhatap:** Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı (Mehmet Fatih Kacır) - **Veriliş tarihi:** 9 Kasım 2023 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 32 gün sonra, 11 Aralık 2023) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/58d67c97-61fa-4efb-bfc2-018bb450c4ac - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-6199-gaziantep-teki-ayakkabi-ureticilerinin-sorunlarina-ve-ayakkabicilik-sektorunde-rekabetin-k > Melih Meriç (CHP), 9 Kasım 2023 tarihinde 7/6199 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 32 gün sonra, 11 Aralık 2023). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır tarafından yanıtlanmasını Anayasanın 98 ve İçtüzüğün 99 uncu maddeleri gereğince talep ederim. Melih MERİÇ Gaziantep Milletvekili Anadolu'nun en büyük ayakkabı ve terlik üretim merkezlerinden biri olan Gaziantep ayakkabı ve terlik ihracatının (o 9624'ünü karşılamaktadır. Ayakkabı ve terlik atölyeleri, ayakkabı mağazaları ve yüzlerce yan sanayi işletmesi ile hem istidama hem de ülke ekonomisine çok ciddi katkı sunmaktadır. Ekonomiye ve istihdama bu kadar önemli katkı sunan bu sektör, teşvikleri artırıcı düzenlemelerle daha fala desteklenmek yerine uygulanan hatalı politikalar nedeniyle sorunlarla boğuşur hale gelmiştir. Sektörün yaşadığı en büyük sorunların başında Suriyelilerin ayakkabı sektöründe hakimiyet kurması gelmektedir. Suriyelilerin iş yeri açmalarında belirli bir standardın olmaması, ürettikleri ayakkabının neredeyse tamamına yakınını iç piyasaya sürmesi, birçok vergiden muaf olmaları haksız rekabete yol açmaktadır. Ülkede yaşanan ekonomik kriz nedeniyle bir taraftan enerji, SGK, kira, dövize endeksli ham madde giderlerinin altında ezilen sektör diğer taraftan yurt dışından gelen ayakkabılarda vergilerin artırılmaması, nedeniyle ayrıca mağduriyet yaşamaktadır. Hem ülke ekonomisine hem de istihdama önemli katkı sunan aynı zamanda cari fazlası veren bu sektörle ilgili ciddi politikaların belirlenmesi gerekmektedir. Konuya ilişkin olarak; 1. Gaziantep'te ayakkabı sektörüne hakimiyet kuran Suriyelilerin her türlü iş yeri açmasına bir standart getirmeyi planlıyor musunuz? 2. Suriyelilerin iç piyasada yaratıkları haksız rekabeti önlemeye yönelik yürütülen bir çalışma var mıdır? 3. Ayakkabı ve terlik sektörünün desteklenmesi devlet teşviklerin artırılması için yapılan bir çalışma var mıdır? Var ise içeriği nedir? 4. Yurt dışından ithal edilen ayakkabı ve terliklerde vergilerin artırılmasına yönelik planlanan bir çalışma var mıdır? 5. Ayakkabı ve terlikte ihtisas gümrüğü uygulamasını daraltarak yerli üretimin korunmasını sağlayacak bir çalışma yapılacak mıdır? ## Bakanlığın cevabı Anadolu'nun en büyük ayakkabı ve terlik üretim merkezlerinden biri olan Gaziantep ayakkabı ve terlik ihracatının 462ünü karşılamaktadır. Ayakkabı ve terlik atölyeleri, ayakkabı mağazaları ve yüzlerce yan sanayi işletmesi ile hem istidama hem de ülke ekonomisine çok ciddi katkı sunmaktadır. Ekonomiye ve istihdama bu kadar önemli katkı sunan bu sektör, teşvikleri artırıcı düzenlemelerle daha fazla desteklenmek yerine uygulanan hatalı politikalar nedeniyle sorunlarla boğuşur hale gelmiştir. Sektörün yaşadığı en büyük sorunların başında Suriyelilerin ayakkabı sektöründe hakimiyet kurması gelmektedir. Suriyelilerin iş yeri açmalarında belirli bir standardın olmaması, ürettikleri ayakkabının neredeyse tamamına yakını iç piyasaya sürmesi, birçok vergiden muaf olmaları haksız rekabete yol açmaktadır. Ülkede yaşanan ekonomik kriz nedeniyle bir taraftan enerji, SGK, kira, dövize endeksli ham madde giderlerinin altında ezilen sektör, diğer taraftan yurt dışından gelen ayakkabılarda vergilerin artırılmaması, nedeniyle ayrıca mağduriyet yaşamaktadır. Hem ülke ekonomisine hem de istihdama önemli katkı sunan aynı zamanda cari fazlası veren bu sektörle ilgili ciddi politikaların belirlenmesi gerekmektedir. Konuya ilişkin olarak; Soru 1- Gaziantep'te ayakkabı sektörüne hâkimiyet kuran Suriyelilerin her türlü iş yeri açmasına bir standart getirmeyi planlıyor musunuz? Soru 2- Suriyelilerin iç piyasada yarattıkları haksız rekabeti önlemeye yönelik yürütülen bir çalışma var mıdır? Soru 3- Ayakkabı ve terlik sektörünün desteklenmesi devlet teşviklerin arttırılması için yapılan bir çalışma var mıdır? Var ise içeriği nedir? Soru 4- Yurt dışından ithal edilen ayakkabı ve terliklerde vergilerin arttırılmasına yönelik planlanan bir çalışma var mıdır? Soru 5- Ayakkabı ve terlikte ihtisas gümrüğü uygulamasını daraltarak yerli üretimin Korunmasını sağlayacak bir çalışma yapılacak mıdır? CEVAPLAR Cevap 1-2-3-4-5- Deri ve deri ürünleri sektörünün lokomotif alt grubunu oluşturan ayakkabı sanayimiz son yıllarda önemli gelişmeler kaydetmiş olup Bakanlığımızca bu sektöre sağlanan destekler ve yatırım teşvikleri artarak devam etmektedir. Bu bağlamda; NACE 15.20 kodunda (Ayakkabı, bot, terlik vb. imalatı) Sanayi Sicil Bilgi Sistemine (SSBS) kayıtlı olarak faaliyet gösteren işletme sayısı 2021 yılında 1.812 iken 2022 yılında 2.118'e ulaşmıştır. Söz konusu işletmelerin "© 16'sı Gaziantep ilimizde yerleşiktir. Gaziantep ayrıca, ayakkabı sektöründeki istihdamın yaklaşık Wo 9,5'ini sağlamaktadır. Bu ilimizin Türkiye ayakkabı ihracatına katkısı TÜİK verilerine göre; 157.1 milyon Dolardan 168.8 milyon Dolara yükselmiştir. Sektöre yönelik çalışmalarımız kapsamında; Bakanlığımızca ayakkabı ve terlik sektörünün desteklenmesine yönelik olarak, 01/04/2022 tarihinde onaylanarak tüzel kişilik kazandırılan Gaziantep Ayakkabı Terlik ve Yan Sanayi İhtisas OSB vasıtasıyla Bölgenin sektöre katma değer ve marka katkısı sunması hedeflenmektedir. Ayakkabı, terlik ve yan sanayicilerimizin bir arada bulunmasına, kümelenmesine hizmet edecek olan bu OSB ile sektörde üretim, markalaşma, ihracat ve istihdam artışı sağlanması öngörülmektedir. İlaveten, sektörden en az 20 firmanın kümelenme birlikteliği oluşturarak Bakanlığımızca yürütülen Kümelenme Destek Programına başvurması ve değerlendirme süreçleri sonucunda uygun görülmesi durumunda bu firmalar da destekten yararlanabilecektir. Gaziantep ilimizde gerçekleştirilecek ayakkabı sektörüne yönelik yatırımlar ise, bölgesel yatırım destekleri kapsamında 3. bölgeye uygulanan desteklerden faydalanabilmektedir. Bu imkânların yanı sıra, 5746 sayılı Kanun kapsamında "ayakkabı ve terlik" alt sektöründe faaliyet gösteren 20 Ar-Ge merkezimiz mevcut olup bugüne kadar yürütülen projelerin 48'i tamamlanmış, 8'i ise devam etmektedir. Benzer şekilde, 12 Tasarım merkezimizde de şimdiye kadar 58 proje tamamlanırken, 6 projeye ise devam edilmektedir. Ar-Ge ve Tasarım merkezleri desteklerinin süresi 2028 yılına kadar uzatılmış bulunmaktadır. Diğer taraftan, Bakanlığımızca sektörü yakından ilgilendiren tüm konuları değerlendirmek ve gerekli tedbirlerin alınmasına yönelik olarak akademisyenler, ilgili kurum ve kuruluş temsilcileri ve sektör temsilcilerinden oluşan Deri ve Deri Ürünleri Sanayi Teknik Komitesi çalışmalarına hâlihazırda devam etmektedir. Söz konusu Teknik Komite bünyesinde ayakkabı özelinde çalışmalarda bulunmak üzere "Ayakkabı Alt Çalışma Grubu" da kurulmuştur. Soru önergesinde belirtilen diğer sorulara ilişkin iş ve işlemler ise Bakanlığımız görev, yetki ve sorumluluk alanına girmemektedir. Mehmet Fatih KACIR Bakan --- **Kaynak gösterme:** Melih Meriç (CHP, Gaziantep). “Gaziantep'teki ayakkabı üreticilerinin sorunlarına ve ayakkabıcılık sektöründe rekabetin korunmasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/6199, 9 Kasım 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-6199-gaziantep-teki-ayakkabi-ureticilerinin-sorunlarina-ve-ayakkabicilik-sektorunde-rekabetin-k (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/58d67c97-61fa-4efb-bfc2-018bb450c4ac Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.