# Bazı okullardaki manevi danışman uygulamasına ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/648
- **Veren:** Gülüstan Kılıç Koçyiğit (DEM Parti, Kars)
- **Muhatap:** Millî Eğitim Bakanlığı (Yusuf Tekin)
- **Veriliş tarihi:** 13 Haziran 2023
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 43 gün sonra, 26 Temmuz 2023)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/95549952-4cc8-489c-8953-0188ba53c7fe
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-648-bazi-okullardaki-manevi-danisman-uygulamasina-iliskin

> Gülüstan Kılıç Koçyiğit (DEM Parti), 13 Haziran 2023 tarihinde 7/648 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Millî Eğitim Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 43 gün sonra, 26 Temmuz 2023).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin tarafından Anayasanın 98. ve İçtüzüğün 96. ve 99. maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Gülüstan Kılıç KOÇYİĞİT Kars Milletvekili

Geçtiğimiz hafta Eskişehir Valiliği onayı ile Eskişehir İl Milli Eğitim Müdürlüğü ve Müftülük arasında yapılan, Eğitimde İşbirliği Protokolü kapsamında okullara imamlar gönderildiği haberi kamuoyuna yansımıştır. Hemen ardından, İzmir İl Milli Eğitim Müdürlüğü ile İzmir İl Müftülüğü arasında "Çevreme Duyarlıyım, Değerlerime Sahip Çıkıyorum Projesi (ÇEDES)" kapsamında yapılan protokolle, 842 okula "manevi danışman" ataması yapılmıştır. Yine İstanbul'da Türkiye Gençlik Vakfı TÜGVANIN toplam 237 okul ve bu okulların spor salonlarının yaz döneminde kendilerine tahsis edilmesi talebi İstanbul Valiliği tarafından onaylanmıştır.

Diyanet İşleri Başkanlığı bu uygulamalarla "manevi danışman" olarak vaiz, imam hatip, Kur'an kursu öğreticisi gibi görevlileri okullarda görevlendirmektedir. Bunu sağlayan Protokol'de "Öğrencilere milli, o manevi, ahlaki, insani ve kültürel değerlerimizin benimsetilmesi amacıyla" olduğu belirtilmiş ve "tüm lise, ortaokul, ilkokul ve anaokulları ile il merkezi ve ilçelerde bulunan tüm cami ve Kur'an kurslarında" uygulanacağı ifadesi eklenmiştir."

Son yıllarda, Milli Eğitim Bakanlığı ile Diyanet İşleri Başkanlığı'nın dini vakıf ve dernekler arasında çok sayıda iş birliği protokolü imzalandığı kamuoyuna yansımakta ve bu durum toplum nezdinde kaygı uyandırmaktadır. Evrensel Çocuk Hakları Sözleşmesinin 14'üncü maddesinden de anlaşılacağı üzere 18 yaşını doldurmamış olan çocuklara ailelerinin kendi inançlarını öğretme hakları bulunmaktadır. Devletin, ailenin ve tüm yetişkinlerin çocuklara karşı sorumluluğu çocukların hak ve özgürlükleriyle bir bütün olarak yaşamalarının koşulları ile din ve inanç konusunda düşünce ve ifade özgürlüğünün sağlanmasıdır.

Bu bağlamda;

1. Okullarda görevlendirilen "manevi danışmanların pedagojik formasyonu var mıdır?

2. Eğitimci perspektifinize göre "manevi danışmanlık" uygulaması ile Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık mesleği etik ilkeleri ne ölçüde uyumludur?

3. "Manevi danışman" görevlendirilmelerinin bilimsel temelli eğitimi nasıl desteklemesi beklenmektedir?

4. Kamu kurumunda, kamu hizmeti aracılığıyla çocuklarla yan yana getirilen manevi danışmanların eğitim ve öğretim süreçlerine nasıl bir etkisi olması planlanmakta ve bu hangi bilimsel ölçütlere dayandırılmaktadır?

5. "Manevi danışmanların" okullarda görevlendirilmelerinin çocukların ve toplumun din ve inanç özgürlüğünü nasıl etkileyeceği öngörülmektedir?

6. Halihazırda ataması yapılan kaç "manevi danışman" vardır? Kaç "manevi danışman" atanması planlanmaktadır?

7. MEB okullarında ciddi bir öğretmen eksiği ve karşılığında atanmayı bekleyen binlerce Eğitim Fakültesi mezunu öğretmen bulunmaktadır. MEB'in okullara öğretmen ataması planı var mıdır?

8. MEB'e bağlı herhangi bir kurumun/alanın yaz döneminde kendilerine tahsis edilmesi talebi ile Bakanlığınıza başvuran Türkiye Gençlik Vakfı (TÜGVA) dışında herhangi bir kurum olmuş mudur? Kimlere olumlu yanıt verilmiştir?

## Bakanlığın cevabı

b) 07.07.2023 tarihli ve Z-43452547-120.07.04-1243081 sayılı yazınız.

Bakanlığımıza İlgi (a) ve (b)'de kayıtlı yazıyla iletilen Kocaeli Milletvekili Ömer Faruk GERGERLİOĞLU'nun 7/94 ve 77651, Kars Milletvekili Gülüstan KILIÇ KOÇYİĞİT'in 7/648 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek'te sunulmuştur.

T.C. M1 4 Strateji Geliştirme Başkanlığı

• YAZILI SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN BİLGİ,

Eğitim kurumlarının öğretmen ihtiyacı Bakanlığımıza kullanım izni verilen öğretmen kadroları çerçevesinde karşılanmaktadır. 2023 yılı içinde ise sözleşmeli öğretmen ve engelli öğretmen olmak üzere toplam 49.538 öğretmen ataması yapılmıştır. Bakanlığımıza bağlı resmi eğitim kurumlarında yeni eğitim-öğretim yılında ortaya çıkabilecek öğretmen ihtiyacına göre öğretmen alımı için hazırlık ve planlama çalışmalarına başlanmıştır.

ÇEDES Projesi adı altında okullara manevi danışman görevlendirilmesi yapılmamıştır. Protokol kapsamında okullara manevi danışman görevlendirilmesi yasal olarak da mümkün değildir.

Proje paydaşımız olan devlet kurumlarımızca belirlenen uzmanların sadece okul dışı değerler kulübü çalışmalarına (araç, uzman personel desteği vb.) destek vermelerine yönelik bir iş birliği yapılmıştır.

Milli Eğitim Bakanlığı Eğitim Kurumları Sosyal Etkinlikler Yönetmeliği ile Milli Eğitim Bakanlığı Sosyal Etkinlik İzinleri Yönergesi doğrultusunda, okullarımızda oluşturulan ve tamamen gönüllülük esasına dayalı olarak veli izin belgesiyle gerçekleştirilen etkinliklerde kamu uzman personeli desteği sağlanmaktadır. Öğretim programında yer alan kök değerlerin veli izniyle üç resmi kurumun görevlilerinin destek verdiği okul dışı kulüp çalışmalarıdır.

Eskişehir Valiliğince konuya ilişkin olarak:

Eskişehir İl Milli Eğitim Müdürlüğü ile İl Müftülüğü arasında imzalanan protokolde İl Milli Eğitim Müdürlüğünün bilgisi dahilinde okul müdürlüklerince uygun görülen okullardaki rehberlik derslerinde veya uygun görülecek ders saatlerinde il ve ilçe müftülerinin belirlediği üst düzey görevlileri (İl müftüsü, il müftü yardımcıları, ilçe müftüleri, gençlik ve bağımlılıkla mücadele koordinatörleri ve yardımcıları, manevi danışmanlar, uzmanlar, ilahiyat fakültesi veya lisans mezunu din görevlileri) tarafından değerler eğitimi yapıldığı, eğitim veren personelin formasyon eğitimi almış ilahiyat fakültesi mezunu uzmanlar olduğu,

Basında yer alan iddialardaki gibi okullara imam gönderilmesi gibi bir durumun söz konusu olmadığı, 21. yy'ın gençlerini yetiştirmek amacıyla, eğitim ve öğretimde nitelik ve niceliği artırmak adına öğrencilerimizin bilimsel, sosyal, kültürel ve kişisel gelişimi için Valilik himayesinde ilde bulunan 3 üniversite (Teknofest, Tübitak, E-Twinning projeleri kapsamında), Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü (aile eğitimleri konusunda), Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü (çocukları spora yönlendirme, yeteneklerini ortaya çıkarma), İl Tarım ve Orman Müdürlüğü (Tarım liseleri ile ilgili), Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü, (Geri Dönüşüm Projeleri), Sağlık İl Müdürlüğü (Sağlıklı Beslenme, Beslenme Dostu Okul Projesi), Eskişehir Cumhuriyet Başsavcılığı (Kadın Hakları ve Çocuk Hakları Projesi), İl Emniyet Müdürlüğü ve İl Jandarma Komutanlığı (Bağımlılıkla Mücadele ve Hayır Diyebilme Projeleri) ve Sanayi Odası, Ticaret Odası gibi birçok kurum ve kuruluşlarla İl Milli Eğitim Müdürlüğü arasında imzalanan çok sayıda iş birliği protokolü bulunduğu,

İl Milli Eğitim Müdürlüğü ile İl Müftülüğü arasında imzalanan Eğitimde İş Birliği Protokolü çerçevesindeki öğrencilere yönelik faaliyetler, Eskişehir İl Milk Eğitim Müdürlüğünün bilgisi dahilinde okul müdürlüklerince uygun görülen okullardaki rehberlik derslerinde veya uygun görülecek ders saatlerinde diğer kurum ve kuruluşlarla yapılan iş birliği protokollerinde olduğu gibi Milli Eğitim Bakanlığı genel ve özel amaçlarına uygun Strateji Geliştirme Başkanlığı olarak ilgili mevzuatlar çerçevesinde tamamen gönüllülük esasına göre yürütüldüğü ve bu proje kapsamında hiçbir manevi danışman atamasının yapılmadığı belirtilmiştir.

© — İzmir Valiliğince konuya ilişkin olarak:

ÇEDES Projesi adı altında okullara manevi danışman atanmasının yapılmadığı ve oo

Bakanlığımız O öğretmenleri (Oo dışında (Oookullarda (Obaşka (kurumlardan (o personel atanması/görevlendirilmesinin de söz konusu olmadığı belirtilmiştir.

---

**Kaynak gösterme:** Gülüstan Kılıç Koçyiğit (DEM Parti, Kars). “Bazı okullardaki manevi danışman uygulamasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/648, 13 Haziran 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-648-bazi-okullardaki-manevi-danisman-uygulamasina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/95549952-4cc8-489c-8953-0188ba53c7fe

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
