# Dava şartı arabuluculuk kapsamına giren uyuşmazlıklara uzmanlık eğitimi verilmesine ve arabuluculuk verilerinin yayınlanması talebine ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/6490
- **Veren:** Umut Akdoğan (CHP, Ankara)
- **Muhatap:** Adalet Bakanlığı (Yılmaz Tunç)
- **Veriliş tarihi:** 23 Kasım 2023
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 250 gün sonra, 30 Temmuz 2024)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/67fdffdf-2295-4461-929b-018bfc36314f
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-6490-dava-sarti-arabuluculuk-kapsamina-giren-uyusmazliklara-uzmanlik-egitimi-verilmesine-ve-ara

> Umut Akdoğan (CHP), 23 Kasım 2023 tarihinde 7/6490 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 250 gün sonra, 30 Temmuz 2024).

## Önerge metni

TBMM İçtüzüğü'nün 96. ve Anayasa'nın 98. Maddeleri gereğince aşağıdaki soruların T.C.

Adalet Bakanı Yılmaz TUNÇ tarafından yazılı olarak cevaplanmasını arz ederim. — ut SAN

Ankara Miletvekil

Bilindiği üzere; Anayasanın 98'inci maddesinde "Yazılı soru, yazılı olarak en geç onbeş gün içinde cevaplanmak üzere milletvekillerinin, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlara yazılı olarak soru sormalarından ibarettir." denilmektedir. İdarenin Anayasa ve yasalara uyma yükümlülüğü bulunmaktadır. Bu kapsamda, 21 Haziran 2023 tarih ve 7/825 sayılı soru önergemle

Bakanlığınıza iletmiş olduğum soruları, Anayasa ve İçtüzük'te öngörülen süresi içinde cevaplanmaması nedeniyle bir kez daha Bakanlığınıza sorma gereği hasıl olmuştur.

Bilindiği üzere; günümüzde dostane yollarla uyuşmazlık çözüm yöntemleri içinde en yaygın olarak bilinen ve uygulanan uyuşmazlık çözüm yöntemlerinden biri olan arabuluculuk Türk Hukuk Sistemi'ne 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 22 Haziran 2012 tarihinde yürürlüğe girmesi ve birincil mevzuata ek olarak Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliğinin 26 Ocak 2013 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanmasıyla uygulanmaya başlamıştır.

Bu kapsamda ihtiyari arabuluculuk uygulamasına 14.11.2013 tarihinde başlanmış daha sonra yapılan mevzuat değişiklikleri ile, iş hukukunda, ticaret hukukunda ve tüketici hukukunda da dava şartı arabuluculuk düzenlemeleri yapılmıştır. Bu alanlarda da uygulamaya sırasıyla 1.1.2018, 1.1.2019 ve 28.7.2021 tarihlerinde başlanmıştır.

5 Nisan 2023 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7442 Orman Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ve 7445 İcra ve İflas Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile de tarımsal sözleşmelerden kaynaklanan uyuşmazlıklar ile kiralanan taşınmazların 2004 sayılı Kanuna göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler hariç olmak üzere, kira ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıklar. taşınır ve taşınmazların paylaştırılmasına ve ortaklığın giderilmesine ilişkin uyuşmazlıklar, 23/6/1965 tarihli ve 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunundan kaynaklanan uyuşmazlıklar ve komşu hakkından kaynaklanan uyuşmazlıklar da 1.9.2023 tarihinden itibaren dava şartı arabuluculuk kapsamına alınmıştır.

Arabuluculuk Daire Başkanlığının web sitesi incelendiğinde dava şartı arabuluculuk ve ihtiyari arabuluculuk verilerine dair istatistiklerin 4.5.2022 tarihinden bu yana yayınlanmadığı anlaşılmaktadır. Oysa arabuluculuğun hukukumuza etkilerini anlamak için bu verilerin şeffaf ve düzenli bir şekilde paylaşılması büyük önem arz etmektedir.

Adres: Halkla İlişkiler Binası 3. Kat B326

Öte yandan arabuluculuk uygulamasının ana veri tabanı olan UYAP arabuluculuk portalında 1.9.2023 tarihinden itibaren uzmanlık alanları olarak eklenen dava şartı arabuluculuğa dair tarımsal sözleşmeler dışındaki uyuşmazlıklarda uzmanlıkların ayrılmadığı ve "diğer" başlığı altında birarada yer verildiği anlaşılmaktadır.

Bilindiği üzere 6325 sayılı Kanuna göre, arabuluculuk sistematik teknikler uygulayarak, görüşmek ve müzakerelerde bulunmak amacıyla tarafları bir araya getiren, onların birbirlerini anlamalarını ve bu suretle çözümlerini kendilerinin üretmesini sağlamak için aralarında iletişim sürecinin kurulmasını gerçekleştiren, tarafların çözüm üretemediklerinin ortaya çıkması hâlinde çözüm önerisi de getirebilen, uzmanlık eğitimi almış olan tarafsız ve bağımsız bir üçüncü kişinin katılımıyla ve ihtiyari olarak yürütülen uyuşmazlık çözüm yöntemini ifade etmektedir.

Ancak 1.9.2023 tarihinden itibaren dava şartı arabuluculuk kapsamına alınan uyuşmazlıklara dair henüz uzmanlık eğitimlerinin belirlenmediği ve bu nedenle de düzenlenmediği yani bu alanda uzman arabulucuların henüz yetiştirilmediği bilinmektedir.

Bu kapsamda, arabuluculuğun sağlık bir şekilde yapılmasına dair çalışmalar hakkında bilgi edinme ihtiyacı ve aşağıdaki soruları sorma gereği hasıl olmuştur;

1. Arabuluculuk istatistiklerinin 4.5.2022"den bu yana yayınlanmamasının gerekçesi nedir?

2. İhtiyari ve dava şartı arabuluculuk başvurularına dair yıllara göre ayrılmış olarak istatistik verileri anlaşma ve anlaşmama durumlarını da kapsayacak şekilde nedir?

3) 5.4.2023 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanan 7442 ve 7445 sayılı yasalarla 1.9.2023 tarihinde dava şartı arabuluculuk kapsamına giren uyuşmazlıklara dair 1.9.2023 tarihine kadar uzmanlık eğitimleri verilmemiş olmasının gerekçesi nedir?

4) UYAP arabuluculuk portalında 1.9.2023 tarihinden itibaren uzmanlık alanları olarak eklenen dava şartı arabuluculuğa dair tarımsal sözleşmeler dışındaki uyuşmazlıklarda uzmanlıkların ayrılamamasının ve "diğer" başlığı altında bir arada yer verilmesinin gerekçesi nedir?

5) 1.9.2023 tarihinde dava şartı arabuluculuk kapsamına giren uyuşmazlıklara dair uzmanlık eğitimleri yapılması planlanmakta mıdır?

6) 1.9.2023 tarihinde dava şartı arabuluculuk kapsamına giren uyuşmazlıklara dair uzmanlık eğitimlerinin yapılması için öngörülen tarih nedir?

7) 1.9.2023 tarihinde dava şartı arabuluculuk kapsamına giren uyuşmazlıklara dair yapılan başvuruların uyuşmazlık konularına göre ayrılmış bir biçimde, anlaşma ve anlaşmamayı da kapsayacak şekilde istatistik verileri nedir?

Adres: Halkla İlişkiler Binası 3. Kat B326

## Bakanlığın cevabı

1333063 sayılı yazı.

İlgi yazınız ekinde alınan, Ankara Milletvekili Umut Akdoğan tarafindan Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/6490 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur.

Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet)

UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana htip://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden D161B0K - In gWORy - FOROx78 - HROHWCZ ile erişebilirsin

ADALET BAKANLIĞI Tİ CATİ İL Mevzuat Genel Müdürlüğü

Sayı : E-56020453-610-1066-2571/3801 Konu : Yazılı soru önergesi 59../2702024

Sayın Umut AKDOĞAN Ankara Milletvekili

Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/6490 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur.

I- 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun "Unvanın kullanılması" kenar başlıklı 6. maddesinin üçüncü fıkrasında; Arabuluculuk Daire Başkanlığının, arabulucuların uzmanlık alanlarını ve uzmanlığa ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkili olduğu hükmüne yer verildiği malumlarıdır.

U- 10/07/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilâtı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin "Görev" kenar başlıklı 38. maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinde, adli sicilin tutulmasıyla ilgili hizmetleri yürütmek Bakanlığımız görevleri arasında sayılmaktadır. Bu çerçevede; anlaşma sağlanan ve sağlanmayan ayrımı yapılmak suretiyle arabuluculuk uygulaması ile sonuçlanan dosya sayısına ait istatistiklere Bakanlığımız Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğünün "https://Www.adlisicil.adalet.gov.tr" Oadresli ointeret sitesinden ulaşılması mümkün olabilecektir.

Yılmaz TUNÇ Bakan

UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap. gov.tr adresinden LCMZTOTI - BBOCHVW - YxhHÇew - ULCXOUZ ileerişebilirsin

Yılmaz TUNÇ
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Umut Akdoğan (CHP, Ankara). “Dava şartı arabuluculuk kapsamına giren uyuşmazlıklara uzmanlık eğitimi verilmesine ve arabuluculuk verilerinin yayınlanması talebine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/6490, 23 Kasım 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-6490-dava-sarti-arabuluculuk-kapsamina-giren-uyusmazliklara-uzmanlik-egitimi-verilmesine-ve-ara (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/67fdffdf-2295-4461-929b-018bfc36314f

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
