# Kuru incir üretimi ve pazarlaması konusunda yapılan çalışmalara ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/6592
- **Veren:** Evrim Karakoz (CHP, Aydın)
- **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı)
- **Veriliş tarihi:** 23 Kasım 2023
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 242 gün sonra, 22 Temmuz 2024)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/9af63083-34da-4280-8e9c-018bfc5ff1db
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-6592-kuru-incir-uretimi-ve-pazarlamasi-konusunda-yapilan-calismalara-iliskin

> Evrim Karakoz (CHP), 23 Kasım 2023 tarihinde 7/6592 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 242 gün sonra, 22 Temmuz 2024).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı tarafından Anayasanın 98. ve TBMM içtüzüğünün 96. Maddelerine göre yazılı olarak yanıtlandırmasını dilerim.

Ülkemizde tarım sektörünün önemli parçalarından birisi olan kuru incir üretimi ve pazarlaması, ekonomiye önemli bir katkı vermektedir. Dünya Gıda Örgütü (FAO) verilerine göre dünya kuru incir üretiminin yaklaşık yüzde 60'ı ülkemiz tarafından karşılanmaktadır. Kuru incirin daha etkin bir şekilde üretimi ve pazarlanması için atılacak adımların belirlenmesi büyük bir önem arz etmektedir.

Bu Bağlamda;

1. Son beş yıl içindeki üretim miktarları ve ihracat gelirlerine bakıldığında ülkemizde kuru incir üretimindeki genel durumu hakkında bir değerlendirme yapabilir misiniz? Üretim miktarlarında yaşanan artış ve azalışlar hakkında bilgi verir misiniz? Kuru incir üretiminin kalitesini artırmak ve uluslararası pazarda daha rekabetçi olmak için bakanlık olarak yaptığınız çalışmalar nelerdir?

2. 2016 yılından bugüne kadar ihracatı yapılan kuru incir miktarı ne kadardır? Kuru incirin en fazla ihraç edildiği ülkeler ve bu ülkelerle yapılan ticarette karşılaşılan sorunlar var mıdır ve varsa bu sorunlar nelerdir? Hem iç pazarda hem dış pazarda yaşanan fiyat istikrarsızlığı ve bu istikrarsızlığın önüne geçmek adına alınan tedbirler nelerdir?

3. Kuru incir üretiminin en yoğun olduğu Aydın ilinde ve ilçelerindeki üretim verileri nedir? Aydın'da üretilen ve coğrafi tescilli incirler arasında yer alan "Sarı Lop İnciri" üretiminde verim artırılması için yapmış olduğunuz çalışma var mıdır? Sarı Lop İnciri için özel destekler verilmesinin önünü açacak çalışmaları yapmaktan neden kaçınıyorsunuz?

4. İncir üreticilerinin en büyük sorunlarından birisi olan üretim maliyetlerinin aza indirilmesi adına tarımsal desteklerin yükseltilmesi için bir çalışmanız olacak mıdır? Kuru incir üretiminin sürdürülebilirliğini artırmak amacıyla planlanan politika ve projeleriniz hakkında bilgi verir misiniz?

5. Kuru incir üretiminde modern tarım teknikleri ve teknolojilerinin kullanımının teşvik edilmesi için yürütülen projeler ve sağlanan destekler var mıdır varsa bu destekler hakkında bilgi verebilir misiniz?

6. Aydın ihracatının önemli tarımsal ürünlerinden birisi olan İncirin de pamuğa verilen destekler gibi teşvik kapsamına alınması için neden bir çalışma yapıp incirin de destekleme kapsamına alınmasını sağlamıyorsunuz?

## Bakanlığın cevabı

Ülkemizde bitkisel üretimi artırmak, verim ve kaliteyi yükseltmek, üretim maliyetlerinin karşılanmasına katkıda bulunmak, sürdürülebilirliği sağlamak, kayıtlılığı artırmak ve çevreye duyarlı alternatif tarım tekniklerinin geliştirilmesine yönelik olarak çiftçilere arz açığı olan ve stratejik öneme sahip ürünler öncelikli olmak üzere bitkisel üretim desteklemeleri verilmektedir.

Değişen ulusal ve uluslararası koşullara göre destekleme programlarında yapılacak düzenlemeler, destekleme programlarının esasları ve araçları, bunların bütçe ödenek ihtiyaçları 5488 sayılı Tarım Kanunu'nun amir hükümleri çerçevesinde belirlenmekte ve destekleme uygulamaları Bakanlığımız tarafından yürütülmektedir.

2023 Yılında Yapılacak Tarımsal Desteklemeler ve 2024 Yılında Uygulanacak Sertifikalı Tohum Kullanım Desteğine İlişkin Cumhurbaşkanı Kararı 15.09.2023 tarihli ve 32310 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. 2023 yılında incir ürününe dekar başına 86 TL mazot, 21 TL gübre desteği olmak üzere toplam 107 TL destek ödenmiştir. Ayrıca dekara 30 TL katı organik-organomineral gübre desteği verilmektedir.

İncir Araştırma Enstitüsü, Dünya'da incir üzerine tek araştırma enstitüsü olma özelliğini taşımaktadır. İncir ve kestane üretimini geliştirmek için önemli bir rol oynamaktadır. Enstitünün çalışmaları sonucunda elde edilen başarılar, ülke ekonomisine ve tarım sektörüne önemli katkılar sağlamaktadır. Enstitünün önümüzdeki yıllarda da araştırma ve geliştirme faaliyetlerini sürdürerek incir ve kestane üretiminde Türkiye'yi daha da ileriye taşıyacaktır.

İncir Araştırma Enstitüsünce; e Yerli incir çeşitlerinin ıslah edilmesi ve yeni çeşitlerin geliştirilmesi üzerinde çalışmalar yürütülmektedir.

Son 20 yılda, 44 adet meyve kalitesi yüksek genotip tescillenerek milli çeşit listesine alınmıştır. e İklim değişikliğine dayanıklı yerli çeşitler geliştirilmektedir. e Yeni ürünler ve yetiştirme teknikleri geliştirilerek üreticilere sunulmaktadır. " Örneğin, ilek filesi ve kerevet sera tipi tünel kurutucular gibi yenilikçi ürünler geliştirilerek incir kalitesinde önemli artış sağlanmıştır. e Örtülü hasat ve tuzaklama sistemleri ile incirlerde hastalık ve zararlılara karşı mücadele edilmektedir.

" 284 adet dişi ve 70 adet erkek incir çeşidi koruma altına alınarak gelecek nesillere aktarılmaktadır.

Bu sayede, incir çeşitliliği korunmakta ve yeni ıslah çalışmaları için kaynak oluşturulmaktadır. İncir Araştırma Enstitüsü; Bilecik, Balıkesir, Hatay, Bursa (Mudanya), Manisa, Batman ve Kahramanmaraş illerinde demonstrasyon bahçeleri kurarak lokasyonlara uyum sağlayabilecek ticari değeri olan çeşitleri tanıtmış ve yaygınlaşmasını sağlanmıştır. Seleksiyon çalışmaları ile yörelere has bazı mahalli çeşitlerin (Mersin Mut İnciri vb.) kalite özelliklerinin ortaya konulması ve tanıtılması ile iç tüketiminde ve ihracatta artışlar sağlanmıştır.

Enstitülerimizin çalışmaları sonucunda incir üretiminde ve ihracatında önemli artış sağlanmıştır. 2004-2023 yılları arasında incir üretimi 9029,4 artarak 81.000 ton artmıştır. Bu artış sayesinde ülke ekonomisine yıllık 80 milyon dolarlık katkı sağlanmıştır.

2018 yılında enstitünün çalışma konularına kestane de dahil edilmiştir. Kısa sürede, kestanede TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı de Ar-Ge çalışmaları başlatılmış ve demonstrasyon bahçeleri kurulmuştur.

İl ve yıl bazında üretim miktarları ve dış ticarete ilişkin veriler düzenli olarak TÜİK'in kurumsal internet sayfasında kamuoyunun bilgisine sunulmaktadır.

İbrahim YUMAKLI
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Evrim Karakoz (CHP, Aydın). “Kuru incir üretimi ve pazarlaması konusunda yapılan çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/6592, 23 Kasım 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-6592-kuru-incir-uretimi-ve-pazarlamasi-konusunda-yapilan-calismalara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/9af63083-34da-4280-8e9c-018bfc5ff1db

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
