# Çayda Budama Programına ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/6605
- **Veren:** Tahsin Ocaklı (CHP, Rize)
- **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı)
- **Veriliş tarihi:** 23 Kasım 2023
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 348 gün sonra, 5 Kasım 2024)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/191096f8-8771-48e0-87e3-018bfc33b8a0
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-6605-cayda-budama-programina-iliskin

> Tahsin Ocaklı (CHP), 23 Kasım 2023 tarihinde 7/6605 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 348 gün sonra, 5 Kasım 2024).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim Yumaklı tarafından cevaplandırılmasını arz ederim.

2011 yılında 1/10 olarak uygulanan çayda budama programı 2021 yılında sona ermiş olup, Bakanlığınızca alınan kararla 1/7 olarak devam ettirilmektedir.

Çayda gençleştirme budaması ilk olarak 1993 yılında başlatılmış olup, 1/5, 1/7, 1/10 gibi oranlarla kesintisiz olarak 30 yıldır sürdürülmektedir. Budama programının ilk başlatıldığı 1993 yılında budanan çaylıklarda oluşan ürün kaybının 9670'i karşılanmakta iken ilerleyen yıllarda mevzuat değişikliği yapılarak budama desteği alan bazında uygulanmaya başlamıştır. Bugün budama yapılan 1.000 m? çaylık alan için üreticiye 11.000 TL destek ödemesi yapılmaktadır.

Doğu Karadeniz Bölgesinde çay tarımı ile uğraşan 210 bin üretici vardır. Bölgeden bana ulaşan çay üreticileri geçen yıl 1/7 oranında yaptıkları budamanın çok fazla olduğunu, budayacak çaylıkları kalmadığını, verilen budama desteğinin yetersiz olduğunu ifade etmektedirler. Bölgedeki ziraat odaları, kooperatifler ve üretici dernekleri de aynı görüşleri ifade etmektedir.

Bu kapsamda;

1. Çayda budama programını 1/10 olarak uygulamak yerine niçin 1/7 oranında uygulamaya karar verdiniz?

2. 1/7 oranında uygulanmaya başlanan çay budama programını, üreticilerin ve ziraat odalarının talep ettiği şekilde 1/10 olarak düzeltecek misiniz?

3. Budama yapılan çaylık alanlardan 2-3 yıl ürün alma imkânı kalmadığını göz önüne alarak, budama desteği olarak dekara ödenen 11 bin lirayı artırmayı düşünüyor musunuz?

## Bakanlığın cevabı

Çay bahçelerinin ıslahı ve kaliteli çay yaprağı temini amacıyla budama projesi ilk olarak 1993 yılında 93/5096 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile çay bahçelerinin her yıl 1/5 oranında budanması uygulaması ile başlamıştır. Alınan olumlu sonuçlar üzerine budama projesi devam etmiş 2011/2526 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 10 yıl 1/10 budama oranı ile 31.12.2021 tarihinde sona ermiştir.

Çay sektör temsilcilerinden gelen talepler doğrultusunda; kuru çayda arz fazlası oluşumunun önlenmesi, çaylıkların tazelenip sürgün veriminin ve kalitesinin artırılması, ana geçim kaynağı çay olan üreticilerin ekonomik gelir düzeyinin artırılması, tüketiciye daha kaliteli çay sunularak üretimin sürdürülebilirliği amacıyla "Kaliteli Çay Yaprağı Temini Amacıyla Budamaya Tabi Tutulan Çaylıklar Nedeniyle Üreticilerin Uğradığı Gelir Kaybının Tazminine Dair Tebliğ (Tebliğ No: 2022/14Y)de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Tebliğ No: 2024/19)" 17.07.2024 tarihli ve 32604 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Söz konusu tebliğ ile budama oranı 1/10 olarak düzenlenmiştir.

İbrahim YUMAKLI
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Tahsin Ocaklı (CHP, Rize). “Çayda Budama Programına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/6605, 23 Kasım 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-6605-cayda-budama-programina-iliskin (erişim: 16 Kasım 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/191096f8-8771-48e0-87e3-018bfc33b8a0

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
