# Anayasa Mahkemesinin bir milletvekili hakkında verdiği hak ihlali kararına ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/6634 - **Veren:** Gizem Özcan (CHP, Muğla) - **Muhatap:** Adalet Bakanlığı (Yılmaz Tunç) - **Veriliş tarihi:** 9 Kasım 2023 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 244 gün sonra, 10 Temmuz 2024) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/c86a92bf-fc03-4131-b7ce-018bb455e16c - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-6634-anayasa-mahkemesinin-bir-milletvekili-hakkinda-verdigi-hak-ihlali-kararina-iliskin > Gizem Özcan (CHP), 9 Kasım 2023 tarihinde 7/6634 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 244 gün sonra, 10 Temmuz 2024). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Adalet Bakanı Yılmaz Tunç tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim. YANI Gizem Özcan Anayasa Mahkemesi, Şerafettin Can Atalay'ın milletvekili seçilerek yasama dokunulmazlığı kazanmasına rağmen hakkındaki yargılamaya devam edilmesi nedeniyle seçilme ve siyasi faaliyette bulunma hakkının, tahliye talebinin reddedilmesi nedeniyle de kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının ihlal edildiği iddialarına yönelik; 20/7/2023 tarihinde yapılan başvuru hakkında 25/10/2023 tarihinde karar verdi. Mahkeme, seçilme ve siyasi faaliyette bulunma hakkının ihlal edildiğini, kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının ihlal edildiğini, Anayasa'nın 67. maddesinde güvence altına alınan seçilme ve siyasi faaliyette bulunma hakkının ihlal edildiğini, Anayasa'nın 19. maddesinde güvence altına alınan kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının ihlal edildiğini karara bağladı. Anayasa Mahkemesi'nin açık hak ihlali' kararına rağmen İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi, kararı Yargıtay 3. Ceza Dairesi'ne gönderdi ve Atalay tahliye edilmedi. Konu hakkında TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş da 27 Ekim 2023 tarihinde Plan ve Bütçe Komisyonu'nda Meclis Başkanlığı'nın 2024 yılı bütçesi görüşmelerinde "TBMM'nin tavrı açıktır. Can Atalay'ın milletvekili listesinde olduğu kayıtlara geçmiştir. Özlük haklarını kullanıyor. Bütün partilerin oluruyla ittifakıyla, bağımsızlara düşen haklar çerçevesinde insan hakları komisyonu üyesi olarak seçilmiştir. Can Atalay hakkında Yargıtay'ın kararı Meclis'e geldi ancak Genel Kurul'a sevk etmedim, AYM kararı ortadadır, Meclis gereğini yerine getirecektir" dedi. Adalet Bakanı Yılmaz Tunç ise, 3 Kasım 2023 tarihinde Hürriyet Gazetesi'ne yaptığı açıklamada "Can Atalay, Gezi davası hükümlüsü ve istinaf süreci devam ederken milletvekili değildi. Yargıtay, 18 yıllık mahkümiyetini onadı. 29 Eylül'de bu karar Meclis'e geldi. Ama Meclis bekledi ve Atalay'ın milletvekilliğini düşürmedi. Yargıtay 3. Ceza Dairesi, bu suç seçimden önce işlendiği ve dokunulmazlık kapsamına girmediği için yargılamayı durdurmadı. AYM ise Anayasa'nın 14. maddesinde hangi suçların bu kapsamda olduğuna ilişkin belirsizlik olduğu için ihlal kararı verdi. Meclis'in düzenleme yapması gerektiğini söyledi. AYM ile Yargıtay'ın yorumu farklı. Herkes Anayasa'ya bağlıdır. Anayasa'nın 154. maddesine göre adliye mahkemelerinden verilen kararların son inceleme merci Yargıtay'dır. Kararları bu anlamda kesindir. AYM bu kararıyla, yorum farkıyla Anayasa'yı değiştirmiş gibi oluyor. AYM'nin Anayasa'yı değiştirme yetkisi var mı? Bu yetki Meclis'indir. Mahkemeler arasındaki çatışma hukuk devletine zarar verir. Yüksek mahkemeler arasında astlık-üstlük ilişkisi gibi bir kavram da hukuk devletine zarar verir. Buna kimsenin hakkı yoktur." dedi. Bu bağlamda; 1. AYM kararına rağmen, Can Atalay'ın tahliye edilmemesi Anayasa'nın 153. Maddesindeki "Anayasa Mahkemesi kararları Resmi Gazetede hemen yayımlanır ve yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzelkişileri bağlar" ifadesinin ihlali değil midir? 2. Adalet Bakanı'nın Anayasa maddelerini yorumlama yetkisi var mıdır? Yoksa bu yetki Anayasa Mahkemesi'ne mi aittir? 3. Adalet Bakanı'nın "AYM bu kararıyla, yorum farkıyla Anayasa'yı değiştirmiş gibi oluyor" ifadesine atıfla, Adalet Bakanı'nın AYM'nin hangi kararının Anayasa'ya uygun hangisinin uygun olmadığını belirleme yetkisi var mıdır? 4. Adalet Bakanı'nın açıklamaları Yargıtay üyelerine verecekleri karar konusunda talimat vermek, telkinde bulunmak niteliğinde değil midir? ## Bakanlığın cevabı 1337139 sayılı yazı. İlgi yazınız ekinde alınan, Muğla Milletvekili Gizem Özcan tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/6634 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur. Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet) Mevzuat Genel Müdürlüğü Sayı : E-56020453-610-1074-4149/7500 Konu : Yazılı soru önergesi 09 /02/20244 Sayın Gizem ÖZCAN Muğla Milletvekili Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/6634 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur. A) Anayasanın; 1. "Yargı yetkisi" kenar başlıklı 9. maddesinde, yargı yetkisinin Türk Milleti adına bağımsız ve tarafsız mahkemelerce kullanılacağı, 2. "Mahkemelerin bağımsızlığı" kenar başlıklı 138. maddesinde, hâkimlerin görevlerinde bağımsız oldukları; Anayasaya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdani kanaatlerine göre hüküm verecekleri, hiçbir organ, makam, merci veya kişinin, yargı yetkisinin kullanılmasında mahkemelere ve hâkimlere emir ve talimat veremeyeceği, genelge gönderemeyeceği, tavsiye ve telkinde bulunamayacağı; görülmekte olan bir dava hakkında Yasama Meclisinde yargı yetkisinin kullanılmasıyla ilgili soru sorulamayacağı, görüşme yapılamayacağı veya herhangi bir beyanda bulunulamayacağı, B) 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun; 1. "Soruşturmanın gizliliği" kenar başlıklı 157. maddesinde, Kanunun başka türlü hüküm koyduğu hâller saklı kalmak ve savunma haklarına zarar vermemek koşuluyla soruşturma evresindeki usul işlemlerinin gizli olduğu, 2. "Bir suçun işlendiğini öğrenen Cumhuriyet savcısının görevi" kenar başlıklı 160. maddesinin birinci fikrasında, Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlayacağı, 3. "Cumhuriyet savcısının görev ve yetkileri" kenar başlıklı 161. maddesinin birinci fıkrasında, Cumhuriyet savcısının, doğrudan doğruya veya emrindeki adli kolluk görevlileri aracılığı ile her türlü araştırmayı yapabileceği, 4. "Kamu davasını açma görevi" kenar başlıklı 170. maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında ise, kamu davasını açma görevinin, Cumhuriyet savcısı tarafindan yerine getirileceği; soruşturma evresi sonunda toplanan delillerin, suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturması halinde, Cumhuriyet savcısı tarafından iddianame düzenleneceği, Hükümlerine yer verildiği malâmlarıdır. Sözü edilen bu düzenlemeler çerçevesinde, işlendiği iddia edilen bir suçla ilgili delillerin takdiri ve olayın vasıflandırılması da dâhil olmak üzere, soruşturma yürütülmesi, koruma tedbirlerine başvurulması ve sonucuna göre kamu davası açılmasında tüm yetki ve Eyl UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.ir adresinden GSVİZEy - NS8AFUR - gMfVNOK - 5LONAC ileerişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü sorumluluk yargı mercilerine aittir. yargılamalar Anayasanın 9. ve 138. mad Bununla birlikte, açılan davalara ilişkin yapılan delerindeki yetki ve teminata dayalı olarak görev yapan bağımsız ve tarafsız mahkemelerce sürdürülüp sonuçlandırılmaktadır. Yılmaz TUNÇ Bakan UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana htip://vatandaş.uyap.gov.& adresinden GsVIZ2E Yılmaz TUNÇ Bakan --- **Kaynak gösterme:** Gizem Özcan (CHP, Muğla). “Anayasa Mahkemesinin bir milletvekili hakkında verdiği hak ihlali kararına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/6634, 9 Kasım 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-6634-anayasa-mahkemesinin-bir-milletvekili-hakkinda-verdigi-hak-ihlali-kararina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/c86a92bf-fc03-4131-b7ce-018bb455e16c Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.