# Eskişehir H Tipi Kapalı Cezaevinde bulunan bir mahkumun denetimli serbestlikten yararlandırılmadığı iddiasına ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/6652
- **Veren:** Ceylan Akça Cupolo (DEM Parti, Diyarbakır)
- **Muhatap:** Adalet Bakanlığı (Yılmaz Tunç)
- **Veriliş tarihi:** 27 Kasım 2023
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 246 gün sonra, 30 Temmuz 2024)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/a3ebe30f-dd97-48ce-bd49-018c14d29fef
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-6652-eskisehir-h-tipi-kapali-cezaevinde-bulunan-bir-mahkumun-denetimli-serbestlikten-yararlandi

> Ceylan Akça Cupolo (DEM Parti), 27 Kasım 2023 tarihinde 7/6652 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 246 gün sonra, 30 Temmuz 2024).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın, Adalet Bakanı Yılmaz TUNÇ tarafından Anayasanın 98 ve İç Tüzüğün 96. ve 99. Maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Eskişehir Üniversitesi İlahiyat Fakültesi 2'nci sınıf öğrencisi olduğu dönemde "örgüt üyesi olmak" ve "kişiyi hürriyetinden yoksun bırakma" iddialarıyla hakkında açılan davada 12 yıl 8 ay ceza alan Mustafa Filitoğlu Eskişehir H Tipi Kapalı Cezaevi'nde kalmaktadır. Filitoğlu ailesiyle yaptığı görüşmede; tahliye edileceği gün İdare ve Gözlem Kurulu'na çıkarıldığını, "pişmanlık" dayatmasında bulunulduğunu iletmiştir.

Bu bağlamda:

1. İdare ve Gözlem Kurulu'nun Mustafa Filitoğlu ile ilgili verdiği "iyi halli olmama" kararının yasal gerekçesi nedir?

2. "Pişman olmamak" tam olarak hangi yasa maddesine göre "iyi halli olmama "ya tekabül etmektedir?

3. İnfazını tamamladığı halde serbest bırakılmayan kaç hükümlü vardır? Bu hükümlülerin tahliye edilmeme gerekçesi, yaş, cinsiyet ve kaldığı ceza infaz kurumuna göre dağılımı nedir?

4. Cezaevi İdare ve Gözlem Kurullarına verilen yetkilerin keyfi bir şekilde kullanıldığı ile ilgili şikayetleri değerlendiriyor musunuz?

5. "İyi halli" olmadıkları gerekçesi ile I Ocak 2021 tarihinden itibaren serbest bırakılmayan kaç hükümlü vardır? Bu hükümlülerin tahliye edilmeme gerekçesi, yaş, cinsiyet ve kaldığı ceza infaz kurumuna göre dağılımı nedir?

6. "İyi halli" oldukları gerekçesi ile serbest bırakılan tutukluların işlemiş oldukları suçlara göre dağılımı nedir? Serbest bırakılan tutuklu sayısı kaçtır?

7. Uluslararası mevzuat devletlerce özgürlüğünden yoksun bırakılan kişilerin yaşam hakkı konusunda devletlere pozitif yükümlülükler yüklemiştir. Bakanlığınız, ATK Raporlarına rağmen "iyi halli" olmadıkları gerekçesi ile serbest bırakılmayan hasta mahpusların ile ilgili bir düzenleme yapacak mıdır?

8. Bakanlığınızın cezaevlerindeki koşullu salıverilme şartları oluşmuş hükümlülerin idare ve gözlem kurulunun keyfi raporları doğrultusunda iyi halli sayılmadığı ve koşullu salıverme hakkından faydalandırılmadığı yönündeki hak ihlallerinin giderilmesine yönelik bir çalışması bulunmakta mıdır?

. 5275 sayılı Kanuna "Bu Kanunun 89 uncu maddesi hükümlerine aykırılık taşıyan, yaşam hakkının ve özgürlüklerin siyasi saiklerle pazarlık konusu edildiği, yaşama karşı onur kırıcı, itirafçılık pazarlığının mahpuslara dayatıldığı kanun dışında çeşitli tüzük ve yönetmeliklerle düzenlenen mevzuatın yürürlükten kaldırılması düşünülmekte midir?

## Bakanlığın cevabı

1337139 sayılı yazı.

İlgi yazınız ekinde alınan, Diyarbakır Milletvekili Ceylan Akça Cupolo tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/6652 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur.

Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet)

UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.ir adresinden U28Z05Xx - abiz Rg Cc - DdyW/ EV - 2 IDPBO- ile erişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü

Sayı : E-56020453-610-1092-213/332 Konu : Yazılı soru önergesi OO /9M024

Sayın Ceylan AKÇA CUPOLO Diyarbakır Milletvekili

Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/6652 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur.

I- A) 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun "Koşullu salıverilme" kenar başlıklı 107. maddesinde, "Mükerrirlere ve bazı suç faillerine özgü infaz rejimi ve denetimli serbestlik tedbiri" kenar başlıklı 108. maddesinde ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun "Koşullu salıverilme" kenar başlıklı 17. maddesinde, koşullu salıverilme süreleri ve oranları ayrıntılı olarak düzenlenmiştir.

B) 5275 sayılı Kanunun;

I- "Disiplin cezasını gerektiren eylemlerin tekrarı, disiplin cezalarının infazı ve kaldırılması" kenar başlıklı 48. maddesinin üçüncü fıkrasının (b) bendinde, disiplin cezalarının tamamı infaz edilip kaldırılmadıkça koşullu salıverilme işleminin yapılmayacağı, ancak bu sürenin hakederek salıverme tarihini geçemeyeceği; dördüncü fıkrasında, infaz edildiği tarihten itibaren disiplin cezasının kaldırılmasında ve iyi hâlin kazanılmasında verilen disiplin cezasının niteliğine göre fıkrada belirlenmiş sürelerin (onbeş gün ilâ bir yıl) esas alınacağı ve bu süreler sonunda yeni bir disiplin cezası almamak ve iyi hâlli olmak koşuluyla bu cezaların kaldırılacağı,

2- "Hükümlülerin değerlendirilmesi ve iyi hâlin belirlenmesi" kenar başlıklı 89. maddesinin birinci fıkrasında hükümlülerin, ceza infaz kurumlarında bulundukları tüm aşamalarda, ceza infaz kurumlarının düzen ve güvenliği amacıyla konulmuş kurallara uyup uymadığı, haklarını iyi niyetle kullanıp kullanmadığı, yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirip getirmediği, uygulanan iyileştirme programlarına göre toplumla bütünleşmeye hazır olup olmadığı, tekrar suç işleme ve mağdura veya başkalarına zarar verme riskinin düşük olup olmadığı hususlarında idare ve gözlem kurulu tarafından iyi hâlin belirlenmesine esas olmak üzere en geç altı ayda bir değerlendirmeye tabi tutulacağı; ikinci fıkrasında, birinci fıkra uyarınca yapılacak değerlendirmede, infazın tüm aşamalarında hükümlülerin katıldığı iyileştirme ve eğitim-öğretim programları ile spor ve sosyal faaliyetler, kültür ve sanat programları, aldığı sertifikalar, kitap okuma alışkanlığı, diğer hükümlü ve tutuklular ile ceza infaz kurumu görevlileri ve dışarıyla olan ilişkileri, işlediği suçtan dolayı duyduğu pişmanlığı, ceza infaz kurumu kuralları ile kurum bünyesindeki çalışma kurallarına uyumu ve aldığı disiplin cezalarının dikkate alınacağı; altıncı fıkrasında, açık ceza infaz kurumuna ayırmaya, denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak cezanın infazına ve koşullu salıverilmeye ilişkin olarak tutum ve davranışları olumsuz değerlendirilen hükümlülerin yeniden değerlendirilmeye tabi tutulma sürelerinin bir yılı geçemeyeceği,

UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana hitp://vatandaş.uyap.gov.ir adresinden ttUnmMZO - IDOOIzs - GC8twD4 - XggjyA- ile erişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü

Hükümlerine yer verildiği malumlarıdır.

5275 sayılı Kanunun 89. maddesinde, 14/04/2020 tarihli ve 7242 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunla yapılan ve yukarıya alınan değişiklikler, 01/01/2021 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

©) 28/3/2020 tarihli ve 2324 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Yönetmeliğin;

I- "Hükümlülerin değerlendirilmesi ve iyi hâlin belirlenmesi" kenar başlıklı 109. maddesinin; birinci fikrasında hükümlülerin, ceza infaz kurumlarında bulundukları tüm aşamalarda, ceza infaz kurumlarının düzen ve güvenliği amacıyla konulmuş kurallara uyup uymadığı, haklarını iyi niyetle kullanıp kullanmadığı, yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirip getirmediği, uygulanan iyileştirme programlarına göre toplumla bütünleşmeye hazır olup olmadığı, tekrar suç işleme ve mağdura veya başkalarına zarar verme risklerinin düşük olup olmadığı hususlarında idare ve gözlem kurulu tarafından iyi hâlin belirlenmesine esas olmak üzere en geç altı ayda bir değerlendirmeye tabi tutulacağı; ikinci fıkrasında, birinci fıkra gereğince yapılacak değerlendirmede, infazın tüm aşamalarında hükümlülerin katıldığı iyileştirmeye yönelik psiko-sosyal ve eğitim-öğretim programları ile spor ve sosyal faaliyetleri, kültür ve sanat programları, aldığı sertifikaları, kitap okuma alışkanlığı, diğer hükümlü ve tutuklular ile ceza infaz kurumu görevlileri ve dışarıyla olan ilişkileri, işlediği suçtan dolayı duyduğu pişmanlığı, ceza infaz kurumu kuralları ile kurum bünyesindeki çalışma kurallarına uyumu ve aldığı disiplin cezalarının dikkate alınacağı,

2- "Disiplin eylemi nedeniyle iyi hâl kararı verilmesine engel hâller ve şikâyet" kenar başlıklı 110. maddesinin birinci fıkrasında, gözlem değerlendirme raporu veya gelişim değerlendirme raporunda yazılı olup da henüz kaldırılmamış disiplin cezası bulunan hükümlü hakkında iyi hâl kararı verilemeyeceği, hükümlünün iyi hâline ilişkin değerlendirmenin, ancak daha önceden verilmiş olup da disiplin cezası infaz edilmiş ve bu cezası kaldırılmış olanlar hakkında yapılabileceği; ikinci fıkrasında, disiplin cezasını gerektiren bir eylemi işlemiş olmasına rağmen, koşullu salıverilme tarihinde bu eyleminden dolayı disiplin soruşturması henüz sonuçlandırılmayan hükümlüler hakkında iyi hâl kararının verilip verilmemesinin idare ve gözlem kurulunca takdir edileceği; üçüncü fıkrasında, idare ve gözlem kurulunca, hükümlü hakkında, süre belgesindeki muhtemel koşullu salıverilme tarihi de dikkate alınarak iyi hâle ilişkin olarak bir karar verileceği,

Hükümlerine yer verildiği malumlarıdır.

Bu kapsamda idare ve gözlem kurulunca verilen kararlara karşı infaz hâkimliği nezdinde şikâyet, infaz hâkimliği kararlarına karşı da ağır ceza mahkemesi nezdinde itiraz kanun yoluna başvurulabilmektedir.

1i- Eskişehir Cumhuriyet Başsavcılığıyla yapılan yazışmaya verilen 18/12/2023 tarihli cevapta;

A) Soru önergesinde adı geçen ve Eskişehir H Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda barındırılan hükümlünün koşullu salıverilmesinin uygun olmadığına ilişkin 17/08/2023 tarihinde Kurum İdare ve Gözlem Kurulu tarafından verilen kararın infaz hâkimliği ve ağır ceza mahkemesinin denetiminden geçerek kesinleştiği,

Mevzuat Genel Müdürlüğü

B) Kurumda tüm uygulamaların mevzuat hükümlerine uygun olarak yürütüldüğü, C) Soru önergesinde belirtilen aksi yöndeki iddiaların gerçeği yansıtmadığı, Bildirilmiştir.

Yılmaz TUNÇ Bakan

Yılmaz TUNÇ
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Ceylan Akça Cupolo (DEM Parti, Diyarbakır). “Eskişehir H Tipi Kapalı Cezaevinde bulunan bir mahkumun denetimli serbestlikten yararlandırılmadığı iddiasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/6652, 27 Kasım 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-6652-eskisehir-h-tipi-kapali-cezaevinde-bulunan-bir-mahkumun-denetimli-serbestlikten-yararlandi (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/a3ebe30f-dd97-48ce-bd49-018c14d29fef

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
