# Kadın cinayetlerinin önlenmesine yönelik yapılan çalışmalara ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/6663 - **Veren:** Berdan Öztürk (DEM Parti, Diyarbakır) - **Muhatap:** Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı (Mahinur Özdemir Göktaş) - **Veriliş tarihi:** 27 Kasım 2023 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 142 gün sonra, 17 Nisan 2024) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/35554f6d-cac8-48fe-875d-018c14cdedb0 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-6663-kadin-cinayetlerinin-onlenmesine-yonelik-yapilan-calismalara-iliskin > Berdan Öztürk (DEM Parti), 27 Kasım 2023 tarihinde 7/6663 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 142 gün sonra, 17 Nisan 2024). ## Önerge metni Aşağıdaki soruların Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ tarafından Anayasanın 98'inci ve TBMM içtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim. Ber TÜRK Diyarbakır Milletvekili 25 Kasım Kadına Yönelik Şiddete Karşı Uluslararası Mücadele ve Dayanışma Günü'nü karşılarken, Türkiye'de kadınlar yaşanmakta olan ekonomik krizin her geçen gün olumsuzluklarıyla birlikte, mevcut iktidarın kadınlara yönelik nefret dili, kadını değersizleştirmeye çalışan cinsiyetçi politikalarının sonucu olarak, kadınlara yönelik şiddet ve cinayetler durmadan artmaktadır. Kadın Cinayetlerini Durduracağız Platformu'nun verilerine göre, 2021 yılında 280 kadın öldürüldü ve 217 kadın şüpheli şekilde ölü bulundu. 2022 yılında 334 kadın öldürüldü, 245 kadın şüpheli şekilde ölü bulundu. 2023 yılın ilk on ayında ise 253 kadın öldürüldü, 194 kadın ise şüpheli şekilde ölü bulundu. Kadın cinayetlerinin nedenleri arasında emniyetin kadını korumak için aldığı yetersiz önlemler, yargının gerekli cezai yaptırımı uygulamaması, erkek egemen kültürün baskın oluşu, aile içi şiddet, ekonomik sorunlar, işsizlik, psikolojik rahatsızlıklar, boşanma ya da boşanma talebi gibi sebepler yer almaktadır. Bu veriler, kadın cinayetlerinin Türkiye'deki ciddiyetini göstermektedir. Kadın cinayetleri, toplumumuzda ciddi bir sorun olarak kabul edilmeli ve kadınların hayatını kaybetmesine neden olan bu suçların önlenmesine yönelik gerekli adımlar atılmalıdır. bbb3 Bu bağlamda; 1. Kadın cinayetlerinin önlenmesine yönelik bakanlığınız tarafından toplumda ne tür farkındalık çalışmaları yapılmaktadır? 2. Bakanlığınızın, Türkiye genelinde kadınlara yönelik şiddetle mücadele merkezlerinin sayısı kaçtır? 3. Kadın cinayetlerinin önlenmesine yönelik bakanlığınızca alınan en etkili önlemler nelerdir? 4. Kadınların şiddete maruz kaldıklarında güvenli bir şekilde sığınabilecekleri yerlerin sayısı kaçtır? 5. Kadınlar şiddete maruz kaldıklarında hızlı bir şekilde müdahale edilmesi için ne tür önlemler alınmaktadır? 6. Bakanlığınız, kadınlar şiddete maruz kaldıklarında yargı sürecinin hızlandırılması amacıyla ne tür çalışmalar yapmaktadır? 7. Bakanlığınız, kadınlar şiddete maruz kaldıklarında psikolojik, mesleki, hukuki ve sosyal bakımdan rehberlik ve danışmanlık hizmeti verilmesi için ne tür çalışmalar yürütmektedir? ## Bakanlığın cevabı İlgi yazı ekinde alınan Diyarbakır Milletvekili Sayın Berdan ÖZTÜRK tarafından Bakanlığımıza yöneltilen 7/6663 Esas Numaralı soru önergesine, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99 uncu maddesi uyarınca hazırlanan cevabi yazımız ekte sunulmuştur. Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan Ek: 776663 Cevap Metni (4 Sayfa) — Telefon No:(312) 705 58 09 İğ Denizli Milletvekili Sayın Berdan ÖZTÜRK'e Ait 7/6663 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevap Metni Bakanlık olarak; kadına yönelik şiddetle mücadele alanında kadınlara yönelik koruyucu, önleyici, eğitici, geliştirici, rehberlik ve rehabilite edici sosyal hizmet faaliyetlerini yürütme ve koordine etme görevlerimiz çerçevesinde, doğru müdahalenin bireyin durumuna ve ihtiyaçlarına uygun yapılandırılmış kurumsal yapı ve programlar ile sağlanabileceği bilinci ile faaliyetlerimizi sürdürmekteyiz. Bu kapsamda ihtisaslaşmış hizmet birimlerimizin ve bu birimlerde hizmet veren personelin niceliksel ve niteliksel bakımdan kapasitesinin artırılmasına yönelik çalışmalar yürütülmektedir. Hizmetlerin ulaşılabilirliğini artırmak amacıyla hizmet birimlerinin sayısını artırmanın yanında vatandaşın söz konusu hizmetler konusunda farkındalığının artırılması da büyük önem taşımaktadır. Bu doğrultuda ulusal ve yerel düzeyde yürütülen farkındalık çalışmalarında kadına yönelik şiddetin kabul edilemezliği ve devletin şiddet mağdurunun yanında olduğu vurgulanmakta, kurumsal hizmet birimlerimiz ve mağdur destek sistemlerimize ilişkin tanıtıcı çalışmalar yapılmaktadır. Kadına yönelik şiddetle mücadele ve kadın cinayetlerinin önlenmesi amacıyla "şiddete karşı sıfır tolerans ilkesi" çerçevesinde yürütülen çalışmalar ilgili kamu kurum ve kuruluşları, üniversiteler, sivil toplum kuruluşları, özel sektör ve medyanın iş birliğinde çok taraflı ve çok yönlü biçimde devam etmektedir. Bu kapsamda gerçekleştirilen çalışmalardan bazıları şu şekildedir: e 2012 yılında 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanunun ve devam eden yıllarda ilgili alt mevzuatın yürürlüğe girmesiyle yasal altyapı güçlendirilmiş ve kadına yönelik şiddetle mücadele bir üst seviyeye taşınmıştır. e Kadına yönelik şiddetle mücadele çalışmalarına yol haritası niteliğindeki politika belgeleri, ilgili tüm tarafların katkı ve katılımlarıyla düzenli olarak hazırlanıp uygulanmaktadır. Bu kapsamda 2007 yılından bu yana 4 ulusal eylem planı hazırlanmış olup hâlihazırda 2021-2025 yıllarını kapsayan Kadına Yönelik şiddetle Mücadele IV. Ulusal Eylem Planı yürürlüktedir. Söz konusu Eylem Planı çerçevesinde 5 ana hedef (Adalete Erişim ve Mevzuat, Politika ve Koordinasyon, Koruyucu ve Önleyici Hizmetler, Toplumsal Farkındalık ve Veri ve İstatistik), 28 strateji ve 227 faaliyet yer almaktadır. Ulusal Eylem Planının etkin olarak hayata geçirilmesi hedefiyle yıllık faaliyet planları hazırlanmaktadır. e Ulusal Eylem Planının 81 il düzeyinde daha etkin biçimde uygulanmasını amacıyla Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele İl Eylem Planları yürürlüğe konmuştur. e Kadına yönelik şiddetle mücadelede önemli mekanizmalardan biri olan Şiddet Önleme ve İzleme Merkezleri (ŞÖNİM); şiddetin önlenmesi ile koruyucu ve önleyici tedbirlerin etkin bir biçimde uygulanmasına yönelik olarak, şiddete maruz kalan ya da şiddete maruz kalma riski bulunan kişilerin başvurabileceği, danışmanlık, rehberlik ve yönlendirme hizmetleriyle, ihtiyaç duydukları konularda güçlendirici ve destekleyici hizmetleri veren ve çalışmalarını yedi gün yirmi dört saat esası ile yürüten merkezlerdir. Halihazırda 82 ŞÖNİM hizmet vermektedir. Hizmetlerin daha ulaşılabilir kılınması amacıyla Sosyal Hizmet Merkezleri (SHM) bünyesinde Şiddetle Mücadele İrtibat Noktaları oluşturulmuştur. Hâlihazırda 410 Şiddetle Mücadele İrtibat Noktası hizmet sunmaktadır. Bakanlığımıza bağlı 112 kadın konukevi 2.805, yerel yönetimlere bağlı 33 kadın konukevi 735, Göç İdaresi Genel Müdürlüğüne bağlı 3 kadın konukevi 90 ve sivil toplum kuruluşlarına bağlı 1 kadın konukevi 20 kapasite olmak üzere toplam 149 kadın konukevi 3.650 kapasite ile hizmet sunmaktadır. 81 ilde Bakanlığımıza bağlı en az bir tane kadın konukevi bulunmaktadır. Bakanlığımıza bağlı kadın konukevleri ortalama olarak 9480 doluluk oranı ile hizmet vermektedir. Kadınların güçlendirilmesi ve kadına yönelik şiddetin önlenmesi amacıyla kamu kurum ve kuruluşlarında görevli personele yönelik eğitim ve seminerler gerçekleştirilmekte olup bugüne kadar; 1.488.617 er ve erbaş, 234.031 kamu görevlisi, 117.072 din görevlisi, 663.886 sağlık görevlisi, 631.954 öğretmen, 679.818 kolluk görevlisi, 1.837 mülki amir, 205.134 vatandaş olmak üzere toplam 4.022.349 kişiye eğitim ve seminerler verilmiştir. Bakanlığımız koordinesinde 81 İl Müdürlüğümüz, ŞÖNİM ve SHM Şiddetle Mücadele İrtibat Noktaları tarafından kadına yönelik şiddetle mücadele ile ilgili farklı hedef kitlelere yönelik farkındalık faaliyetleri (eğitim, seminer, konferans) kapsamında 30.11.2023 tarihi itibariyle 2023 yılında 34.038 kamu personeli, 61.534 vatandaş, 3.187 muhtar, 8.550 üniversite öğrencisi, 17.951 er-erbaş ve TSK personeli, 31.464 jandarma ve kolluk personeli olmak üzere toplam 156.724 kişiye ulaşılmıştır. Bakanlığımız, Adalet Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığı iş birliğinde "Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele Kapsamında Teknik Yöntemlerle Takip Sistemlerinin Kullanılmasına Yönelik Pilot Uygulama İşbirliği Protokolü" kapsamında pilot olarak uygulanan teknik yöntemlerle takip (elektronik kelepçe) uygulaması 2021 yılı itibariyle 81 ilimize yaygınlaştırılmıştır. Bakanlığımız bünyesinde hizmet sunan ALO 183 Sosyal Destek Hattı şiddete uğrayan ya da uğrama riski bulunan, destek ve yardıma ihtiyacı olan kadın ve çocuklar için psikolojik, hukuki ve ekonomik danışma hattı 7 gün 24 saat esasında ücretsiz olarak çalışmakta; bu kişilere hakları konusunda ve başvuracakları yerler hakkında bilgi vermektedir. Ayrıca ihmal, istismar ve şiddet vakaları konusunda alınan ihbarlarda vakanın bulunduğu ilin acil müdahale ekip sorumlusuna ve/veya kolluk kuvvetlerine bildirilerek ivedilikle müdahale edilmesi sağlanmaktadır. Bakanlığımız ve İçişleri Bakanlığı iş birliğinde şiddet mağduru veya şiddet görme riski altında olan kadınlar için iletişim teknolojisinin sunduğu imkânlardan faydalanılarak mobil telefonlara yönelik Kadın Destek Sistemi (KADES) hayata geçirilmiştir. Aplikasyonda yer alan acil durum butonuna basılması halinde Acil Çağrı Merkezine ihbar düşmekte ve en yakın kolluk biriminin en kısa sürede mağdurun konumuna intikali sağlanmaktadır. Şiddetin kalıcı bir biçimde sonlandırılabilmesi için şiddet uygulayana yönelik farkındalık ve müdahale programlarının oluşturulması ve bu programların etkin olarak uygulanması hedefimiz doğrultusunda 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Daire Kanun kapsamında hakkında önleyici tedbir kararı bulunan şiddet uygulayanlara yönelik yarım günlük seminer programı ile şiddet kavramı, öfke kontrolü, kişiler arası ilişkilerde doğru iletişim gibi konularda temel düzeyde farkındalık kazandırmayı amaçlayan Aile İçi Şiddetle Mücadele Farkındalık Seminer Programı 81 ilimizde uygulanmaktadır. Öte yandan kadına yönelik şiddetle etkin mücadele için şiddet vakasının bütüncül bir yaklaşımla ele alınması ve şiddet uygulayanlara yönelik hizmet modellerinin etkin şekilde uygulanmasını teminen şiddet faillerine yönelik sosyal hizmet modeli oluşturulmasına yönelik proje Cumhurbaşkanlığı Yatırım Programı kapsamında yer almıştır. Proje ile şiddet uygulayanlara sunulacak destek hizmetlerine ilişkin iş süreçleri ve kurumsal sorumlulukların belirlendiği modüller, rehabilitasyona yönelik destek ve müdahale programları, hizmet sunanlara yönelik eğitim içerikleri, el kitabı, kılavuz ve rehber gibi basılı materyallerin oluşturulması planlanmaktadır. " 25.11.2023 tarihinde 2023/16 sayılı "Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele" konulu Cumhurbaşkanlığı Genelgesi yayınlanmıştır. 2023/16 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile 2006/17 sayılı Genelge'de yer alan ve 2006 yılından itibaren düzenli toplanan Kadına Yönelik Şiddet İzleme Komitesi "Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele Koordinasyon Kurulu" olarak yeniden teşekkül ettirilmiştir. Kurul için hazırlık toplantısı 03.01.2024 tarihinde ilgili tüm tarafların katılımlarıyla gerçekleştirilmiştir. Kurul toplantısı ise 11.01.2024 tarihinde Bakanımız başkanlığında, Adalet Bakanımız ve İçişleri Bakanımızın teşrifleriyle ilgili kamu kurum kuruluşların, STK ve üniversitelerin üst düzey temsilcilerinin katılımlarıyla gerçekleştirilmiş; toplantıda hazırlık toplantısı sonuç ve önerileri ile katılımcılar tarafından öne çıkarılan hususlar, sorunlar ve çözüm önerileri değerlendirilmiştir. e Kadınların ekonomik ve sosyal yaşama katılımlarının güçlendirilmesi; hak, firsat ve imkânlardan eşit şekilde yararlanmalarının sağlanması; kadın erkek fırsat eşitliğinin tüm ana plan ve politikalara yansıtılması amacıyla 2018-2023 yıllarını kapsayan "Kadının Güçlenmesi Strateji Belgesi ve Eylem Planı" hazırlanmış ve yürürlüğe konulmuştur. Söz konusu eylem planı kadın erkek eşitliği ilkesinin uygulamada gerçekleşmesi ve kadınlara karşı ayrımcılık içeren uygulamaların ortadan kaldırılmasını sağlayan politika ve tedbirler geliştirilmesi noktasında önemli bir belgedir. e Güçlü kadın, güçlü aile ve güçlü Türkiye'yi inşa etme hedefiyle hizmetlerin daha da ileriye taşınması için 2024-2028 yıllarını kapsayan "2. Kadının Güçlenmesi Strateji Belgesi ve Eylem Planı" ise ilgili tüm kurum ve kuruluşların katkılarını alarak "Türkiye Yüzyılı" vizyonuyla hazırlanarak 08.03.2024 tarihinde kamuoyuyla paylaşılmıştır. Kadın Konukevlerinin Açılması ve İşletilmesi Hakkında Yönetmeliğin 14"üncü maddesinin birinci fıkrasına göre konukevinde kalma süresi 6 ay olup aynı Yönetmeliğin IWüncü maddesinin ikinci fıkrası uyarınca da gerekli görülmesi halinde bu süre uzatılabilmektedir. . Konukevinden hizmet alan kadının güçlenme sürecinin henüz tamamlanmamış olması, şiddetin etkilerinin alt düzeye indirgenmemiş olması, konukevinden ayrılması halinde gidecek başka bir yerinin olmaması, kendinin veya çocuğunun öğrenim durumu, hizmet aldığı ilde bir sağlık kuruluşundan tedavi görüyor olması, hukuki sürecinin hizmet almakta olduğu ilde devam ediyor olması, sağlık takibini gerektirecek bir gebelik süreci yaşıyor olması ve yeni doğum yapmış olması gibi nedenler ve mesleki değerlendirmelerle kadının da yazılı talebi alınarak konukevinden hizmet alma süreci uzatılabilmektedir. Kadın Konukevleri gizlilik ve güvenlik ilkeleri doğrultusunda hizmet veren kuruluşlar olup, Kadın Konukevlerinin Açılması ve İşletilmesi Hakkında Yönetmelik kapsamında konukevlerinden hizmet alan kadınlar ve beraberindeki çocuklarının gizlilik ve güvenliğine yönelik gerekli tedbirler alınmaktadır. Konukevinden hizmet alan kadının ve varsa beraberindeki çocukların olası güvenlik risklerine yönelik dikkat edilmesi gerekenler hakkında; sırasıyla kadın konukevinde kaldığı dönem ve konukevinden ayrılırken meslek elemanıyla birlikte yazılı olarak "Güvenlik Planı" oluşturulmaktadır. Güvenlik planı, kadın ve beraberindeki çocukların koşullarına, güvenlik risklerine, hukuki durumlarına göre her kadın ve çocuk için özel olarak hazırlanmaktadır. Kadın konukevi hizmet sürecini tamamlayan kadınların konukevi sonrası izleme süreci ŞÖNİM"ler tarafından gerçekleştirilmektedir. ŞÖNİM"ler tarafından haklarında 20.03.2012 tarihli ve 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun kapsamında koruyucu ve önleyici tedbir kararları alınmış olan mağdur ve faillerin yanı sıra kadın konukevi hizmetlerinden yararlanmış ve ayrılmış olan kadınlar ve çocukları için izleme takip çalışmaları sürdürülmektedir. Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan --- **Kaynak gösterme:** Berdan Öztürk (DEM Parti, Diyarbakır). “Kadın cinayetlerinin önlenmesine yönelik yapılan çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/6663, 27 Kasım 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-6663-kadin-cinayetlerinin-onlenmesine-yonelik-yapilan-calismalara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/35554f6d-cac8-48fe-875d-018c14cdedb0 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.