# Sayıştayın 2022 yılı Denetim Raporu'nda Efeler Belediyesi ile ilgili yaptığı bazı tespitlere ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/6682 - **Veren:** Hüseyin Olan (DEM Parti, Bitlis) - **Muhatap:** Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı (Mehmet Özhaseki) - **Veriliş tarihi:** 28 Kasım 2023 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 62 gün sonra, 29 Ocak 2024) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/733463e7-f657-400e-a063-018c19eabd20 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-6682-sayistayin-2022-yili-denetim-raporu-nda-efeler-belediyesi-ile-ilgili-yaptigi-bazi-tespitle > Hüseyin Olan (DEM Parti), 28 Kasım 2023 tarihinde 7/6682 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 62 gün sonra, 29 Ocak 2024). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Mehmet ÖZHASEKİ tarafından Anayasanın 98" inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99*uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. Hüseyin Olan Sayıştay'ın, Aydın Büyükşehir Efeler Belediyesi'nin 2022 raporundaki bulgulara göre; Efeler Belediyesi ihale yapmaktan kaçmak amacıyla satın almaları parçalara bölerek, doğrudan temin yani ihalesiz almak suretiyle işleri parçalara böldü ve ihale mevzuatının arkasından dolanmıştır. Ayrıca yasa gereği bütçenin 610 unu geçmemesi gereken doğrudan temin yani ihalesiz alımların, gerekli izinler alınmadan, *010'un çok üzerine çıkarıldığına da raporda yer verilmiştir. Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü alınmadığı tespit edilmiştir. Kamu İdaresinin kiraya verdiği taşınmazlardan bazılarının, işyeri açma ve çalışma ruhsatı almadan ve bu ruhsata esas işyeri açma izni harcını ödemeden faaliyette bulunduğu ve çevre temizlik vergisi mükellefiyetlerinin bulunmadığı görülmektedir. Bütçe Dışı Avans ve Kredilere İlişkin Hatalı Uygulamalar Bulunmaktadır. Kamu İdaresi tarafından 2022 mali yılı içinde yapılan bazı ön ödemelerde, avans verme üst sınırına uyulmadığı görülmektedir. Bu bağlamda: 1. Belediyenin satın almaları parçalara bölerek, doğrudan temin yani ihalesiz almak suretiyle bir nevi kanunun arkasından dolanmaya kalkıştığı bulguya göre Bakanlığınız soruşturma açtı mı? Açtıysa akıbeti nedir? Bu şekilde kimlere nasıl çıkarlar sağlanmıştır? 2. Yolsuzluk iddiaları karşısında Bakanlığınız hangi çalışmaları başlatmıştır? . İhalesiz alımlarda neden gerekli izinler alınmamıştır ve yasa gereği bütçenin YolO0'unu geçmemesi gerekirken bu oranın üzerine çıkılmıştır? Bakanlığınızı bu konudaki soruşturması nedir? Ruhsat harçları bir gün bile geciktirildiğinde işletmelere cezalar kesilebilmekte ve kapatılmaktadır. Buna karşılık Efeler Belediyesi'ndeki taşınmazların kiralanıp ruhsatsız çalıştırılmasına göz yumanlar kimlerdir? Buradan nasıl bir çıkar sağlamışlardır? Kiraya verilen taşınmazlar konusunda Kamu idaresinin gelir kaybına uğramaması ve gelirlerinin takibatının sağlıklı bir şekilde yapılabilmesi için Bakanlığınız hangi önlemleri alacaktır? Bakanlığınızın bu konuda yaptığı soruşturma hangi aşamadadır? ## Bakanlığın cevabı İLİŞKİN SORULAR VE CEVABI SORULAR Sayıştay'ın, Aydın Büyükşehir Efeler Belediyesi'nin 2022 raporundaki bulgulara göre; Efeler Belediyesi ihale yapmaktan kaçmak amacıyla satın almaları parçalara bölerek, doğrudan temin yani ihalesiz almak suretiyle işleri parçalara böldü ve ihale mevzuatının arkasından dolanmıştır. Ayrıca yasa gereği bütçenin "010 unu geçmemesi gereken doğrudan temin yani ihalesiz alımların, gerekli izinler alınmadan, *010'un çok üzerine çıkarıldığına da raporda yer verilmiştir. Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü alınmadığı tespit edilmiştir. Kamu İdaresinin kiraya verdiği taşınmazlardan bazılarının, işyeri açma ve çalışma ruhsatı almadan ve bu ruhsata esas işyeri açma izni harcını ödemeden faaliyette bulunduğu ve çevre temizlik vergisi mükellefiyetlerinin bulunmadığı görülmektedir. Bütçe Dışı Avans ve Kredilere İlişkin Hatalı Uygulamalar Bulunmaktadır. Kamu İdaresi tarafından 2022 mali yılı içinde yapılan bazı ön ödemelerde, avans verme üst sınırına uyulmadığı görülmektedir. Bu bağlamda: 1. Belediyenin satın almaları parçalara bölerek, doğrudan temin yani ihalesiz almak suretiyle bir nevi kanunun arkasından dolanmaya kalkıştığı bulguya göre Bakanlığınız soruşturma açtı mı? Açtıysa akıbeti nedir? Bu şekilde kimlere nasıl çıkarlar sağlanmıştır? 2. Yolsuzluk iddiaları karşısında Bakanlığınız hangi çalışmaları başlatmıştır? 3. İhalesiz alımlarda neden gerekli izinler alınmamıştır ve yasa gereği bütçenin 9010'unu geçmemesi gerekirken bu oranın üzerine çıkılmıştır? Bakanlığınızı bu konudaki soruşturması nedir? 4. Ruhsat harçları bir gün bile geciktirildiğinde işletmelere cezalar kesilebilmekte ve kapatılmaktadır. Buna kaşılık Efeler Belediyesi'ndeki taşınmazların kiralanıp ruhsatsız çalıştırılmasına göz yumanlar kimlerdir? Buradan nasıl bir çıkar sağlamışlardır? 5. Kiraya verilen taşınmazlar konusunda Kamu idaresinin gelir kaybına uğramaması ve gelirlerinin takibatının sağlıklı bir şekilde yapılabilmesi için Bakanlığınız hangi önlemleri alacaktır? Bakanlığınızın bu konuda yaptığı soruşturma hangi aşamadadır? CEVAP Konu ile ilgili olarak Aydın Efeler Belediye Başkanlığından alınan cevabi bilgide; 2022 yılı Sayıştay denetim raporunda yer alan bulgulara ilişkin olmak üzere, parasal limitler dahilinde yapılan mal alımlarında bütçeye konulan ödeneğin yüzde 10'unun aşılması hususunun fiyat artışları ve Covid-19 salgınının 2022 yılındaki yansımaları ile ilgili olduğu, bundan sonra konuya azami özen gösterilmesi için 30.03.2023 tarihli ve 6837 sayılı yazı ile ilgili tüm birimlere gerekli bilgilendirmelerin yapıldığı, Efeler Belediyesinin 2022 yılı içinde yapmış olduğu yüzlerce satın alma arasından 3 adet hatalı satın alma işlemiyle ilgili olarak 30.03.2023 tarihli ve 6833-6835 ve 6837 sayılı yazılarla gerekli bilgilendirme ve uyarıların yapıldığı, sehven yapıldığı belirtilen söz konusu hatalı uygulamaların yinelenmemesi ve bu tip işlerde ihale usulüne göre işlem yapılmasına azami dikkat ve özen gösterildiği, Doğrudan temin yoluyla yapılan alımlara ilişkin bilgilerin Elektronik Kamu Alımları Platformu üzerinden Kamu İhale Kurumuna bildirilmesi ile ilgili olarak yine 30.03.2023 tarihli ve 6837 sayılı yazı ile ilgili müdürlüğe bilgi verildiği, ilgili müdürlükten gelen 30.03.2023 tarihli ve 6879 sayılı cevabi yazıda da, doğrudan temin yöntemiyle yapılan alımlarda EKAP'a yasaklılık sorgulaması yapıldığı ve bundan sonraki alımlarda EKAP'a kayıt edilmesi çalışmalarına başlanacağının ifade edildiği, böylece bu konudaki hatalı uygulamanın giderilmiş olduğu, Belediye tarafından kiraya verilen taşınmazlar ile ilgili listelerin Emlak İstimlak Müdürlüğü tarafından Mali Hizmetler Müdürlüğüne gönderildiği, gönderimin ardından Mali Hizmetler Müdürlüğü yoklama ekibince ilgili işyerlerine ziyaretler gerçekleştirilerek gerekli kontrollerde bulunulduğu, bu kapsamda Emlak ve İstimlak Müdürlüğünden alınan 15.02.2023 tarihli ve 3351 sayılı yazısı ekinde yer alan 216 adet kira sözleşmesinde adı geçen işletmeler ile ilgili işlemlerin yapıldığı, herhangi bir kamu zararı doğması durumunun söz konusu olmadığı, belediyeye ait kiraya verilen taşınmazların çok büyük bir kısmının köyden mahalleye dönüşen yerlerdeki taşınmazlar olması ve bu yerlerin de vergi yönünden 6360 sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un Geçici 1 inci maddesinin 15 inci fıkrası gereğince ilgili vergilerden muaf olması nedeniyle bu işletmelerin vergi tahakkuklarının yapılamadığı, muafiyet kapsamına girmeyen alanlarda bulunan taşınmazlar ile ilgili olarak, yoklama ekiplerince gerekli işlemlerin yapıldığı ve bu tür yerlerin beyan ve tahakkuklarının yapıldığı, Sayıştay tarafından yapılan tespit doğrultusunda, bu konudaki yoklama faaliyetlerinin daha da hızlandırılmış olduğu, Bütçe dışı avans ve kredilere ilişkin hatalı işlemlerin tekrarlanmamasına ve ödeme gününden önce ödenmesine karar verilen maaş ve ücretler için önce 161-Personel Avansları Hesabı kullanılmasına ve ardından da 630-Giderler Hesabı'nın kullanılmasına azami özenin gösterileceği, "Kamu İdaresi tarafından 2022 mali yılı içinde yapılan bazı ön ödemelerde, avans verme üst sınırına uyulmadığı" şeklindeki saptamanın sınırlı sayıda ve sehven gözden kaçan birkaç işlemle ilgili olduğu, bulguda belirtilen hatalı işlemin tekrarlanmamasına azami özen gösterildiği, Sayıştaş denetim raporunda yer alan bulgular incelendiğinde herhangi bir yolsuzluk, usulsüzlük veya kamu zararı tespitinin bulunmadığı, belirtilmiştir. --- **Kaynak gösterme:** Hüseyin Olan (DEM Parti, Bitlis). “Sayıştayın 2022 yılı Denetim Raporu'nda Efeler Belediyesi ile ilgili yaptığı bazı tespitlere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/6682, 28 Kasım 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-6682-sayistayin-2022-yili-denetim-raporu-nda-efeler-belediyesi-ile-ilgili-yaptigi-bazi-tespitle (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/733463e7-f657-400e-a063-018c19eabd20 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.