# Sayıştayın 2022 yılı Denetim Raporu'nda Aksaray Belediyesi ile ilgili yaptığı bazı tespitlere ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/6687
- **Veren:** Nejla Demir (DEM Parti, Ağrı)
- **Muhatap:** Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı (Mehmet Özhaseki)
- **Veriliş tarihi:** 28 Kasım 2023
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 62 gün sonra, 29 Ocak 2024)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/2537ed7d-17a1-4e46-a68b-018c1a339317
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-6687-sayistayin-2022-yili-denetim-raporu-nda-aksaray-belediyesi-ile-ilgili-yaptigi-bazi-tespitl

> Nejla Demir (DEM Parti), 28 Kasım 2023 tarihinde 7/6687 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 62 gün sonra, 29 Ocak 2024).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Mehmet Özhaseki tarafından Anayasanın 98 ve İç Tüzüğün 96. ve 99. Maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

€jla Demir

Aksaray Belediyesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporuna göre, Aksaray Belediyesinin 2022 mali yılı bütçesi ile 459.933.000,00 TL ödenek öngörülmüş yıl içinde eklenen 590.000.000,00 TL ek bütçe ödeneğiyle birlikte 2022 yılı ödenek toplamı 1.049,933.000,00 TL olmuştur. Yıl içinde 1.019.206.805,49 TL bütçe gideri yapılmış, 30.726.194,551 TL ödenek iptal edilmiş olup, 2023 yılı bütçesine devreden ödeneği bulunmamaktadır.

Belediyenin 2022 yılı Bütçesi "(A) Ödenek Cetvelinde" 1.049.933.000,00 TL ödenek, "(B) Gelirlerin Ekonomik Sınıflandırılması" cetvelinde ise 1.049.933.000,00 TL gelir tahmini öngörülmüştür. Buna göre 2022 yılında net bütçe geliri 9077,33 seviyesinde gerçekleşmiştir. Buna göre 2022 yılında bütçe giderleri "097,07 seviyesinde gerçekleşmiştir. Başlangıç bütçesinde öngörülen tutar cari transferlerde (948,11), sosyal güvenlik kurumlarına devlet primi giderlerinde (17,65) ve faiz giderlerinde (9019,87) oranında aşılmıştır. Diğer giderler beklenen düzeye yakın gerçekleşmiştir.

Faaliyet Sonuçları Tablosuna göre; bütçe ile ilgili olsun ya da olmasın Belediyenin faaliyetlerinden dolayı tahakkuk eden 2022 yılı Faaliyet Gideri 671.507.901,83-TL, Faaliyet Net Geliri 953.067.151,05-TL olup Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu ise 281.559.249,22-11 olarak gerçekleşmiştir.

Diğer Bulgular: Bu bölümde, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olmayan bulgular yer almaktadır.

Belirli Süreyi İhtiva Eden Doğrudan Temin Alımlarında Sözleşme Yapılmaması. Yapılan incelemede Belediyenin doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirdiği hizmet alımları ve yapım işlerinden belli bir süre içeren alımlarda sözleşme imzalanmadığı tespit edilmiştir. e Fiyat Farkı Verilen Yapım İşlerinde All Risk Sigorta Poliçelerinin Revize Edilmemesi. Yapılan incelemede, fiyat farkı verilen yapım işlerinde fiyat farkı ile beraber toplam hakediş tutarlarının sigorta bedellerini aştığı durumlarda zeyilname ile sigorta bedellerinin arttırılmadığı tespit edilmiştir. e İşçilerin Kanunda Belirtilen Yıllık İzinlerinin Kullandırılmaması. Yapılan incelemede Belediyede görev alan kadrolu 104 işçiden 17" sinin 80 ile 100 gün arasında, 39*unun 100 ile 200 gün arasında, 1l'inin 200 günden fazla kullanmadığı izinlerinin olduğu tespit edilmiştir. Bu işçiler emekli olduklarında veya herhangi bir şekilde iş akitleri sona erdiğinde mevzuat hükümleri gereği yıllık izin hakları işçinin son ücreti dikkate alınarak izin ücreti ödeneceğinden idareler açısından öngörülemeyen giderlerin ortaya çıkmasına neden olacaktır.

Coğrafi ve Kent Bilgi Sisteminin Kurulmaması. Belediyenin coğrafi referanslı bilgilerin elde edilmesi, depolanması, güncellenmesi, kullanılması, analizi, görüntülenmesi ve izlenmesi için Coğrafi ve Kent Bilgi Sistemi (CBS) kurulmadığı görülmüştür. Kentlerin planlanması, planların uygulanması, taşınmazların coğrafi olarak izlenmesi, kente ait bilgilerin sağlıklı olarak elde edilip depolanması ve bu sayede hizmetlerin verimli olarak sunulmasının sağlanması için coğrafi ve kent bilgi sisteminin kurulması gerekmektedir.

Hurda İşlemlerinin Sağlıklı Bir Şekilde Yürütülmesini Sağlayacak Hurda Yönetim Sistemi Kurulmaması. Yapılan incelemelerde, hurdaya ayrılan taşınırların Destek Hizmetleri Müdürlüğü birimine ait bir alanda yığıntı yapılmak suretiyle muhafaza edildiği, hurda alanına getirilen taşınırlara ilişkin giriş kayıtlarının sağlıklı bir şekilde yapılmadığı, hurdaya ayrılan taşınırların satış, devir veya hibe etmek suretiyle elden çıkarılmasına rağmen hurda alanına getirilen hurdaların miktarı kayıt altına alınmadığı için çıkış kayıtlarının karşılaştırılmasının da yapılmadığı görülmüştür. Hurda ambarının olmaması nedeniyle hurdaların yığıntı alanında toplanması ve takibin yapılamaması güvenlik zafiyetine sebep olmaktadır.

Bu bağlamda;

Aksaray Belediyesi'nin 2022 yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu'nda belirtilen belirli süreyi ihtiva eden doğrudan temin alımlarında sözleşme yapılmaması sorunu hakkında Bakanlık olarak bir değerlendirmeniz var mıdır? Bu konuda alınacak önlemler nelerdir?

Fiyat farkı verilen yapım işlerinde All Risk Sigorta poliçelerinin revize edilmemesi durumuyla ilgili olarak Belediye'nin uygulamalarını değerlendirmiş ve bir sonuca varmış mısınız? Alınacak önlemler hakkında bir açıklamanız olacak mıdır?

Aksaray Belediyesi'nde görev alan işçilerin kanunda belirtilen yıllık izinlerinin kullandırılmaması sorunuyla ilgili olarak Bakanlık olarak bir inceleme yapmayı düşünüyor musunuz? İşçilerin yıllık izin haklarının kullanılması için alınacak tedbirler nelerdir?

Belediye'nin coğrafi ve kent bilgi sistemi (CBS) kurmamasının nedenleri ve bu eksikliğin giderilmesi için atılacak adımlar hakkında bir değerlendirmeniz var mıdır? Aksaray Belediyesi'nde hurda işlemlerinin sağlıklı bir şekilde yürütülebilmesi için hurda yönetim sistemi kurulmaması sorunu hakkında bir inceleme yapacak mısınız? Bu konuda atılacak adımlar ve geliştirilecek sistem hakkında Bakanlık olarak bir planınız bulunuyor mu?

Coğrafi ve Kent Bilgi Sistemi'nin kurulmamasının kent planlaması, taşınmazların izlenmesi ve hizmetlerin verimli olarak sunulması üzerindeki etkileri hakkında bir değerlendirmeniz olacak mıdır? Bu eksikliğin giderilmesi için Bakanlık olarak planlarınız nelerdir?

Hurda işlemlerinin sağlıklı bir şekilde yürütülebilmesini sağlayacak hurda yönetim sisteminin kurulmamasının güvenlik açısından yarattığı zafiyetle ilgili olarak Bakanlık olarak alınacak güvenlik önlemleri ve çözüm önerileriniz nelerdir? boş?

## Bakanlığın cevabı

İLİŞKİN SORULAR VE CEVAPLARI

SORULAR

Aksaray Belediyesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporuna göre, Aksaray Belediyesinin 2022 mali yılı bütçesi ile 459.933.000,00 TL ödenek öngörülmüş yıl içinde eklenen 590.000.000,00 TL ek bütçe ödeneğiyle birlikte 2022 yılı ödenek toplamı 1.049.933.000,00 TL olmuştur. Yıl içinde 1.019.206.805,49 TL, bütçe gideri yapılmış, 30.726.194,51 TL ödenek iptal edilmiş olup, 2023 yılı bütçesine devreden ödeneği bulunmamaktadır.

Belediyenin 2022 yılı Bütçesi "(A) Ödenek Cetvelinde" 1.049.933.000,00 TL ödenek, "(B) Gelirlerin Ekonomik Sınıflandırılması" cetvelinde ise 1.049.933.000,00 TL gelir tahmini öngörülmüştür. Buna göre 2022 yılında net bütçe geliri 9677,33 seviyesinde gerçekleşmiştir. Buna göre 2022 yılında bütçe giderleri 9697,07 seviyesinde gerçekleşmiştir. Başlangıç bütçesinde öngörülen tutar cari transferlerde (9648,11), sosyal güvenlik kurumlarına devlet primi giderlerinde (17,65) ve faiz giderlerinde (96 19,87) oranında aşılmıştır. Diğer giderler beklenen düzeye yakın gerçekleşmiştir.

Faaliyet Sonuçları Tablosuna göre; bütçe ile ilgili olsun ya da olmasın Belediyenin faaliyetlerinden dolayı tahakkuk eden 2022 yılı Faaliyet Gideri 671.507.901,83-TL, Faaliyet Net Geliri 953.067.151,05-TL olup Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu ise 281.559,249,22-)Ü01. olarak gerçekleşmiştir.

Diğer Bulgular: Bu bölümde, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olmayan bulgular yer almaktadır.

-Belirli Süreyi İhtiva Eden Doğrudan Temin Alımlarında Sözleşme Yapılmaması. Yapılan incelemede Belediyenin doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirdiği hizmet alımları ve yapım işlerinden belli bir süre içeren alımlarda sözleşme imzalanmadığı tespit edilmiştir.

-Fiyat Farkı Verilen Yapım İşlerinde Ali Risk Sigorta Poliçelerinin Revize Edilmemesi. Yapılan incelemede, fiyat farkı verilen yapım işlerinde fiyat farkı ile beraber toplam hakediş tutarlarının sigorta bedellerini aştığı durumlarda zeyilname ile sigorta bedellerinin arttırılmadığı tespit edilmiştir.

-İşçilerin Kanunda Belirtilen Yıllık İzinlerinin Kullandırılmaması. Yapılan incelemede Belediyede görev alan kadrolu 104 işçiden 17'sinin 80 ile 100 gün arasında, 39'unun 100 ile 200 gün arasında, Il'inin 200 günden fazla kullanmadığı izinlerinin olduğu tespit edilmiştir. Bu işçiler emekli olduklarında veya herhangi bir şekilde iş akitleri sona erdiğinde mevzuat hükümleri gereği yıllık izin hakları işçinin son ücreti dikkate alınarak izin ücreti ödeneceğinden idareler açısından öngörülemeyen giderlerin ortaya çıkmasına neden olacaktır.

"Coğrafi ve Kent Bilgi Sisteminin Kurulmaması. Belediyenin coğrafi referanslı bilgilerin elde edilmesi, depolanması, güncellenmesi, kullanılması, analizi, görüntülenmesi ve izlenmesi için Coğrafi ve Kent Bilgi Sistemi (CBS) kurulmadığı görülmüştür. Kentlerin planlanması, planların uygulanması, taşınmazların coğrafi olarak izlenmesi, kente ait bilgilerin sağlıklı olarak elde edilip depolanması ve bu sayede hizmetlerin verimli olarak sunulmasının sağlanması için coğrafi ve kent bilgi sisteminin kurulması gerekmektedir.

-Hurda İşlemlerinin Sağlıklı Bir Şekilde Yürütülmesini Sağlayacak Hurda Yönetim Sistemi Kurulmaması. Yapılan incelemelerde, hurdaya ayrılan taşınırların Destek Hizmetleri Müdürlüğü birimine ait bir alanda yığıntı yapılmak suretiyle muhafaza edildiği, hurda alanına getirilen taşınırlara ilişkin giriş kayıtlarının sağlıklı bir şekilde yapılmadığı, hurdaya ayrılan taşınırların satış, devir veya hibe etmek suretiyle elden çıkarılmasına rağmen hurda alanına getirilen hurdaların miktarı kayıt altına alınmadığı için çıkış kayıtlarının karşılaştırılmasının da yapılmadığı görülmüştür. Hurda ambarının olmaması nedeniyle hurdaların yığıntı alanında toplanması ve takibin yapılamaması güvenlik zafiyetine sebep olmaktadır.

Bu bağlamda;

I-Aksaray Belediyesi'nin 2022 yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu'nda belirtilen belirli süreyi ihtiva eden doğrudan temin alımlarında sözleşme yapılmaması sorunu hakkında Bakanlık olarak bir değerlendirmeniz var mıdır? Bu konuda alınacak önlemler nelerdir?

2-Fiyat farkı verilen yapım işlerinde Ali Risk Sigorta poliçelerinin revize edilmemesi durumuyla ilgili olarak Belediye'nin uygulamalarını değerlendirmiş ve bir sonuca varmış mısınız? Alınacak önlemler hakkında bir açıklamanız olacak mıdır? i

3-Aksaray Belediyesi'nde görev alan işçilerin kanunda belirtilen yıllık izinlerinin kullandırılmaması sorunuyla ilgili olarak Bakanlık olarak bir inceleme yapmayı düşünüyor musunuz? İşçilerin yıllık izin haklarının kullanılması için alınacak tedbirler nelerdir?

4-Belediye'nin coğrafi ve kent bilgi sistemi (CBS) kurmamasının nedenleri ve bu eksikliğin giderilmesi için atılacak adımlar hakkında bir değerlendirmeniz var mıdır?

5-Aksaray Belediyesi'nde hurda işlemlerinin sağlıklı bir şekilde yürütülebilmesi için hurda yönetim sistemi kurulmaması sorunu hakkında bir inceleme yapacak mısınız? Bu konuda atılacak adımlar ve geliştirilecek sistem hakkında Bakanlık olarak bir planınız bulunuyor mu?

6-Coğrafi ve Kent Bilgi Sistemi'nin kurulmamasının kent planlaması, taşınmazların izlenmesi ve hizmetlerin verimli olarak sunulması üzerindeki etkileri hakkında bir değerlendirmeniz olacak mıdır? Bu eksikliğin giderilmesi için Bakanlık olarak planlarınız nelerdir?

7-Hurda işlemlerinin sağlıklı bir şekilde yürütülebilmesini sağlayacak hurda yönetim sisteminin kurulmamasının güvenlik açısından yarattığı zafiyetle ilgili olarak Bakanlık olarak alınacak güvenlik önlemleri ve çözüm önerileriniz nelerdir?

CEVAP

Aksaray Belediye Başkanlığı'ndan alınan bilgide; doğrudan temin alımlarında sözleşme yapılması hususuna ilişkin olarak, Aksaray Belediyesi tarafından 01.01.2023 tarihinden itibaren 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'na dayanılarak çıkarılan Kamu İhale Genel Tebliği'nin "Doğrudan temine ilişkin açıklamalar" başlıklı22nci maddesinin 22.1.1.3 üncü maddesi çerçevesinde işlemlerin yapıldığı,

Belediye tarafından ihale edilen yapım işlerinde, All Risk Sigorta poliçelerinin sözleşme ve yapım işleri genel şartnamesinde belirtildiği üzere fiyat farkını kapsayacak şekilde revizesi hususuna ilişkin, bulguda belirtildiği şekilde uygulama yapılması hususunda birimlere gerekli uyarı yapıldığı ve yapım işleri genel şartnamesine göre işlem yapıldığı,

Belediyede çalışan işçilerin yıllık izinleri hususunda birimlere gerekli uyarıların yapıldığı ve işlemlerin buna göre yürütüldüğü,

Coğrafi referanslı bilgilerin elde edilmesi, depolanması, güncellenmesi, kullanılması, analizi, görüntülenmesi ve izlenmesi için "Coğrafi ve Kent Bilgi Sistemi"nin kurulması hususunda, belirtilen hükümlere uygun olarak işlem yapılması için çalışmaların başladığı,

Belediye bünyesinde etkin bir hurda yönetim sistemi oluşturulmasına ilişkin olarak düzenlemelerin yapıldığı ve çalışmaların başladığı belirtilmiştir.

Aksaray Belediyesinde görev yapan işçilerin, yıllık izinlerinin düzenli olarak kullandırılması için yıllık izin programlamasının ve izin kullanmayan personele gerekli uyarıların yapıldığı, ancak işlerin o yoğunluğu, (opersonel (o yetersizliği (Oove personelin izin Oücreti (o almak amacıyla izin kullanmadaki isteksizliği nedeniyle izin programında aksamalar yaşanabildiği belirtilmiştir.

Aksaray Belediyesine ait hurda malzemelerin, Aksaray Belediyesi Hizmet Birimleri garajında bulunan hurdalık alanda muhafaza edildiği, söz konusu yerin etrafının tamamen tel çitlerle çevrili olduğu, kapalı devre güvenlik kameralarıyla izlendiği, alana giriş ve çıkışların güvenlik görevlileriyle 7/24 takip edildiği,

Belediye bünyesindeki hurda malzemelerin ilgili mevzuat hükümlerine göre bedeli karşılığında Makine ve Kimya Endüstrisi Anonim Şirketi'ne tartım işlemleri yapılarak verildiği, hurda satım işlemlerine ait kantar tartım fişlerinin ve bu işlemler sonucu ödenen paraların Aksaray Belediyesi envanterine kayıtlı olduğu belirtilmiştir.

---

**Kaynak gösterme:** Nejla Demir (DEM Parti, Ağrı). “Sayıştayın 2022 yılı Denetim Raporu'nda Aksaray Belediyesi ile ilgili yaptığı bazı tespitlere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/6687, 28 Kasım 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-6687-sayistayin-2022-yili-denetim-raporu-nda-aksaray-belediyesi-ile-ilgili-yaptigi-bazi-tespitl (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/2537ed7d-17a1-4e46-a68b-018c1a339317

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
