# Gürbulak Sınır Kapısının yanında bulunan Sarısu Ticaret Merkezinin durumuna ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/6784
- **Veren:** Sırrı Sakik (DEM Parti, Ağrı)
- **Muhatap:** Ticaret Bakanlığı (Ömer Bolat)
- **Veriliş tarihi:** 29 Kasım 2023
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 119 gün sonra, 27 Mart 2024)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/3f461899-15ea-4eaa-abbc-018c1f1cef31
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-6784-gurbulak-sinir-kapisinin-yaninda-bulunan-sarisu-ticaret-merkezinin-durumuna-iliskin

> Sırrı Sakik (DEM Parti), 29 Kasım 2023 tarihinde 7/6784 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Ticaret Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 119 gün sonra, 27 Mart 2024).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Ticaret Bakanı Ömer BOLAT tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ıncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Ağrı'nın Doğubayazıt ilçesinde bulunan Gürbulak Sınır Kapısı uzun yıllardır birçok sorunla birlikte anılmaktadır. Kapıda yaşanan aksaklıklar, fiziki altyapı yetersizlikleri, bakımsızlık ve yolsuzluk gibi sorunların yanında özellikle son yıllarda sınır ticaretinin adeta bitirilmek istendiğine yönelik düşünceler bölgede yaşayan hemen herkesin ortak görüşüne dönüşmüş durumdadır. Zaman geçtikçe iktidara yakın birkaç şirket ve şahsın elinde tekelleşmiş olan sınır ticaretinin bölgede yaşayan yurttaşlara katkısı gitgide azalmış, bu durum özellikle Ağrı'da artan yoksulluğu katmerlemiştir.

Bu kapsamda büyük yatırım, vaat ve hayallerle açılan Sarısu Sınır Ticaret Merkezi de tıpkı Gürbulak gümrüğü gibi çürümeye terk edilmiş ve milyonlarca liralık yatırım heba edilmiştir. Büyük masraflarla yapılan 160*a yakın dükkân ve yapı 5 yıl önce bir yıllığına kiraya verildikten sonra bir daha kiraya verilmedi ve ticaret merkezi çürümeye bırakıldı. Ticaret Merkezinin yanında bulunan Sarıçavuş köyüne de girişlerin yasaklanarak izne bağlanmasıyla Sarısu Ticaret

Merkezi ve bulunduğu alan tamamen işlevsiz kılındı.

Aynı şekilde Gürbulak Sınır Kapısının yakınına 2011 yılında kurulmak istenen bir başka Sınır Ticaret Merkezi olan Kızılkaya Ticaret Merkezi için 2011 yılında 3 milyon 600 bin TL'lik bir ihale yapılmış, kamulaştırma için bölgede arazisi olan köylülerle toplantı yapılmış ama sonrasında hiçbir gelişme olmamıştır.

Bu bağlamda;

1. Ağrı için hayati öneme sahip sınır ticaretinin merkezi olan Gürbulak Sınır Kapısının yakınında bulunan Sarısu Ticaret Merkezi neden çürümeye terkedilmiştir?

2. Sarısu Ticaret Merkezinde bulunan ve büyük masraflarla yapılan dükkân ve yapıların ilk yıl kiraya verilip sonrasında kiralamadan vazgeçilmesinin sebebi nedir?

3. Hem Sarısu Ticaret Merkezine hem de yanında bulunan Sarıçavuş köyüne girişler neden izne bağlanmıştır?

4. Gürbulak Sınır Kapısının yakınında bulunan ve 2011 yılında milyonlarca TL ihaleyle yapımı kararlaştırılan Kızılkaya Ticaret Merkezi neden yapılmamıştır? Ödenen paralara ne olmuş, ne için harcanmıştır? Bu konuda açılmış bir soruşturma var mıdır?

5. Gürbulak Sınır Kapısında yapılan ticaretin birkaç kişi ve şirket üzerinden tekelleştiğine dair bölgede yaşayan yurttaşların şikayetlerinden haberdar mısınız? Bu durumu gidermek için bir çalışmanız var mı? Aynı zamanda kartelleşme iddiası için bir soruşturma açtınız mı?

6. Ağrı TÜİK verilerine göre Türkiye'nin en yoksul illerinin başında gelmektedir. Ağrı'daki yoksulluğa karşın neden sınır ticaretini canlandıracak çalışmalar yapılmamaktadır?

## Bakanlığın cevabı

İlgi (o : 06.12.2023 tarihli ve 43452547-120.07-E.1337139 sayılı yazınız.

İlgide kayıtlı yazıları ekinde yer alan, Ağrı Milletvekili Sayın Sırrı SAKIK tarafından verilen

7/6784 sayılı yazılı soru önergesinin cevabı hazırlanarak ekte sunulmuştur.

Bilgilerini ve gereğini arz ederim.

ÜmeBolek

Prof. Dr. Ömer BOLAT

Bakan Ek : Soru Önergesi Cevabı (1 sayfa) Adres: Üniversiteler Mah. Dumlıpınar Cad. No.151 Çankaya/ANKARA Bilgi İçin:Soru Önergeleri Birimi faj iy fa) Faks No: (0312) 449 13 41 Telefon No: (0312) 449 1338 alin yi İnternet Adresi: www.ticaret.gov.tr A

TİCARET BAKANLIĞI

Ağrı Milletvekili Sayın Sırrı SAKIK"a Ait 7/6784 Sayılı Yazılı Soru Önersesine İlişkin Cevaplar:

Bakanlığımız görev ve yetki alanına giren hususlar itibarıyla önergenize ilişkin cevaplarımıza aşağıda yer verilmiştir.

1. 6) Ülkemizde hâlihazırda sınır ticaretine ilişkin uygulamalar 3/12/2021 tarihli ve 31678 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 2/12/2021 tarihli ve 2021/4874 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı eki "Sınır Ticaretinin Düzenlenmesine İlişkin Karar" ile 13/12/2016 tarihli ve 29917 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Sınır Ticaretinin Uygulanmasına İlişkin 2016/11 sayılı Tebliğ" kapsamında yürütülmektedir.

Bu çerçevede, sınır ticareti kapsamında mukim esnaf ve tacirlerimiz ithalat gümrük vergisinden (eş etkili vergi ve ekli mali yüklerin tamamı) muaf olarak komşu ülkelerden ithalat gerçekleştirebilmekte, böylelikle yöre halkının daha uygun maliyetle gündelik ihtiyaçlarını karşılamalarına imkân sağlanmaktadır.

Ayrıca, sınır ticareti kapsamında doğrudan yetkili gümrük kapıları aracılığıyla komşu ülkelere ihracat yapılabilmesi mümkün bulunmakta olup bu sayede sınır bölgesine ekonomik canlılık kazandırılması, müteşebbis ruhunun geliştirilmesi ve sermaye oluşumuna katkı sağlanması hedeflenmektedir.

Bu itibarla, Bakanlığımızca sınır ticaretine özel bir önem verilmekte olup sınır ticareti ile getirilen kolaylıklardan bölge halkının azami fayda sağlamasını teminen gerekli tedbirler alınmakta ve bölgede yerleşik esnaf ve tacirlerimiz komşu ülke ile sınır ticareti yapmaya teşvik edilmektedir.

Diğer taraftan, Sarısu Sınır Ticaret Merkezi inşaatının Türkiye tarafı tamamlanmış ancak İran tarafında herhangi bir inşaat faaliyeti olmadığından söz konusu merkez faaliyete geçirilememiştir. İran tarafınca gerekli adımların atılmasının beklenildiği hususu İran yetkililerine iletilmiştir.

Öte yandan, Gürbulak Gümrük Müdürlüğü, A sınıfı statüsünde bir gümrük idaresi olup tüm yükümlülere hizmet vermektedir. Ayrıca, 2006/11 sayılı Başbakanlık Genelgesi uyarınca, kara gümrük kapılarında sadece transit ve yolcu işlemleri yapılmakta olup ithalat ve ihracata ilişkin gümrük işlemleri ise iç gümrüklerde gerçekleştirilmektedir.

Son olarak, Gürbulak Gümrük Kapısının fiziki alt yapısı ile ilgili olarak yenileme çalışmalarının 2024 yılı içerisinde tamamlanması hedeflenmektedir.

---

**Kaynak gösterme:** Sırrı Sakik (DEM Parti, Ağrı). “Gürbulak Sınır Kapısının yanında bulunan Sarısu Ticaret Merkezinin durumuna ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/6784, 29 Kasım 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-6784-gurbulak-sinir-kapisinin-yaninda-bulunan-sarisu-ticaret-merkezinin-durumuna-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/3f461899-15ea-4eaa-abbc-018c1f1cef31

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
