# Kruvaziyer turizminin geliştirilmesine ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/6881 - **Veren:** Evrim Karakoz (CHP, Aydın) - **Muhatap:** Kültür ve Turizm Bakanlığı (Mehmet Nuri Ersoy) - **Veriliş tarihi:** 1 Aralık 2023 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 192 gün sonra, 10 Haziran 2024) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/4bdb7905-f3e7-4e80-a4c5-018c34ab052c - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-6881-kruvaziyer-turizminin-gelistirilmesine-iliskin > Evrim Karakoz (CHP), 1 Aralık 2023 tarihinde 7/6881 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Kültür ve Turizm Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 192 gün sonra, 10 Haziran 2024). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın T.C. Kültür ve Turizm Bakanı Sayın Mehmet Nuri Ersoy tarafından Anayasanın 98. ve TBMM İçtüzüğünün 96. Maddelerine göre yazılı olarak cevaplanmasını talep ediyorum. Saygılarımla. im KARAK dın(Milletvgkil Aydın Kuşadası ilçemiz, kruvaziyer turizminde Türkiye'nin başkenti konumundadır. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Denizcilik Genel Müdürlüğü'nün limanlarımıza uğrak yapan kruvaziyer gemi ve yolcu istatistikleri 2023 Ocak-Ekim verilerine göre 1.072 kruvaziyer gemisinden 488'i Kuşadası Limanı'na demirlemiştir. Kuşadası'nı 194 gemi ile İstanbul, 95 gemi ile Bodrum ve 75 gemi ile Çeşme takip etmektedir. 2023 yılı ilk 10 ayın yolcu sayılarına bakıldığında toplam 1.393.370 kruvaziyer yolcusunun 733.136'sı Kuşadası'na gelmiştir. 2022 yılı istatistiklerine göre ise; 993 kruvaziyer gemisinin 465'i ve 1.010.767 yolcunun 496.211'i Kuşadası'na gelmiştir. Son yıllarda ülkemize gelen kruvaziyer gemi sayısı ve turist sayısında önemli bir artış söz konusu olmasına rağmen; sayısal veriler 2011 yılı istatistiklerinin (1.615 gemi, 2.190.098 yolcu) gerisindedir. Diğer yandan 2022 yılı kruvaziyer turist sayılarına baktığımızda İspanya 8 milyonun üzerinde, Yunanistan ise yaklaşık 4,8 milyon turist ağırlamıştır. Birbirinden güzel kıyılara, turizm merkezlerine, doğal ve kültürel varlıklara sahip olan ülkemiz 2022 yılında kruvaziyer turizminde Yunanistan'ın te I'inden daha az sayıda turist ağırlamış ve kruvaziyer turizminde komşu ülke Yunanistan'ın gerisinde kalmıştır. Yunanistan'ı ülkemizden daha çok tercih edilebilir kılan nedenleri doğru analiz etmeli, altyapı eksikliklerimizi gidermeli ve kruvaziyer turizmindeki potansiyelimizi maksimum düzeyde harekete geçirmeliyiz. Türkiye'nin kruvaziyer turizminde pastadaki payını artırması hem ülkemizin turizm gelirlerine hem de Kuşadası başta olmak üzere kruvaziyer turizminin yapıldığı kentlerimize büyük kazanç sağlayacaktır. Bu doğrultuda; I- Kurivaziyer turizminde İspanya'nın ve Yunanistan'ın gerisinde kalmamızın nedenlerinin tespit edilmesi konusunda bakanlığınızın bir çalışması var mıdır? 2- Yunanistan'ı ziyaret eden kruvaziyer gemilerinin ülkemize çekilmesi konusunda bakanlıkça bir çalışma yapmakta mısınız? 3- Kuşadası'nın kruvaziyer turizmindeki başarısını desteklemek amacıyla yerel yönetimlerle ortak çalışmalar yapmayı ve destekler sağlamayı düşünüyor musunuz? 4- Bakanlık olarak 2024 yılı kruvaziyer turizminde ziyaretçi gemi ve turist sayısı hedefleriniz nelerdir? ## Bakanlığın cevabı Bakanlığımız (Yatırım ve İşletmeler Genel Müdürlüğü, Tanıtma Genel Müdürlüğü, Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı Genel Müdürlüğü)'ca; Koronavirüs (Covid-19) salgını döneminde tüm dünyada durgunluğa giren kruvaziyer turizmi, 2022 yılından itibaren toparlanma emareleri göstermiştir. Bakanlığımız ve Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı (TGA)nın girişimleri sonucunda GoTürkiye markasıyla üyesi olduğumuz, 3 kıtada, 22 ülkede 152 limanı temsil eden uluslararası Med Cruise Derneği ile birlikte yapılan çalışmayla 2021 yılında Kuşadası başta olmak üzere limanlarımızın salgından sonra hızlı şekilde kruvaziyer turizmine açılması sağlanmıştır. 9-10 Eylül 2021 tarihlerinde Türkiye'nin en önemli kruvaziyer limanlarından İstanbul Galataport ile Kuşadası Egeport'ta inceleme yapmak üzere ülkemize davet edilen EU Healthy Gateways ve Med Cruise yetkilileri TGA, Galataport ve Egeport iş birliği ile ağırlanmıştır. Yapılan denetimlerin başarılı olması sonucunda Yunanistan Turizm Bakanlığı, 1 Ekim 2021 tarihinden itibaren Yunanistan sınırlarının İstanbul Galataport ve Kuşadası Egeport limanlarına giriş-çıkış yapan kruvaziyer gemilerine de açıldığını ilan etmiştir. (https//www.medcruise.com/news/medcruise-welcomesreek-and-turkish--of-cruise-between-TGA, kurulduğu günden bu yana üyesi olduğu uluslararası kruvaziyer ağları ve dernekleri aracılığıyla sektörün gelişmesi için çalışmaktadır. Med Cruise ve Galaport İstanbul ile yer alınan SeaTrade Kruvaziyer Fuarında; limanlar, destinasyonlar, yiyecek ve içecek, gemi güzergâh ve tur programları, sürdürülebilirlik ve daha pek çok konuya odaklanan konferanslara katılım sağlanmıştır. GoTürkiye markası ile destinasyon tanıtımları yapmak için Med Cruise standında 2024-2025 seferleri ve yeni hatlar için kruvaziyer hatları yetkilileri ile görüşmeler yapılmıştır. Kruvaziyer piyasasında 2023 yılında salgın öncesi rakamlara ulaşıldığı bilgisi alınmıştır. Bundan hareketle, büyük gemilerin yanı sıra özellikle Türkiye'yi tercih eden 120-145 metre boylarındaki lüks markalı gemilerin de 2025-2026 yıllarında rotalarına destinasyonlarımızı almaları için görüşmeler yapılmıştır. GoTürkiye dijital platformunda tanıtılan 23 kruvaziyer limanının Med Cruise ve Uluslararası Kruvaziyer Hatları Derneği (CLIA) vasıtasıyla uluslararası platformlarda yer alması için çalışmalar düzenli olarak yürütülmektedir. Uluslararası kruvaziyer hatları rotalarına Akdeniz, Ege ve Karadeniz limanlarının eklenmesi için iletişim faaliyetleri yürütülerek limanlarımıza gelen gemi sayısının arttırılması için çalışılmaktadır. Kruvaziyer yolcu ve yük hizmetleri veren firmalarımıza sürekli olarak içerik ve deneyim desteği sağlanmaktadır. İstanbul'un birden çok kruvaziyer hattının başlangıç/bitiş (turnaround) destinasyon limanı olması için THY ile birlikte koordineli bir şekilde, görüşmelerde limanlara ayrıca destek olunmaktadır. Uluslararası kruvaziyer fuar ve buluşmalarının Türkiye'de yapılması için çalışmalar yürütülmekte olup başvuru süreçlerinde limanlara hukuki destek verilmektedir. Kruvaziyer limanlarımız vasıtasıyla intikal edilebilen destinasyonlarda tematik rota çeşitliliği çalışmaları yapılmaktadır. Karadeniz Çay Rotası bunun örneklerinden biridir. Bu rotalar çeşitli uluslararası toplantılarda kruvaziyer hatlarına tanıtılmaktadır. Yine limanlarla koordineli çalışılarak uluslararası mahiyetteki kruvaziyer hatları programlarına destek verilmektedir. 2023 yılı Ocak-Ekim döneminde ülkedeki limanları ziyaret eden kruvaziyer gemi sayısı geçen yılın aynı dönemine oranla 017,93 artarak 909'dan 1.072'ye çıkmıştır. Aynı dönemde bu gemilerle seyahat eden yolcu sayısı da 9650,92 yükselerek 923.248'den 1 milyon 393 bin 370'e ulaşmıştır. Veriler limanları ziyaret eden yolcular açısından değerlendirildiğinde, Kuşadası Limanı'na gelen yolcu sayısı bu yılın 10 ayında geçen yılın dönemine göre yüzde 59,8 artmış ve 733.136'ya çıkmıştır. İstanbul'a gelen kruvaziyer yolcu sayısı da söz konusu dönemde "652,38 yükselişle 347.887 olmuştur. Bodrum'u 100 bin 200, Çeşme'yi 51 bin 487, Antalya'yı 28 bin 810 kruvaziyer yolcusu ziyaret etmiştir. Diğer limanları ziyaret eden kruvaziyer gemi sayılara bakıldığında; Alanya, Marmaris, Bozcaada, Kaş, Trabzon, Sinop ve Amasra'daki artış da dikkat çekmektedir. Mehmet Nuri ERSOY Bakan --- **Kaynak gösterme:** Evrim Karakoz (CHP, Aydın). “Kruvaziyer turizminin geliştirilmesine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/6881, 1 Aralık 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-6881-kruvaziyer-turizminin-gelistirilmesine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/4bdb7905-f3e7-4e80-a4c5-018c34ab052c Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.