# Deprem bölgelerinde istihdamın artırılması ve işletmelerin desteklenmesi için yapılan çalışmalara ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/6905 - **Veren:** Adnan Şefik Çirkin (İYİ Parti, Hatay) - **Muhatap:** Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı (Mehmet Fatih Kacır) - **Veriliş tarihi:** 30 Kasım 2023 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 28 gün sonra, 28 Aralık 2023) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/b42ae8f2-41c3-47b4-98ed-018c33d8ac47 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-6905-deprem-bolgelerinde-istihdamin-artirilmasi-ve-isletmelerin-desteklenmesi-icin-yapilan-cali > Adnan Şefik Çirkin (İYİ Parti), 30 Kasım 2023 tarihinde 7/6905 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 28 gün sonra, 28 Aralık 2023). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Anayasanın 98 ve TBMM İçtüzüğünün 96. Maddesi gereğince Sanayi ve Teknoloji Bakanı Sayın Mehmet Fatih KACIR tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. 24/4 ./2023 efik ÇİRKİN Milletvekili Gaziantep Sanayi Odası'nın BM Uluslararası Göç Örgütü ile deprem felaketinin ardından hazırladığı, Üretim Sektörünün Deprem Etki Analiz ve Raporlama Çalışması, 2 Ekim 2023 tarihinde TOBB Genel Merkezinde düzenlenen toplantıda tanıtılmıştır. TOBB Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu'nun açılış konuşmasını yaptığı toplantıda Hatay'a ilişkin aşağıdaki tespitlere yer verilmiştir: "Depremin istihdama en olumsuz yansıdığı il Hatay olmuştur. Hatay'da özel sektörde çalışan sayısı yüzde 35 azalmıştır. Yani her 3 kişiden biri artık çalışmamaktadır. Geçen sene 165 bin olan kayıtlı istihdam bu sene 107 bine düşmüştür. Demek ki 58 bin kişi işten ayrılmış veya işini kaybetmiştir. Hatay'da yer alan üretici işletmelerin yüzde 58'inde ağır ve orta hasar meydana gelmiştir. Yaklaşık 700 bin kişi Hatay'dan ayrılmıştır." Yukarıda verilen bilgiler doğrultusunda başta depremin istihdama en olumsuz yansıdığı il Hatay olmak üzere depremin etkilediği illerde; I- İstihdamı arttırmak üzere yapılan çalışmalar nelerdir? 2- İşletmelerin faaliyetini sürdürebilmeleri için finansman desteklerinin arttırılması yönünde bir çalışmanız bulunmakta mıdır? 3- İşletmelerin yeniden yapılandırılması için teknolojik altyapı sağlanması konusunda destek verilecek midir? 4- Uluslararası alanda rekabetçilik için işletmelere teşvik, destek ve/veya hibe verilmesi düşünülmekte midir? 5- Deprem nedeniyle hasar gören makine hasarlarını giderecek finansal destekler verilecek midir? 6- Deprem bölgelerinde ekonomik, ticari, sınai sıkıntıların devam ettiği dikkate alınarak işletmeler için kamu bankalarından faizsiz kredi verilmesi düşünülmekte midir? 7- 6 Şubat 2023 tarihinden itibaren deprem bölgelerindeki işletmelerin devletten olan alacakları ivedilikle ödenmiş midir? 8- Hali hazırda KOSGEB yeni girişimci desteklerinin bölgede iş kurmak isteyenlere yönelik olarak arttırılması düşünülmekte midir? 9- KOSGEB kredi destekleri içinde bölgedeki istihdam kaybının azaltılması için personel desteklerinin miktarının arttırılması düşünülmekte midir? 10- KOSGEB desteğinden yararlanmış olmakla birlikte işyerini kaybeden girişimciye istisnai olarak tekraren girişimci desteği verilmesi düşünülmekte midir? ## Bakanlığın cevabı Gaziantep Sanayi Odası'nın BM Uluslararası Göç Örgütü ile deprem felaketinin ardından hazırladığı, Üretim Sektörünün Deprem Etki Analiz ve Raporlama Çalışması, 2 Ekim 2023 tarihinde TOBB Genel Merkezinde düzenlenen toplantıda tanıtılmıştır. TOBB Başkanı Rıfat Hisarcıklıoğlu'nun açılış konuşmasını yaptığı toplantıda Hatay'a ilişkin aşağıdaki tespitlere yer verilmiştir: "Depremin istihdama en olumsuz yansıdığı il Hatay olmuştur. Hatay'da özel sektörde çalışan sayısı yüzde 35 azalmıştır. Yani her 3 kişiden biri artık çalışmamaktadır. Geçen sene 165 bin olan kayıtlı istihdam bu sene 107 bine düşmüştür. Demek ki 58 bin kişi işten ayrılmış veya işini kaybetmiştir. Hatay'da yer alan üretici işletmelerin yüzde 58'inde ağır ve orta hasar meydana gelmiştir. Yaklaşık 700 bin kişi Hatay?dan ayrılmıştır." Yukarıda verilen bilgiler doğrultusunda başta depremin istihdama en olumsuz yansıdığı il Hatay olmak üzere depremin etkilediği illerde; Soru 1- İstihdamı arttırmak üzere yapılan çalışmalar nelerdir? Soru 2- İşletmelerin faaliyetlerini sürdürebilmeleri için finansman desteklerinin arttırılması yönünde bir çalışmanız bulunmakta mıdır? Soru 3- İşletmelerin yeniden yapılandırılması için teknolojik altyapı sağlanması konusunda destek verilecek midir? Soru 4- Uluslararası alanda rekabetçilik için işletmelere teşvik, destek ve/veya hibe verilmesi düşünülmekte midir? Soru 5- Deprem nedeniyle hasar gören makine hasarlarını giderecek finansal destekler verilecek midir? Soru 6- Deprem bölgelerinde ekonomik, ticari, sınai sıkıntıların devam ettiği dikkate alınarak işletmeler için kamu bankalarından faizsiz kredi verilmesi düşünülmekte midir? Soru 7- 6 Şubat 2023 tarihinden itibaren deprem bölgelerindeki işletmelerin devletten olan alacakları ivedilikle ödenmiş midir? Soru 8- Hali hazırda KOSGEB yeni girişimci desteklerinin bölgede iş kurmak isteyenlere yönelik olarak arttırılması düşünülmekte midir? Soru 9- KOSGEB kredi destekleri içinde bölgedeki istihdam kaybının azaltılması için personel desteklerinin miktarının arttırılması düşünülmekte midir? Soru 10- KOSGEB desteğinden yararlanmış olmakla birlikte işyerini kaybeden girişimciye istisnai olarak tekraren girişimci desteği verilmesi düşünülmekte midir? CEVAPLAR Cevap 1- Ülkemizde 6 Şubat 2023 tarihinde yaşanan büyük deprem felaketinin etkilediği 11 ilimizde faaliyet gösteren işletmelerin ekonomik faaliyetlerinin devam ettirilmesi ve iş sürekliliğinin sağlanması amacıyla, Deprem Sonrası Mikro, Küçük ve Orta Ölçekli İşletmelerin Canlanması Destek Programı kapsamında 450 milyon dolar kaynak sağlanmıştır. Deprem bölgesindeki işletmelere hasar durumu ve işletme ölçeğine göre değişen oranlarda destek verilmektedir. Bu kapsamda desteğin açıkladığı 31 Ekim 2023 tarihinden itibaren bugüne kadar 39 bin 680 işletmeye 12.8 Milyar TL tutarında ödeme yapılmıştır. İşletmelerin destek başvurusu ve ödeme süreçleri devam etmektedir. Söz konusu destek programıyla depremzede işletmelere ilk 24 ayı ödemesiz olmak üzere 36 aylık faizsiz kredi imkânı sağlanmıştır. Cevap 2-3-4-5- Depremler nedeniyle ilan edilen OHAL ve sonrasında kapsama alınan il ve ilçelerimizde geçerli olmak üzere, KOBİ'lerin faaliyetlerinin aksamaması ve devamlılıklarını sağlayabilmeleri için KOSGEB İşletme Geliştirme Destek Programı kapsamında 2 yeni destek yürürlüğe alınmıştır. Söz konusu programlar; "Afet Dönemi Yaşam Alanı Desteği" ve "Afet Dönemi İşletme Desteği" programlarıdır. Bunlardan, 24.03.2023 tarihinde yürürlüğe giren Yaşam Alanı Desteğinin amacı KOBİ çalışanlarının barınma ihtiyaçlarına katkı sağlanması, 05.05.2023 tarihinde yürürlüğe alınan İşletme Desteğinin hedefi ise depremzede KOBİ'lerin bakım, tadilat, onarım, personel, hammadde, malzeme, teçhizat, donanım vb. giderlerinin karşılanmasıdır. Bahse konu destek programları kapsamında bugüne kadar 1.414 işletmemize toplam 108.2 milyon TL tutarında destek sağlanmıştır. Cevap 6-7- Depremlerin ardından KOSGEB KOBİ Finansman Destek Programı bünyesinde yürürlüğe konulan "Deprem Acil Destek Kredisi" vasıtasıyla bugüne kadar toplam 6.924 işletmemizin bankalardan kullandığı 2,37 milyar TL'lik kredinin 566 milyon TL tutarındaki kâr payı veya faiz giderinin tamamı KOSGEB tarafından ve geri ödemesiz şekilde karşılanmıştır. Böylece, işletmelerimiz sıfır faizli kredi imkânına kavuşmuştur. Bu kredi, sadece sıfır faizli bir kredi olmayıp, ilk yılı tamamen geri ödemesiz ve toplam 36 ay vadelidir. Buna ilaveten, Kredi Garanti Fonu A.Ş. de kredi kefalet imkânı sağlayarak uygulamada resmi taraf olarak yer almıştır. İşletme başına 1,5 milyon TL azami kredi limitinin olduğu bu destek kapsamında depremden etkilenen ilerimizde olduğu gibi Hatay ilimizde de toplam 1.228 işletmemizin bankalardan kullandığı 463 milyon TI."lik kredinin 111 milyon TL tutarındaki kâr payı veya faiz giderinin tamamı, yine KOSGEB tarafından karşılanmıştır. Cevap 8- Yetkili kamu kurum ve kuruluşlarca düzenlenen belge ile işyerleri ağır hasarlı, acil yıkılacak ve tamamen yıkılmış olan işletmelerimiz için getirilen imkân şu şekildedir. Bu firmalarımızın, daha önceden KOSGEB desteklerinden yararlanıp yararlanılmadığına bakılmaksızın ve "Geleneksel Girişimci Destek Programı" ve "İleri Girişimci Destek Programı" kapsamındaki başvuru ve yararlanma koşulları uygulanmadan söz konusu destek programlarına başvuru yapabilmelerine ve ayrıca destek üst limitlerinin 90100 arttırılarak uygulanmasına yönelik olarak gerekli düzenlemeler yapılmış olup uygulama devam ettirilmektedir. Cevap 9- "Türkiye'de Resmi İstihdamın Tesisi" ve "Türkiye'deki Sosyal ve Ekonomik Uyumu Teşvik Etmek için Özel Sektörün Güçlendirilmesi" projeleri kapsamında deprem bölgesi illerimizde imalat sanayinde faaliyet gösteren işletmelerin istihdam seviyelerini korumalarına yardımcı olmak amacıyla destek olunmaya devam edilmektedir. Bu bağlamda, depremzede firmalarımızın uygun koşullarda kredi kullanmalarına yönelik "İstihdam Taahhütlü KOBİ Finansman Destek Programı" vasıtasıyla 412 işletmeye toplam 672.7 milyon TL tutarında kredi kullandırılmış olup bu krediler için yaklaşık 16 milyon TL faiz/kar payı tutarı KOSGEB tarafından karşılanmıştır. Cevap 10- Bu uygulama sonrası deprem bölgesindeki işletmeler; Geleneksel Girişimci Destek Programı kapsamında 130 bin TL'ye kadar, İleri Girişimci Destek Programı çerçevesinde ise 750 bin TL'ye kadar desteklenmektedir. Mehmet Fatih KACIR Bakan --- **Kaynak gösterme:** Adnan Şefik Çirkin (İYİ Parti, Hatay). “Deprem bölgelerinde istihdamın artırılması ve işletmelerin desteklenmesi için yapılan çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/6905, 30 Kasım 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-6905-deprem-bolgelerinde-istihdamin-artirilmasi-ve-isletmelerin-desteklenmesi-icin-yapilan-cali (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/b42ae8f2-41c3-47b4-98ed-018c33d8ac47 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.