# Zonguldak limanı yakınlarında batan bir yük gemisine ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/6917
- **Veren:** Perihan Koca Doğan (DEM Parti, Mersin)
- **Muhatap:** Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı (Abdulkadir Uraloğlu)
- **Veriliş tarihi:** 29 Kasım 2023
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 37 gün sonra, 5 Ocak 2024)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/daf9c735-5a32-474a-971d-018c1f64571e
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-6917-zonguldak-limani-yakinlarinda-batan-bir-yuk-gemisine-iliskin

> Perihan Koca Doğan (DEM Parti), 29 Kasım 2023 tarihinde 7/6917 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 37 gün sonra, 5 Ocak 2024).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın, Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir URALOGĞLU tarafından Anayasanın 98 ve İç Tüzüğün 96. ve 99. Maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Perihan KOCA Mersin Milletvekili

Rusya'nın Temryuk limanından 1542 ton Ferro silikon madeni yüküyle 15 Kasım 2023 tarihinde 17.00 sularında İzmir'in Aliağa limanına götürmek üzere hareket eden Türkiye bandıralı Kafkametler Denizcilik A.Ş. firmasına ait M/V Kafkametler gemisi, 17 Kasım 2023 tarihinde Kerempe burnu üzerinden Türkiye karasularına giriş yapmıştır. 18 Kasım sabahı hava muhalefeti nedeniyle akşam saatlerinde Karasu"ya demirlemek üzere rotasını değiştirmiştir. 18 Kasım akşamı 17.30 sularında Sakarya'nın Karasu limanında demirde kalmanın zor olması sebebiyle gemi Zonguldak Ereğli'ye geri dönerek 19.20 sularında Ereğli limanı demir sahasına demirlemiştir. Uzmanlara göre geminin 19 Kasım sabah saatlerinde hava şartları sebebiyle demirde tutunamayarak sürüklenmeye başladığı, geminin otomatik tanımlama sistemi (A1S) üzerinden yayınladığı seyir izi kayıtlarından anlaşılmaktadır.

Hava raporlarının Karadeniz için fırtına uyarısı yapmasına rağmen İstanbul rotasında ilerlemiş Karasu'da barınamayınca 19 Kasım 2023 tarihinde demirleyerek sığınmaya çalıştığı Zonguldak Ereğli limanı önünde ağır hava şartları nedeniyle tutunamayarak liman mendireğine çarpıp saat 10.30'da batmıştır. 1992 yapımı 88 m boyunda ve 12 m genişlikte olan M/V Kafkametler gemisinin 19 Kasım 2023 tarihinde saat 10.07'de Ereğli Pilot yani limanın Kılavuzluk hizmetlerini sağlayan istasyona Gemi Kaptanı aracılığıyla "Benim işim bitti. Askeri mendireğe oturdum. Kurtarma talep ediyorum" çağrısında bulunduğu ve 10.18"de de geminin 3. Kaptanının "parçalanarak batıyoruz" çağrısı yaptığına dair videolar kamuoyunda gündeme gelmiştir.

19 Kasım günü 10.30'da batan gemi için arama ve kurtarma çalışmalarının 20 Kasım sabahı başladığı ve M/V Kafkametler gemisinin karadan yalnızca 20 metre uzaklıkta, 12 metre derinlikte olmasına rağmen 4. güne değin vefat eden denizcilerin kurtarılamadığı yine ana akım medyada gündeme gelmiştir.

Bu bağlamda,

I) Karadeniz'de Kuzey'den Güney'e ilerleyen gemiler için ağır havalarda Sinop dışında sığınılabilecek liman bulunmazken gemi Karasu'ya seyretmiştir. Kafkametler Denizcilik A.Ş. yetkilileri gemi kaptanı üzerinde baskı kurarak gemiyi seyre mi zorlamıştır?

2) Kondisyonu ve yaşı göz önüne alındığında bu geminin önceden tahmin edilebilen bu ağır hava şartlarında seyrine neden izin verilmiştir?

3) Gemilerin klas ve bayrak denetimlerinde denize elverişliliğinin onaylanması için sac ölçümleri, tank kontrolleri vb. gibi denetimlerin yapıldığı ve sonuçlarına göre tersane bakım sürecinden geçtiği hem uluslararası hem de yerel mevzuatta açıkça belirtilmiştir. M/V Kafkametler gemisi için bu denetimlerde herhangi bir usulsüzlük olup olmadığı denetlenmiş midir?

4) Ereğli liman yetkilileri neden telsiz çağrılarına cevap vermekte gecikmiştir?

5) Bu tür firtınalar için kıyılarımızda seyreden deniz taşıtlarına yönelik arama ve kurtarma

(SAR) hazırlığının önceden yapılması ve devletin profesyonel ekipmanlara sahip SAR ekiplerini kıyılarda konuşlandırması gerekmez miydi?

6) Türkiye'nin Deniz ve Hava Kurtarma Koordinasyon (JRCC) alanında olması bir yana kendi kıyısında bir liman mendireğinde batan bir gemiye bir gün boyunca hiçbir şekilde müdahale etmemesi ihmal değil midir?

7) A-584 borda numaralı Işın sınıfı kurtarma gemilerinden olan TCG Akın arama ve kurtarma faaliyetleri için olayın hemen ardından değil de neden olaydan 9 gün sonra bölgeye intikal etti?

## Bakanlığın cevabı

Gemi kaptanı beklenmedik durumlarda geminin daha önce belirlenmiş seyir rotasını iptal etmeye ve değiştirmeye tek yetkili kişidir. Öte yandan, söz konusu geminin normal ticari rotası Karasu?dan İstanbul Boğazı'na doğru olup, güvenli olduğu düşünülen ve daha doğuda bulunan Ereğli'ye rotasını çevirmiştir. Ayrıca gemiler; yapacakları seferleri, seferlerde kullanacakları rotaları ve bekleme durumlarını kendileri belirlemektedir.

KAFKAMETLER isimli gemi, ilgili birimlerimizce detaylı olarak denetlenerek ulusal ve uluslararası gerekleri sağladığı tespit edilmiş ve belgelendirilmesi yapılarak seyrine izin verilmiştir. Geminin yapısal olarak bir sıkıntısı bulunmamaktadır. 19.11.2023 tarihinde yaşanan olumsuz hava koşulları sırasında Erdemir Limanı'nda görev yapmakta olan kılavuz kaptanlar tarafından 12. Kanaldan gemi ile irtibat kurulmuş ve görüşmeler yapılmıştır.

(AAKKM) Ana Arama Kurtarma ve Koordinasyon Merkezi'nin ve (AKKM) Arama Kurtarma Koordinasyon Merkezi'nin ortak görev ve sorumlulukları; "Deniz ve Hava Araçları Kazalarında Arama Kurtarma Yönetmeliği"nde belirlenmiş olup, alt teşkilat yapısı Deniz Arama Kurtarma Koordinasyon Merkezi (DZAKKM) olan Sahil Güvenlik Komutanlığı ile alt teşkilat yapısı Hava Arama Kurtarma Koordinasyon Merkezi (H4VAKKM) olan Hava Kuvvetleri Komutanlığı tarafından Türk Arama Kurtarma Bölgesi'ni kapsayacak şekilde ilgili yönetmelik kapsamında oluşturulmuştur.

Bahse konu kaza için ilk sinyal COSPAS-SARSAT Uydu Yardımlı Arama Kurtarma Sistemi'nden AAKKM tarafından alınmış ve ilgili Arama Kurtarma Merkezleri olan DZAKKM ve HVAKKM arama kurtarma faaliyetlerine başlamaları için AAKKM tarafından öncelikle sözlü ve yazılı olarak görevlendirilmişlerdir. Olay günü hava ve deniz şartlarının fırtına derecesinin üzerinde olması sebebiyle denizden ve havadan müdahale imkânı olmamıştır.

Söz konusu kaza sonrası DZAKKM ile HVAKKM Merkezlerinden alınan bilgiye göre; ağır hava şartlarından dolayı hava ve deniz aracı görevlendirmesi yapılamamış, arama-kurtarma (AK) faaliyetlerinin kurtarma ekipleri için risk teşkil edeceğinden meteorolojik durumun güncel olarak takip edilerek uygun şartlarda müdahale edilebileceği görüşüne varılmış olup; 20.11.2023 Saat 07.15'de Sah.Güv.K.'lığı, Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü, AFAD ve İtfaiye unsurlarınca Arama Kurtarma faaliyetleri başlatılmıştır. Deniz Kuvvetleri Komutanlığı'na ait TCG AĞ-5 gemisi tüm imkanları ve dalış timi ile kaza sonrasında yapılan kurtarma faaliyetlerine iştirak etmiş, 28.11.2023 tarihinde ise TCG-AKIN gemisi görevi devralmıştır.

Söz konusu gemi kazası ile ilgili olarak Bakanlığımız ilgili birimlerince başlatılan incelemeler devam etmektedir.

Abdulkadir URALOĞLU
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Perihan Koca Doğan (DEM Parti, Mersin). “Zonguldak limanı yakınlarında batan bir yük gemisine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/6917, 29 Kasım 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-6917-zonguldak-limani-yakinlarinda-batan-bir-yuk-gemisine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/daf9c735-5a32-474a-971d-018c1f64571e

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
