# Bursa'nın Orhangazi ilçesindeki bir fabrikanın ruhsatı iptal edildiği halde faaliyetlerine devam ettiği iddiasına ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/6944
- **Veren:** Yüksel Selçuk Türkoğlu (İYİ Parti, Bursa)
- **Muhatap:** Adalet Bakanlığı (Yılmaz Tunç)
- **Veriliş tarihi:** 30 Kasım 2023
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 90 gün sonra, 28 Şubat 2024)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/2be74634-5f09-4fc1-ac78-018c255fdd51
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-6944-bursa-nin-orhangazi-ilcesindeki-bir-fabrikanin-ruhsati-iptal-edildigi-halde-faaliyetlerine

> Yüksel Selçuk Türkoğlu (İYİ Parti), 30 Kasım 2023 tarihinde 7/6944 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 90 gün sonra, 28 Şubat 2024).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Türkiye Cumhuriyeti Adalet Bakanı Sn. Yılmaz TUNÇ tarafından Anayasanın 98 ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü nün 96 ve 99. maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını için gereğini saygılarımla arz ederim.

Bursa'nın Orhangazi ilçesinde birinci sınıf tarım arazisine, meslek odalarının, STK'ların, çevreci kuruluşlarının itirazlarına rağmen kurulan Cargill adlı bir sanayi kuruluşu var ve hakkında çok sayıda açılan davalara rağmen 27 yıldır faaliyetine devam ediyor. Son olarak bir davayı daha kaybeden Cargill, Şubat 2023'ten bu yana da ruhsatsız olarak faaliyetine devam ediyor. Devletin bütün ilgilileri de bu duruma göz yumuyor!

Bu bağlamda;

SORU 1- Bursa 2. İdare Mahkemesi'nin, Cargill'in ruhsatına dayanak oluşturan imar planlarını iptal etmesiyle, "kaçak işletme" durumuna düşen bu kuruluşun derhal mühürlenmesi gerekmiyor mu?

SORU 2- Bursa Barosu ve beraberindeki davacıların, ruhsat iptali sonrası fabrika ile ilgili yaptıkları yıkım talepli başvurunun işleme konmamasının sebebi nedir?

SORU 3- Ruhsat iptali, yasalarımıza göre bir sanayi kuruluşunun faaliyetinin durdurulması için yeterli bir sebep değil midir?

SORU 4- Bugün itibarı ile Cargill'e ait üç ayrı ruhsatın iptal edildiğinin tescillendiği biliniyor. Bu durum, fabrikanın artık hiçbir hukuki dayanağının kalmadığı anlamına gelmiyor mu?

SORU 5- Orhangazi Belediyesi'nden verilen yapı kullanım ve çalışma izni ile ruhsatların iptaliyle, hukuki dayanakların tamamı ortadan kalkmış olmuyor mu?

Adres: Halkla İlişkiler Binası 6-kat No: E-611

SORU 6- Hukuken kaçak işletme konumuna düşen Amerikan sermayeli bu mısır işleme fabrikası, faaliyetini halen daha ruhsatsız biçimde nasıl sürdürebiliyor?

SORU 7- Cargill ile ilgili olarak AİHM kararında da sürecin tamamının hukuka aykırı olduğunun, yargı kararlarının uygulanmadığının, bunun da hukuk devleti ilkesine aykırı olduğunun tespit edilmiş olmasının, ülkemiz hukuk sistemindeki karşılığı nedir?

SORU 8- Ruhsat iptali kararı da uygulanmazsa, AİHM'nin, Türkiye hakkında "ihlal? prosedürü uygulayacağını da mı bilmiyorsunuz?

SORU 9- Cargill?i yeniden ruhsatlandırabilmek için alelacele yeni bir imar planı hazırlanması, mevcut yargı kararını geçersiz ve etkisiz hale getirmek, hukuken "muvazaalı işlem" sayılıp tahkikat yaptırmayı gerektirmez mi?

Adres: Halkla İlişkiler Binası 6-kat No: E-611

6TUU

## Bakanlığın cevabı

1339794 sayılı yazı.

İlgi yazınız ekinde alınan, Bursa Milletvekili Yüksel Selçuk Türkoğlu tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/6944 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99, maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur.

Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet)

ADALET BAKANLIĞI Mevzuat Genel Müdürlüğü

Sayı : E-56020453-610-1107-232/357 Konu : Yazılı soru önergesi 28191/2024

Sayın Yüksel Selçuk TÜRKOĞLU Bursa Milletvekili

Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/6944 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur.

A) Anayasanın;

I- "Yargı yetkisi" kenar başlıklı 9. maddesinde, yargı yetkisinin Türk Milleti adına bağımsız ve tarafsız mahkemelerce kullanılacağı,

2- "Mahkemelerin bağımsızlığı" kenar başlıklı 138. maddesinde, hâkimlerin görevlerinde bağımsız oldukları; Anayasaya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdani kanaatlerine göre hüküm verecekleri, hiçbir organ, makam, merci veya kişinin, yargı yetkisinin kullanılmasında mahkemelere ve hâkimlere emir ve talimat veremeyeceği, genelge gönderemeyeceği, tavsiye ve telkinde bulunamayacağı; görülmekte olan bir dava hakkında Yasama Meclisinde yargı yetkisinin kullanılmasıyla ilgili soru sorulamayacağı, görüşme yapılamayacağı veya herhangi bir beyanda bulunulamayacağı; yasama ve yürütme organları ile idarenin, mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin, mahkeme kararlarını Ohiçbir (suretle (değiştiremeyeceği Ove bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği,

B) 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "Kararların sonuçları" kenar başlıklı 28. maddesinin birinci fıkrasında, Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği, ancak disiplin hükümlerinin saklı olduğu,

Hükümlerine yer verildiği malumlarıdır.

Sözü edilen bu düzenlemeler çerçevesinde, açılan davalarla ilgili delillerin takdiri ve olayın vasıflandırılması ve sonucuna göre karar verilmesi aşamalarında tüm yetki ve sorumluluk yargı mercilerine aittir. Bununla birlikte, açılan davalara ilişkin yapılan yargılamalar Anayasanın 9. ve 138. maddelerindeki yetki ve teminata dayalı olarak görev yapan bağımsız ve tarafsız mahkemelerce sürdürülüp sonuçlandırılmaktadır.

Yılmaz TUNÇ Bakan

Yılmaz TUNÇ
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Yüksel Selçuk Türkoğlu (İYİ Parti, Bursa). “Bursa'nın Orhangazi ilçesindeki bir fabrikanın ruhsatı iptal edildiği halde faaliyetlerine devam ettiği iddiasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/6944, 30 Kasım 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-6944-bursa-nin-orhangazi-ilcesindeki-bir-fabrikanin-ruhsati-iptal-edildigi-halde-faaliyetlerine (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/2be74634-5f09-4fc1-ac78-018c255fdd51

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
