# Sincan Kadın Kapalı Cezaevinde bulunan bir mahkumun tahliye talebine ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/6946
- **Veren:** Nejla Demir (DEM Parti, Ağrı)
- **Muhatap:** Adalet Bakanlığı (Yılmaz Tunç)
- **Veriliş tarihi:** 30 Kasım 2023
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 364 gün sonra, 28 Kasım 2024)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/9ffc57a4-5645-4165-863b-018c33c46bb4
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-6946-sincan-kadin-kapali-cezaevinde-bulunan-bir-mahkumun-tahliye-talebine-iliskin

> Nejla Demir (DEM Parti), 30 Kasım 2023 tarihinde 7/6946 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 364 gün sonra, 28 Kasım 2024).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın, Adalet Bakanı Yılmaz Tunç tarafından Anayasanın 98 ve İç Tüzüğün 96. ve 99. Maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Demir

Sincan Kadın Kapalı Cezaevi'nde tutulan Mukaddes Kubilay, Doğubayazıt'ın ilk kadın belediye başkanı olup, 2016'da gözaltına alınıp tutuklanmış bir Kürt siyasetçidir. Aktif mücadele geçmişi ve demokratik yerel yönetimlerdeki rolüyle tanınan Kubilay, 1993'ten itibaren siyasi arenada yer almış ve 1999-2009 yılları arasında Doğubayazıt Belediye Başkanlığı görevini üstlenmiştir.

2014'te Ağrı'da Barış ve Demokrasi Partisi'nden belediye eş başkanı seçilen Kubilay, eş başkanlık sistemiyle kadın özgürlükçü, ekolojik ve demokratik bir belediyecilik anlayışını uygulamaya koyduğunu belirtmiştir. Ancak, AKP'nin yerel seçimlerde kaybetmesi üzerine halkın iradesi yok sayılarak kayyım atanmasıyla karşılaşmıştır.

Mukaddes Kubilay, 22 Aralık 2016'da gözaltına alındıktan sonra tutuklanmış ve cezaevinde keyfi disiplin cezaları, iletişim kısıtlamaları, sağlık sorunları ve kelepçeli muayenelerle karşılaştığını belirtmiştir. 68 yaşındaki Mukaddes Kubilay'ın cezaevindeki tedavisi aksamış ve bazı sağlık tetkiklerinin geç yapılarak hastalıklarının ilerlemesine neden olmuştur. Ayrıca, cezaevindeyken abla ve ağabeylerinin vefatına rağmen "güvenlik" gerekçesiyle cenazeye katılmasına izin verilmemiştir.

Mukaddes Kubilay, infaz yasasındaki değişikliklerle cezaevlerine, İdare ve Gözlem Kurulu'na verilen sınırsız yetkilerin, tahliyesinin sürekli ertelenmesine neden olduğunu ifade etmiştir. 7 yıldır tutuklu olmasına rağmen uzun süre disiplin cezası almadığını, ancak tahliye sürecinde bu cezaların verilerek "iyi halli olmama" durumunun yaratılmaya çalışıldığını aktarmıştır.

Tahliye tarihinin 4 Ağustos 2022 olmasına rağmen tahliyesi sürekli ertelenen Kubilay, tebliğ edilen gerekçelerin absürt olduğunu ve tüm başvurularının aynı gün içinde reddedildiğini belirtmiştir. Ayrıca, slogan attığı gerekçesiyle hakkında verilen disiplin cezaları üzerinden "örgüt üyesi olmak" iddiasıyla hakkında dava açıldığını belirtmiştir.

Bu bağlamda;

Mukaddes Kubilay'ın tutuklu bulunduğu süre boyunca yaşadığı keyfi disiplin cezalarıyla ilgili olarak adalet mekanizması nasıl bir değerlendirme yapmaktadır? Mukaddes Kubilay'ın sağlık sorunlarına yönelik cezaevindeki tedavi süreci hakkında yapılan denetlemeler ve değerlendirmeler nelerdir?

İnfaz yasasındaki değişikliklerle cezaevlerine, İdare ve Gözlem Kurulu'na verilen sınırsız yetkilerin, tutukluların tahliye süreçlerine etkisi hakkında bir değerlendirme yapılmış mıdır?

Mukaddes Kubilay'ın 4 Ağustos 2022'de tahliye olması gerekirken bu durumun sürekli ertelenmesiyle ilgili adalet mekanizması ne tür bir gerekçeyle bu ertelemeyi sağlamaktadır? Mahpusun tahliyesi ne zaman gerçekleşecektir?

Tebliğ edilen gerekçelerin absürt olduğunu ifade eden Kubilay'ın bu konudaki itirazları ve yargı mekanizması tarafından yapılan değerlendirmeler nelerdir? Mukaddes Kubilay'ın 7 yıldır tutuklu olmasına rağmen tahliyesinin sürekli ertelenmesiyle ilgili olarak, bu erteleme kararlarına karşı yapılan başvurular nasıl değerlendirilmektedir?

Mukaddes Kubilay'ın disiplin cezalarının, tahliye sürecine etkisi konusunda Adalet Bakanlığı ne tür bir yaklaşım benimsemektedir?

Slogan attığı gerekçesiyle hakkında "örgüt üyesi olmak" iddiasıyla açılan dava, ilgili yargı mercileri tarafından hangi delillere dayanarak değerlendirilmektedir? Mukaddes Kubilay'ın cezaevindeki iletişim kısıtlamalarıyla ilgili olarak Bakanlığınız nasıl bir denetleme süreci uygulamaktadır?

Mukaddes Kubilay'ın abla ve ağabeylerinin vefatıyla ilgili olarak "güvenlik" gerekçesiyle cenazeye katılımına izin verilmemesiyle ilgili Bakanlığınız ne gibi bir değerlendirme yapmıştır?

## Bakanlığın cevabı

1339794 sayılı yazı.

İlgi yazınız ekinde alınan, Ağrı Milletvekili Nejla Demir tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/6946 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur.

Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet)

UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana htip://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden GSg4İMU —- sginDws - *Idvbis - FMKOKS- ileerişebilirsin

ADALET BAKANLIĞI şü emen nü Mevzuat Genel Müdürlüğü

Sayı :E-56020453-610-1109-4664/6566 Konu : Yazılı soru önergesi OY AN2024

Sayın Nejla DEMİR Ağrı Milletvekili

Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/6946 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur.

I- A) Ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlü ve tutuklular, özgürlüğünden yoksun olmayan her vatandaş gibi tüm sağlık hizmetlerinden tıbbi gereklilik çerçevesinde ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda faydalanmakta olup, her türlü muayene ve tedavileri Devletin teminatı altında ve ücretsizdir. Hükümlü ve tutukluların beden ve ruh sağlığının korunması ve hastalıklarının tanısı için ilk muayene ve tedavi hizmetleri ceza infaz kurumlarında verilmekte; ileri tetkik, tedavi ve rehabilitasyon gerekenler Devlet hastanelerine, daha ileri sağlık hizmeti gerekenler ise üniversite hastanelerine sevk edilmektedir.

B) Ceza infaz kurumlarında barındırılan hükümlü ve tutuklulara ilişkin sağlık koşullarının düzenlenmesi ve sağlık hizmetine erişimin daha da etkili ve verimli hale gelebilmesi için 30/04/2009 tarihli Sağlık Bakanlığı ve Adalet Bakanlığı Arasında Ceza İnfaz Kurumlarındaki Sağlık Hizmetlerinin Düzenlenmesi Hakkında Protokol ve 26/01/2017 tarihli Adalet, İçişleri ve Sağlık Bakanlıkları Arasında Düzenlenen Protokol hükümleri dikkate alınarak her türlü çalışma ve düzenleme yapılmaktadır.

Ii- 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun 37. maddesinin birinci fıkrasında, kurumda, düzenli bir yaşamın sürdürülmesi, güvenliğin ve disiplinin sağlanması bakımından kanun, yönetmelikler ile idarenin uyulmasını emrettiği veya gerekli kıldığı davranış ve tutumlar, kusurlu olarak ihlâl edildiğinde, hükümlüler hakkında eylemlerinin niteliği ile ağırlık derecesine göre Kanunda belirtilen disiplin cezalarının uygulanacağı hükmü yer almaktadır.

Kanunun 38. maddesinde hükümlü ve tutukluların belirtilen kurallara uymamaları hâlinde uygulanabilecek disiplin cezalarına yer verilmiş olup, 39 ilâ 44. maddelerinde disiplin cezalarının niteliği, uygulanma usulleri ile bu cezaları gerektiren eylemler, 47 ve 48. maddelerinde ise disiplin cezasını gerektiren eylemlerin tekrarı halinde belirlenecek disiplin cezaları ile disiplin cezalarının soruşturulması, infaz edilmesi ve kaldırılması usulleri düzenlenmiştir.

Ayrıca hükümlü ve tutukluların kurum idaresinin kendileriyle ilgili her türlü disiplin işlemine karşı infaz hâkimliği nezdinde şikâyet, infaz hâkimliği kararlarına karşı ise ağır ceza mahkemesi nezdinde itiraz hakkı bulunduğu malâmlarıdır. Bu şekilde bağımsız yargı denetiminden geçerek kesinleşen disiplin cezası kararları infaz edilmekte olup bu kararların uygulanmasında herhangi bir keyfilik söz konusu değildir.

ADALET B AK ANLIĞI TÜRKİYE KUDHURİYETİNİS YÜZÜNCÜ YILA Mevzuat Genel Müdürlüğü

M- A) 5275 sayılı Kanunun "Hükümlünün telefon ile haberleşme hakkı" kenar başlıklı 66. maddesinin birinci fıkrasında, kapalı ceza infaz kurumlarındaki hükümlülerin, Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikte belirlenen esas ve usullere göre idarenin kontrolündeki ücretli telefonlar ile görüşme yapabileceği, telefon görüşmesinin idarece dinleneceği ve kayıt altına alınacağı, bu hakkın tehlikeli hâlde bulunan ve örgüt mensubu hükümlüler bakımından kısıtlanabileceği; ikinci fıkrasında, açık ceza infaz kurumları ile çocuk eğitimevlerinde hükümlülerin, ücretli telefonlarla serbestçe görüşme yapabileceği; üçüncü fıkrasında, açık ve kapalı ceza infaz kurumlarındaki hükümlülerin altsoy, üstsoy, eş ve kardeşlerinin ölüm, ağır hastalık, salgın hastalık veya doğal afet hâllerinde, kuruma ait telefon ve faks cihazından derhâl yararlandırılacağı, görüşmelerin, tutanak ile belgeleneceği ve tutanakların özel bir dosyada saklanacağı; dördüncü fıkrasında, hükümlülerin açık ve kapalı ceza infaz kurumlarında, çocuk eğitimevlerinde araç telefonu, telsiz telefon veya cep telefonu ve benzeri iletişim araçlarını bulunduramayacağı ve kullanamayacağı,

B) 28/3/2020 tarihli ve 2324 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Yönetmeliğin "Telefonla görüşme hakkı" kenar başlıklı 74. maddesinin ikinci fıkrasının (f) bendinde, hükümlülerin görüşebilecekleri yakınlarından bir veya birden fazla kişi ile haftada bir kez ve bir telefon numarasıyla bağlantı kurarak kesintisiz görüşme yapabileceği, herhangi bir nedenle görüşme gerçekleşememişse daha önceden bildirilen numaralardan bir diğeriyle görüşebileceği, konuşma süresinin görüşme başladığı andan itibaren on dakikayı geçemeyeceği, deprem, salgın hastalık, doğal afet gibi zaruri hâllerde Bakanlık kararı ile telefon ile görüşme süresi ve sayısının artırılabileceği,

Hükümlerine yer verildiği malumlarıdır.

IV- Ankara Cumhuriyet Başsavcılığıyla yapılan yazışmaya verilen 25/07/2024 tarihli cevapta;

A) Soru önergesinde adı geçen hükümlünün Sincan Kadın Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda barındırılmaktayken düzenlenen müddetname gereğince 18/06/2024 tarihinde Kurumdan tahliye edildiği,

B) Kurumda tüm iş ve işlemlerin mevzuat hükümlerine uygun olarak gerçekleştirildiği,

C) Soru önergesinde belirtilen aksi yöndeki iddiaların gerçeği yansıtmadığı,

Bildirilmiştir. i

Yılmaz TUNÇ Bakan

Yılmaz TUNÇ
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Nejla Demir (DEM Parti, Ağrı). “Sincan Kadın Kapalı Cezaevinde bulunan bir mahkumun tahliye talebine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/6946, 30 Kasım 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-6946-sincan-kadin-kapali-cezaevinde-bulunan-bir-mahkumun-tahliye-talebine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/9ffc57a4-5645-4165-863b-018c33c46bb4

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
