# Sayıştayın 2022 yılı Denetim Raporu'nda Muş Belediyesi ile ilgili yaptığı bazı tespitlere ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/7000
- **Veren:** Sümeyye Boz Çakı (DEM Parti, Muş)
- **Muhatap:** İçişleri Bakanlığı (Ali Yerlikaya)
- **Veriliş tarihi:** 30 Kasım 2023
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 62 gün sonra, 31 Ocak 2024)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/77c73ebd-bb7c-4c32-9725-018c20ac9c73
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-7000-sayistayin-2022-yili-denetim-raporu-nda-mus-belediyesi-ile-ilgili-yaptigi-bazi-tespitlere

> Sümeyye Boz Çakı (DEM Parti), 30 Kasım 2023 tarihinde 7/7000 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: İçişleri Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 62 gün sonra, 31 Ocak 2024).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın İçişleri Bakanı Ali YERLİKAYA tarafından Anayasa'nın 98'inci İçtüzüğün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Muş Belediyesi 2022 Sayıştay Denetim Raporunda toplam 22 usulsüzlük tespit edilmiştir. Muş Belediyesi 2022 Sayıştay Denetim Raporuna göre Muş Belediyesinin 2022 mali yılı bütçesi ile 270.000.000,00 TL ödenek öngörülmüş olup yıl içinde ek bütçe ile verilen ödenek ve eklenen ve düşülen ödenekle birlikte 2022 yılı ödenek toplamı yine 430.000.000,00 TL olmuştur. 2022 yılı öngörülen bütçesi, yaklaşık yüzde 60 oranında artmıştır. Kalem bazında en fazla artış ise "mal ve hizmet alım giderleri" ile "sermaye giderleri" olmuştur.

Tablodaki veriler dikkate alındığında, 2022 yılında bütçe gelirleri bir önceki yıla göre 183.218.864,33 TL'lik (690,87) artış göstermiştir. Bu çerçevede; vergi gelirlerinde 6.186.549,13 TL (059,87), teşebbüs ve mülkiyet gelirlerinde 5.768.226,63 TL (036,48), alınan bağış ve yardım 27.336.432,73 TL (94229,93) ve diğer gelirlerde 143.927.655,84 TL (9087,98) tutarlarındaki artışlar toplam artış üzerinde belirleyici olmuştur. Artışın alınan bağış ve yardımlar ve diğer gelirlerden kaynaklandığı görülmektedir.

Yapılan incelemelerde denetim görüşünün dayanağı olarak 5 bulgu tespit edilmiştir. Bunlar;

I- Taşınmaz takas işlemlerinin mali tablolara yansıtılmaması

2- Tahsisli kullanılan ve tahsis edilen taşınmazların varlık hesaplarında izlenmemesi

3- İlk madde ve malzeme hesabının hatalı kullanılması

4- Belediye tarafından kiraya verilen taşınmazlardan alınan bedellere ilişkin muhasebe kaydının hatalı yapılması

5- İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli tutarları ile mali tablolarda yer alan tutarların uyuşmaması

Mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olmayan 17 bulguya yer verilmiştir. Bunlar;

I- Belediye taşınmazlarının ecrimisil karşılığında kullandırılması

2- Kamu İhale Kanunu kapsamında yapılması gereken bazı satın almaların avans verilmek suretiyle piyasadan temin edilmesi

3- Doğrudan temin yöntemiyle yapılan muhtelif satın alımlar için mevzuatta öngörülen usullere uyulmaması

4- Belediye sınırları dahilinde ticari taksi, dolmuş ve servis plakalarının kullanım hakkının verilmesinde hatalı uygulamalar yapılması

5- Bina vergisi tarh ve tahakkuk işlemlerinde bina inşaat sınıflarının yanlış tespit edilmesi

6- Borçlanma sınırının aşılması

7- Gelir kalemlerinde tahsilat/tahakkuk oranlarının düşük olması

8- Harcamalara katılma paylarının tahakkuk ve tahsilinin yapılmaması

9- Ambalaj atıklarının toplanması işinin Devlet İhale Kanunu'na göre ihale edilmemesi

10- Kamulaştırma işlemlerinin tapu idaresi nezdinde takip edilmemesi

11- Telekomünikasyon alt yapı ve şebekelerinden alınması gereken geçiş hakkı bedellerinin takip ve tahsilinin yapılmaması

12- Belediyenin su gelirleri üzerinden hesaplanacak katma değer vergisinde hatalı uygulamalar yapılması

13- Hurdaya ayrılan taşınırların ilgili muhasebe hesaplarında izlenmemesi

14- Sözleşmelere dayanılarak girişilen taahhüt tutarlarına ilişkin muhasebe kayıtlarının hatalı yapılması

15- Belediye lehine karara bağlanan davalardan tahsil edilen avukatlık vekalet ücretlerinin 905'lik kısmının bütçeye gelir kaydedilmemesi

16- Hurda işlemlerinin sağlıklı bir şekilde yürütülmesini sağlayacak hurda yönetim sistemi kurulmaması

17- İşçilerin yıllık izinlerinin kanunun öngördüğü şekilde kullandırılmaması

İlk Madde ve Malzeme Hesabının Hatalı Kullanılması, Borçlanma Sınırının Aşılması, İşçilerin Yıllık İzinlerinin Kanunun Öngördüğü Şekilde Kullandırılmaması, Kiraya Verilen Taşınmazların Muhasebe Kayıtlarında İzlenmemesi olmak üzere toplam 4 usulsüzlük önceki dönem bulgulara ilişkin izleme tablosunda 2020 yılı yerine getirilmeyen bulgular olarak yer almaktadır.

Bu bağlamda;

1. 2022 bütçe gelirlerinde yüzde 90,87'lik artışında en yüksek gelir payını birinci sırada yüzde 229,93 ile bağış ve yardım alırken, ikinci sırada ise yüzde 87,98 ile diğer gelirler almaktadır. Muş Belediyesi 2022 Sayıştay Denetim Raporunda gelir artışında sebebiyet veren "bağış ve yardım" yapan kişi ve kuruluşlar kimlerdir? Bu bağış ve yardımların denetimi nasıl sağlanmaktadır? Yine Sayıştay denetim raporunda gelir artışının ikincil sebebi "diğer gelirler" nelerdir?

2. Her birinin başlı başına incelenmesi gereken bulguların çoğunluğunun mali tablolarda veya muhasebe kayıtlarındaki hatalar olduğu belirtilmiştir. Hesapların usulüne uygun yapılmaması, mevzuata aykırı işlemlerin yapılması, dolayısıyla mali tabloda eksiklilerin bulunması veya fazla bakiye gösterilmesi gibi işlemler hakkında Bakanlığınızca inceleme yapılacak mıdır? Mali tablolarda hata oluşmasına sebep olan işlemlere ilişkin sorumlular hakkında soruşturma açılacak mıdır?

İlk Madde ve Malzeme Hesabının Hatalı Kullanılması, Borçlanma Sınırının Aşılması, İşçilerin Yıllık İzinlerinin Kanunun Öngördüğü Şekilde Kullandırılmaması, Kiraya Verilen Taşınmazların Muhasebe Kayıtlarında İzlenmemesi olmak üzere toplam 4 usulsüzlük önceki dönem bulgulara ilişkin izleme tablosunda 2020 yılı yerine getirilmeyen bulgular olarak yer almaktadır. En az 2 yıldır devam eden hukuksuzluk ve usulsüzlükler hakkında işlem başlatılmış mıydı? Başlatılmamış ise gerekçesi nedir? Muş Belediyesinin mevzuata aykırı şekilde en az 2 yıldır borçlanma sınırını aşmasına ilişkin Bakanlığınızın girişimleri nelerdir?

"Geçmiş dönemlerde tahsis edilen ve halen faal olarak kullanılan taksi, dolmuş ve servis plakaları mevzuata aykırı biçimde süresiz bir hak olarak kullanılmaktadır." Söz konusu bulguya ilişkin Sayıştay açıkça bir kamu hakkının süresiz bir şekilde üçüncü kişilere devredilmesinin hukuka uygun olmadığını belirtmiştir. Söz konusu bulguya ilişkin işlem başlatılmamasının hukuksuzluğa göz yumulduğu anlamına geldiği Bakanlığınızın bilgisi dahilinde midir? Bakanlığınız söz konusu hukuksuzluğa karşı adım atacak mıdır? Telekomünikasyon alt yapı ve şebekelerinden alınması gereken geçiş hakkı bedellerinin takip ve tahsilinin yapılmamasına ilişkin borçlu şirket yargısal süreci başlatmıştır. Yargılama hangi aşamadadır?

Muş Belediyesi'nde 143 işçinin toplam 10.249 gün kullanılmamış yıllık izni bulunmaktadır. Anayasal bir hak olan yıllık izinlerin kullandırılmamasının gerekçesi nedir?

Yıllık iznini kullanmayıp iş akdi sona eren işçi sayısı kaçtır? Yıllık iznin kullanmayıp iş akdi sona eren işçilerin biriken yıllık izin süreleri ücrete dönüştürülmüş müdür? 2022 Sayıştay Denetim raporunda yer alan bulgulara ilişkin Muş Belediyesi?nden bilgi istenmiş, soru sorulmuş ve bulgulara ilişkin cevap istenmiş midir?

## Bakanlığın cevabı

42413-2/717 Cevaplanmak üzere Bakanlığımıza gönderilen; 3 /?0 49- 2/3041 3

1. Bursa Milletvekili Yüksel Selçuk TÜRKOGLU'nun 7/6998 esas numaralı,

2. Muş Milletvekili Sezai TEMELLİ'nin 7/6999 esas numaralı,

3. Muş Milletvekili Sümeyye BOZ"'un 7/7000 esas numaralı, © 4. Batman Milletvekili Zeynep ODUNCU"nun 7/7004 ve 7/7005 esas numaralı, 5. Kars Milletvekili Gülüstan KILIÇ KOÇYİĞİT'in 7/7009 ve 7/7013esas numaralı, 6. İstanbul Milletvekili Celal FFRAT'ın 7/7008 esas numaralı, 7. Afyonkarahisar Milletvekili Av. Burcu KÖKSAL"ın 7/7007 esas numaralı, 8. Şırnak Milletvekili Ayşegül DOĞAN"'ın 7/7010 esas numaralı, 9. Iğdır Milletvekili Yılmaz HUN'un 7/7011 esas numaralı, 10.Kocaeli Milletvekili Ömer Faruk GERGERLİOĞLU'nun 7/7014 esas numaralı, 11.Van Milletvekili Mahmut DİNDAR''ın 7/7015 esas numaralı, 12. Mardin Milletvekili Kamuran TANHAN"ın 7/7017 ve 7/7018 esas numaralı, 13. Diyarbakır Milletvekili Serhat EREN"in 7/7019 esas numaralı yazılı soru önergelerinin Bakanlığımız görev ve sorumluluk alanında yer almadığı değerlendirilmiştir.

Ali YERLİKAYA Bakan Telefon No: (312)422 40 30 Faks No: (312)425 39 60 Sosyal Etüt Ve Proje Müdürü Je

Ali YERLİKAYA
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Sümeyye Boz Çakı (DEM Parti, Muş). “Sayıştayın 2022 yılı Denetim Raporu'nda Muş Belediyesi ile ilgili yaptığı bazı tespitlere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/7000, 30 Kasım 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-7000-sayistayin-2022-yili-denetim-raporu-nda-mus-belediyesi-ile-ilgili-yaptigi-bazi-tespitlere (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/77c73ebd-bb7c-4c32-9725-018c20ac9c73

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
