# Son beş yılda yakınlarının cenazesine katılmasına izin verilmeyen mahkumlara ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/7061 - **Veren:** Nevroz Uysal Aslan (DEM Parti, Şırnak) - **Muhatap:** Adalet Bakanlığı (Yılmaz Tunç) - **Veriliş tarihi:** 1 Aralık 2023 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 222 gün sonra, 10 Temmuz 2024) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/4905d90f-9dd7-495b-a1e3-018c38e6e1de - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-7061-son-bes-yilda-yakinlarinin-cenazesine-katilmasina-izin-verilmeyen-mahkumlara-iliskin > Nevroz Uysal Aslan (DEM Parti), 1 Aralık 2023 tarihinde 7/7061 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 222 gün sonra, 10 Temmuz 2024). ## Önerge metni TEM il RO 9 HALKLARIN EŞİTLİK VE DEMOKRASİ PARTİSİ 2,0." O GRURBAŞKANUIĞI e, Terin Oi 12. 291 yi 71061 TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞP'NA Aşağıdaki sorularımın Adalet Bakanı Yılmaz TUNÇ tarafından Anayasa'nın 98'inci, İçtüzüğün 96'ıncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. 01.12.2023 Yakınları vefat eden mahpusların cenazelere katılması için, cezaevi tarafından hesaplanacak masraf tutarının emanet para hesabına yatırılması istenmektedir. Ancak cenazelere katılım için mahpuslardan istenilen masraf, birçok mahpusça karşılanamayacak boyuttadır. Karşılaması durumunda dahi mahpusların cenazeye katılma hakları çeşitli gerekçelerle engellenmektedir. 25.11.2023 tarihinde Şırnak'ta vefat eden Murat ACAR'ın cenazesine katılabilmesi için Bakırköy Kadın Kapalı Cezaevi'nde bulunan Tenzile Acar'dan 65.000,00 TL istenmiştir. Ancak cenazeye katılmak için yapılan başvuruya rağmen İdil İlçe Emniyet Müdürlüğünce "güvenlik önlemi alınamayacağı" gerekçesi ile talebin ret edildiği bildirilmiştir. Tarafımızca ilçe merkezinde kurulan taziye ve yine İdil İlçe Merkezi Şeyh Hasan Mezarlığı'na defnedilecek cenaze için olumsuz görüş bildiren İlçe Emniyet Müdürlüğü ile iletişime geçilmiştir. Emniyet yetkilileri, 27 Kasım tarihi için güvenlik önlemi alınamayacağından olumsuz görüş bildirdiklerini belirtmişlerdir. Ancak emniyetin verdiği bu bilginin aksine aile, cenazeye katılması için yapılan başvuruda tarih belirtmediklerini, başvurunun yüksek meblağ istenmesine karşın keyfi bir şekilde ret edildiğini tarafımıza aktarmıştır. Antalya Yüksek Güvenlikli Cezaevi'nde bulunan Kemal Demirbaş'ın 17.11.2023 tarihinde vefat eden Zeliha Demirbaş'ın Malatya'daki cenazesine katılması için ise kendisinden 35.000,00 TL talep edilmiştir. Rıza dışı nakiller ile ailelerinden uzakta cezaevinde tutularak cezalandırılan mahpuslardan, yakınlarının vefat etmesi durumunda karşılayamayacakları yol masrafları talep edilmektedir. Bu şekilde mahpusların cenazelere katılımları engellenmektedir. Bu durum tutuklu ve hükümlüler için ceza ve infaz sistemi içinde oluşturulmuş örtülü ve çoklu cezalandırma sisteminin bir parçası olarak uygulanan uzak illere sevk uygulamasının yarattığı sonuçlardan sadece biridir. Bu bağlamda; Son 5 yılda yakınlarının cenazelerine katılmak için başvuru yapmalarına rağmen izin verilmeyen kaç mahpus bulunmaktadır? Son 5 yılda uzak illere sevk edilmiş olup, yakınlarının cenazesine katılmak için başvuru yapan ancak nakil masraflarını karşılayamadığı için cenazelere katılamayan kaç mahpus bulunmaktadır? Yakınlarının cenazesine katılmak isteyen tutuklu ve hükümlülerden istenilen yol ve diğer masraflar neye göre belirlenmektedir? Bu masraflar arasındaki orantısız farkların nedeni nedir? Yakınlarının cenazesine katılmak isteyen tutuklu ve hükümlülerin karşılayamadıkları nakil masrafları için bir fon bulunmakta mıdır? 12 Ağustos 1949 tarihli Cenevre Sözleşmeleri'ne atıfla; insan hakları bağlamında yas hakkı savaş zamanlarında dahi tanınması gereken bir hak iken cenazeye katılma kararına yönetmelikle idare bariyeri konulması, idare hukuku bağlamında görev gaspı değil midir? Adalet Bakanlığı olarak, antidemokratik ve insan hakkı ihlallerine yol açan mevzuattan ve keyfi uygulamalardan kaynaklı hak ihlallerinin önlenmesi adına yasal değişikliklerin yapılması ve keyfi uygulamalara son verilmesi için bir çalışmanız var mı? ## Bakanlığın cevabı 1341166 sayılı yazı. İlgi yazınız ekinde alınan, Şırnak Milletvekili Nevroz Uysal Aslan tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/7061 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur. Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet) UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana htip://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden O$YPOSA - V393BJU - mjKhe2t - HXxt520- ileerişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü Sayı : E-56020453-610-1122-365/579 Konu : Yazılı soru önergesi 0İ/ 0/2024 Sayın Nevroz UYSAL ASLAN Şırnak Milletvekili Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/7061 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur. I- A) 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun "Mazeret izni" kenar başlıklı 94. maddesinin birinci fıkrasında, hükümlülük süresinin onda birini iyi hâlle geçirmiş olanlara hükümlünün isteği ile (a) bendine göre, ana, baba, eş, kardeş veya çocuğunun ölümü nedeniyle kurum en üst amirinin önerisi ve Cumhuriyet başsavcılığının onayı ile (b) bendine göre, (a) bendinde sayılan yakınlarından birisinin yaşamsal tehlike oluşturacak önemli ve ağır hastalık hâllerinin veya deprem, su baskını, yangın gibi felâketler nedeniyle zarara uğradıklarının belgelendirilmesi koşuluyla kurum en üst amirinin görüşü, Cumhuriyet başsavcılığının önerisi ve Adalet Bakanlığının onayı ile yol dışında on güne kadar mazeret izni verilebileceği; ikinci fikrasında, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkum olanlar hariç, yüksek güvenlikli ceza infaz kurumunda bulunanlar da dâhil olmak üzere, güvenlik bakımından sakınca oluşturmaması koşuluyla tehlikeli olmayan hükümlünün, dış güvenlik görevlisinin refakatinde bulunmak şartıyla, talebi ve Cumhuriyet başsavcısının onayıyla, (a) bendine göre, ikinci derece dahil kan veya kayın hısımlarından birinin ya da eşinin ölümü nedeniyle cenazesine katılması için yol süresi dışında iki güne kadar, (b) bendine göre, sağlık kurulu raporu ile belgelendirilmesi şartıyla ana, baba, eş, kardeş, çocuk ile eşin anne veya babasından birinin yaşamsal tehlike oluşturacak önemli ve ağır hastalık hâllerinin bulunması nedeniyle bunlardan her biri için toplam iki defaya mahsus olmak üzere hasta ziyareti amacıyla yol süresi dışında bir güne kadar izin verilebileceği, hükümlünün, izin süresi içinde gece konaklaması gerektiği takdirde, kendi evi veya (a) bendinde belirtilen bir yakınının evinde, güvenli görülen başka bir yerde ya da gidilen yerde bulunan kapalı ceza infaz kurumunda kalmasına, güvenlik hususu değerlendirilmek ve gerekli güvenlik tedbirleri alınmak suretiyle, gidilen yerin valisi tarafından karar verileceği, yurt dışına çıkmasını gerektirmesi durumunda hükümlüye bu madde gereğince izin verilemeyeceği, B) 28/3/2020 tarihli ve 2324 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Yönetmeliğin 114. maddesinin altıncı fıkrasında, mazeret izni verilen hükümlünün kapalı kurumda ise mutlaka dış güvenlik görevlilerinin refakatinde, harcırah ve yol giderleri hükümlü tarafindan karşılanmak kaydıyla, açık kurum ya da çocuk eğitimevlerinde ise refakatsiz olarak gönderileceği, Hükümlerine yer verildiği malâmlarıdır. UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana htip://vatandaş.uyap. gov.tr adresinden PKZ4Lgg - OShDCW7 - SX5C75Z - 5fGRtO- ileerişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü i- Bakırköy ve Antalya Cumhuriyet Başsavcılıklarıyla yapılan yazışmalara verilen 03/01/2024 ve 05/01/2024 tarihli cevaplarda; A) Soru önergesinde adı geçen ve Bakırköy Kadın Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda barındırılan hükümlünün 27/11/2023 tarihinde dedesinin cenazesine katılmak istediğini Kurum idaresine bildirdiği ancak İdil İlçe Emniyet Müdürlüğü tarafından yapılan güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlanması sebebiyle adı geçenin cenaze merasimine katılım sağlayamadığı, Soru önergesinde adı geçen ve Antalya Yüksek Güvenlikli Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda barındırılan diğer hükümlünün ise ablasının cenazesine katılmak istediğini Kurum idaresine bildirdiği, Akçadağ İlçe Jandarma Komutanlığınca yapılan araştırma neticesinde güvenlik açısından sakınca bulunmadığının Kuruma bildirilmesi üzerine hükümlünün 17/11/2023 tarihinde cenaze merasimine katılımının sağlandığı, B) Kurumlarda tüm iş ve işlemlerin mevzuat hükümlerine uygun olarak yürütüldüğü, C) Soru önergesinde belirtilen aksi yöndeki iddiaların gerçeği yansıtmadığı, Bildirilmiştir. Yılmaz TUNÇ Bakan Yılmaz TUNÇ Bakan --- **Kaynak gösterme:** Nevroz Uysal Aslan (DEM Parti, Şırnak). “Son beş yılda yakınlarının cenazesine katılmasına izin verilmeyen mahkumlara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/7061, 1 Aralık 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-7061-son-bes-yilda-yakinlarinin-cenazesine-katilmasina-izin-verilmeyen-mahkumlara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/4905d90f-9dd7-495b-a1e3-018c38e6e1de Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.