# Engelli ve ağır hasta tutuklu ile hükümlülere ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/7067 - **Veren:** Birol Aydın (Saadet Partisi, İstanbul) - **Muhatap:** Adalet Bakanlığı (Yılmaz Tunç) - **Veriliş tarihi:** 7 Aralık 2023 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 216 gün sonra, 10 Temmuz 2024) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/8baa55aa-58eb-4aad-a63a-018c484f5d4d - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-7067-engelli-ve-agir-hasta-tutuklu-ile-hukumlulere-iliskin > Birol Aydın (Saadet Partisi), 7 Aralık 2023 tarihinde 7/7067 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 216 gün sonra, 10 Temmuz 2024). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın, Adalet Bakanı Sayın Yılmaz TUNÇ tarafından Anayasa'nın 98'inci ve İçtüzüğün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. Engellilik oranları ve sağlık durumları nedeniyle tahliye olması gerekirken hâlâ cezaevinde tutulan vatandaşlarımızın kendileri ve yakınları tarafından sosyal medya, e-posta ve mektup aracılığıyla her gün onlarca mesaj almaktayız. Engel oranı oldukça yüksek olmasına rağmen ve sağlık durumu nedeniyle acilen hastanede tedavi altına alınması gerekirken hâlâ cezaevinde tutulan vatandaşlarımız için aile yakınları oldukça tedirginlik duymaktadır. Dolayısıyla bu konuya dair herhangi bir çalışma olup olmadığı kamuoyunda merak edilmektedir. Bu bağlamda; I- Bakanlığınızın verilerine göre cezaevlerinde kaç tutuklu/hükümlü engelli veya ağır hasta bulunmaktadır? 2- Tahliyesi gerekmeyen engelli veya sağlık problemleri olan tutuklu/hükümlüler için gerekli koşulları sağlamak adına herhangi bir çalışmanız mevcut mudur? 3- Tahliyesi gerektiği açıkça ortada olan engelli veya ağır hasta tutuklu/hükümlülere ilişkin herhangi bir düzenleme planınız var mıdır? 4- Vatandaşlarımız çeşitli zemin ve zamanlarda bizlere olduğu gibi sizlere de bu talepleri iletmektedir. Bu talepler hakkında geri dönüşler sağlanmakta mıdır? İBAN Halkla Dişkiler Binme bo Blok Kate Olu ei Alar, Bakamidlear ANAKARA ## Bakanlığın cevabı 1341166 sayılı yazı. İlgi yazınız ekinde alınan, İstanbul Milletvekili Birol Aydın tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/7067 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur. Soru önergesi cevabı (1 adet) ADALET BAKANLIĞI sn emi Mevzuat Genel Müdürlüğü Sayı :E-56020453-610-1128-1042/1499 Konu : Yazılı soru önergesi CA /OM2024 Sayın Birol AYDIN İstanbul Milletvekili Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/7067 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur. I- A) Ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlü ve tutuklular, özgürlüğünden yoksun olmayan her vatandaş gibi tüm sağlık hizmetlerinden tıbbi gereklilik çerçevesinde ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda faydalanmakta olup, her türlü muayene ve tedavileri Devletin teminatı altında ve ücretsizdir. Hükümlü ve tutukluların beden ve ruh sağlığının korunması ve hastalıklarının tanısı için ilk muayene ve tedavi hizmetleri ceza infaz kurumlarında verilmekte, ileri tetkik, tedavi ve rehabilitasyon gerekenler Devlet hastanelerine, daha ileri sağlık hizmeti gerekenler ise üniversite hastanelerine sevk edilmektedir. B) Ceza infaz kurumlarında barındırılan hükümlü ve tutuklulara ilişkin sağlık koşullarının düzenlenmesi ve sağlık hizmetine erişimin daha da etkili ve verimli hale gelebilmesi için 30/04/2009 tarihli Sağlık Bakanlığı ve Adalet Bakanlığı Arasında Ceza İnfaz Kurumlarındaki Sağlık Hizmetlerinin Düzenlenmesi Hakkında Protokol ve 26/01/2017 tarihli Adalet, İçişleri ve Sağlık Bakanlıkları Arasında Düzenlenen Protokol hükümleri dikkate alınarak her türlü çalışma ve düzenleme yapılmaktadır. C) Hükümlü ve tutukluların; ayakta ve yatarak tedavilerinde muayene, tetkik, tahlil, kontrol, ilaç, diş protezi ve tıbbi malzemeleri Sağlık Bakanlığı, hastane tarafından temini mümkün bulunmayan tıbbi malzemeler (ortez, protez, gözlük, işitme cihazı, şeker ölçüm çubuğu vb.) ile ilaç bedelleri ise Adalet Bakanlığı tarafından karşılanmaktadır. Ç) Öte yandan; hastalığı nedeniyle Adli Tıp Kurumundan rapor bekleyen ya da tek başına öz bakım becerisini yapamayan ve başkasının bakımına muhtaç olan hasta tutuklu ve hükümlülerin barındırılması, rehabilite ve tedavilerini sağlamak amacıyla Metris ve Elazığ R Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumları ile Menemen R Tipi Kapalı ve Açık Ceza İnfaz Kurumu faaliyete geçirilmiştir. II- 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun; A) "Hapis cezasının infazının hastalık nedeni ile ertelenmesi" kenar başlıklı 16. maddesinin ikinci fıkrasında, akıl hastalığı dışındaki hastalıklarda cezanın infazına, resmi sağlık kuruluşlarının mahkumlara ayrılan bölümlerinde devam olunacağı, ancak bu durumda bile hapis cezasının infazının, mahkumun hayatı için kesin bir tehlike teşkil ediyorsa iyileşinceye kadar geri bırakılacağı; üçüncü fıkrasında, belirtilen geri bırakma kararının, Adli Tıp Kurumunca düzenlenen ya da Adalet Bakanlığınca belirlenen tam teşekküllü hastanelerin ADALET BAKANLIĞI yün mma vb nu Mevzuat Genel Müdürlüğü sağlık kurullarınca düzenlenip Adli Tıp Kurumunca onaylanan rapor üzerine, infazın yapıldığı yer Cumhuriyet başsavcılığınca verileceği; altıncı fikrasında ise maruz kaldığı ağır bir hastalık veya engellilik nedeniyle ceza infaz kurumu koşullarında hayatını yalnız idame ettiremeyen ve toplum güvenliği bakımından ağır ve somut tehlike oluşturmayacağı değerlendirilen mahkumun cezasının infazının, üçüncü fikrada belirlenen usule göre iyileşinceye kadar geri bırakılabileceği, B) "Denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak cezanın infazı" kenar başlıklı 105/A maddesinin üçüncü fıkrasının (b) bendinde, maruz kaldıkları ağır bir hastalık, engellilik veya kocama nedeniyle hayatlarını yalnız idame ettiremeyen ve koşullu salıverilmesine üç yıl veya daha az süre kalan hükümlülerin, bu durumlarını, Adli Tıp Kurumundan alınan veya Adalet Bakanlığınca belirlenen tam teşekküllü hastanelerin sağlık kurullarınca düzenlenip Adli Tıp Kurumunca onaylanan bir raporla belgelendirmeleri ve diğer şartları da taşımaları hâlinde denetimli serbestlik tedbiri uygulanmak suretiyle cezanın infazı usulünden yararlanabileceği, C) 14/04/2020 tarihli ve 7242 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunla, 5275 sayılı Kanuna eklenen geçici 6. maddenin ikinci fikrası uyarınca, 30/03/2020 tarihine kadar işlenen suçlar bakımından, 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun kasten öldürme suçları, cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlar, özel hayata ve hayatın gizli alanına karşı suçlar ve İkinci Kitap Dördüncü Kısım Dördüncü, Beşinci, Altıncı ve Yedinci Bölümünde tanımlanan suçlar ile Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren suçlar hariç olmak üzere; sıfır-altı yaş grubu çocuğu bulunan kadın hükümlüler ile yetmiş yaşını bitirmiş hükümlüler hakkında 105/A maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan "iki yıl"lık sürenin, "dört yıl" olarak uygulanacağı; maruz kaldığı ağır bir hastalık, engellilik veya kocama nedeniyle hayatını yalnız idame ettiremeyen altmışbeş yaşını bitirmiş hükümlülerin koşullu salıverilmeleri için ceza infaz kurumlarında geçirmeleri gereken sürelerin, azami süre sınırına bakılmaksızın 105/A maddesinde düzenlenen denetimli serbestlik tedbiri uygulanmak suretiyle infaz edilebileceği; ağır hastalık, engellilik veya kocama hâlinin, Adalet Bakanlığınca belirlenen tam teşekküllü hastanelerin sağlık kurullarınca veya Adli Tıp Kurumunca düzenlenen bir raporla belgelendirileceği, Hükümlerinin yer aldığı malumlarıdır. Söz konusu geçici 6. madde hükmü, 15/04/2020 tarihli ve 31100 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiş olup, ilgili makam ve mercilerce bu madde hükmü uyarınca işlem yapılmaktadır. HI- Bakanlığımız kayıtlarının incelenmesinden; A) Yeni yapılan ceza infaz kurumlarının idari ve ziyaretçi giriş alanlarında engelli rampasının bulunduğu, kurum koğuşlarında engelli hükümlü ve tutukluların kullanımına uygun tuvaletlerin mevcut olduğu, eski tip ceza infaz kurumlarında zemin ile giriş kapısının arasında kot farkının bulunmadığı yerlerde engelli merdiveni ve rampasına ihtiyaç duyulmadığı, zemin ile giriş kapısının arasında kot farkı bulunan ceza infaz kurumlarımızda ise engelli rampası yapılması amacıyla kurumlardan gelen talepler doğrultusunda genel bütçe ödenekleri gözetilerek bakım onarım çalışmasının yapıldığı, kurumların ana girişinde bulunan boy turnikelerinin olduğu yerdeki göz biyometrisine bağlı 120 cm genişlikte bir çelik kapıdan engelli mahkum, ziyaretçi ve sedye giriş-çıkışının gerçekleştirildiği, ADALET BAKANLIĞI rn mh Mevzuat Genel Müdürlüğü B) Proje çalışmaları devam eden kurumlarda, engelli mahkumlar ve personel için asansör yapımının da planlandığı, C) Soru önergesinde istenilen ayrıntıda bilgi sunulamamakla birlikte, Ülkemizdeki ceza infaz kurumlarında barındirılan tutuklu ve hükümlü sayılarına ilişkin istatistiklere Bakanlığımız Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğünün "https://Www.cte.adalet.gov.r" adresli internet sitesinden ulaşılmasının mümkün olabileceği, Anlaşılmıştır. Yılmaz TUNÇ Bakan Tel Yılmaz TUNÇ Bakan --- **Kaynak gösterme:** Birol Aydın (Saadet Partisi, İstanbul). “Engelli ve ağır hasta tutuklu ile hükümlülere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/7067, 7 Aralık 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-7067-engelli-ve-agir-hasta-tutuklu-ile-hukumlulere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/8baa55aa-58eb-4aad-a63a-018c484f5d4d Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.