# GRECO'nun Türkiye hakkında yayımladığı rapora ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/7165
- **Veren:** Yunus Emre (CHP, İstanbul)
- **Muhatap:** Adalet Bakanlığı (Yılmaz Tunç)
- **Veriliş tarihi:** 11 Aralık 2023
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 256 gün sonra, 23 Ağustos 2024)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/8769af2e-beb6-4d02-9ea0-018c5d9d661d
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-7165-greco-nun-turkiye-hakkinda-yayimladigi-rapora-iliskin

> Yunus Emre (CHP), 11 Aralık 2023 tarihinde 7/7165 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 256 gün sonra, 23 Ağustos 2024).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Adalet Bakanı Sayın Yılmaz Tunç tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını bilgilerinize sunarım.

Saygılarımla. bul Milletvekili Avrupa Konseyi tarafından ülkelerin yolsuzlukla mücadele standartlarına uygunluğunu değerlendirmek üzere yıllık rapor hazırlanmaktadır. Avrupa Konseyi bünyesindeki Yolsuzluğa Karşı Devletler Grubu (GRECO) Türkiye hakkındaki 94. Genel Kurulu'nda kabul edilen 4. Ara Uyum Raporu yayınlanmıştır.

4. Ara Uyum Raporu "Milletvekilleri, hakim ve savcılar bakımından yolsuzluğun önlenmesi" kapsamında Türkiye'ye yönelik geçmiş değerlendirme raporlarındaki tavsiyelerin yerine getirilip getirilmediğini içermektedir.

Raporda Türkiye'ye yönelik 22 tavsiye ele alınırken GRECO tavsiyelerinin önceki raporlarda olduğu gibi çoğunun yerine getirilmediği belirtilmektedir. Raporda tavsiyelerinin "aynı seviyede yerine getirilmiş olduğu" sonucu vurgulanmıştır. Buna göre Türkiye 22 tavsiyeden ünü tatmin edici şekilde yerine getirmiş ya da ele almış, geriye kalan tavsiyelerden 9'u kısmen yerine getirilirken 10 tanesi yerine getirilmemiştir.

Milletvekilleriyle ilgili olan tavsiyelerin "hiçbiri"nin tam olarak yerine getirilmediğini vurgulayan raporda Milletvekillerine Yönelik Etik Davranış İlkeleri Kanun tasarısı, milletvekilleri mal beyanlarının doğrulanması, yasama sürecinin şeffaflığının artırılması, mitletvekillerinin dürüstlüğünün temin edilmesi gibi hususların yerine getirilmesi için "eyleme geçilmesi" çağrısı yapılmıştır.

Hakim ve Savcılarla ilgili bölüm ise; e HSK'nın bağımsızlığının güçlendirilmesi;

Hakim ve savcı adaylarının seçim ve mesleğe alım süreçlerinde yargı erkinin müdahilliğinin ve sorumluluğunun önemli ölçüde artırılması;

€-posta: yemre &tbmm.gov.tr

Adres: TBMM Halkla İlişkiler Binası Nu: F 108 ANKARA

Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi (AKPM) Türk Grubu Üyesi ese Hakim ve savcı adaylarının kamuoyuna açık ve Avrupa standartlarıyla uyumlu nesnel kriterlere dayalı etik davranış ve dürüstlüğünün denetlemeye tabi olması; e Yargı mensuplarının görev sürelerine ilişkin teminatın önemli ölçüde güçlendirilmesi ve Adalet Bakanlığı'nın geçici görevlendirme süreçlerine müdahil olma yetkilerinin kaldırılması; e Çıkar çatışmasına sebep olacak nitelikte hediye, üçüncü tarafla ilişkiler, gizli belgelerin alınması gibi hususların önlenmesi amacıyla hakimler için etik davranış ilkelerinin belirlenmesi;

Gibi önemli tavsiyeleri içermekte olup bu tavsiyelerin de Türk makamlarınca yerine getirilmediği belirtilmektedir.

Bu durum hem milletvekillerine hem de yargı mensuplarına yönelik tavsiyelerin yerine getirilmemiş olması Türkiye'de yolsuzlukla mücadele başta olmak üzere yargı bağımsızlığı, hukukun üstünlüğü, yasamanın etkinleştirilmesi gibi evrensel kriterlere yönelik şüphelerin artmasına neden olmaktadır.

Bu bağlamda;

1. Söz konusu tavsiyelerin yerine getiriimeme sebebi nedir?

2. GRECO'nun 4. Ara Uyum Raporu'nda belirttiği ve Türkiye'nin halen daha yerine getirmediği tavsiyeler konusunda yasal düzenlemeleri hayata geçirmeyi planlamakta mısınız?

3. GRECO tavsiyelerinin çoğunun yerine getirilmemesinin ve Türkiye'nin bu şekilde rapor edilmesini nasıl değerlendiriyorsunuz?

4. Söz konusu tavsiyelerin yerine getirilmemesi nedeniyle Türkiye'nin GRECO ve Avrupa Konseyi nezdinde "yolsuzlukla mücadele" etme konusunda isteksiz anılmasına karşı Avrupa Konseyi muhataplarına bir açıklama yapacak mısınız?

Adres: TBMM Halkla İlişkiler Binası Nu: F 108 ANKARA

## Bakanlığın cevabı

1342502 sayılı yazı.

İlgi yazınız ekinde alınan, İstanbul Milletvekili Yunus Emre tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/7165 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur.

Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet) ENAZ

Mevzuat Genel Müdürlüğü

Sayı : E-56020453-610-1138-3694/5314 Konu : Yazılı soru önergesi 221312024

Sayın Yunus EMRE İstanbul Milletvekili

Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/7165 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur.

Ülkemiz, Avrupa Konseyinin temel düzenlemelerinden olan Yolsuzluğa Karşı Ceza Hukuku Sözleşmesi ve Yolsuzluğa Karşı Özel Hukuk Sözleşmesine taraf olup, GRECO değerlendirmelerine herhangi bir kayıt ya da şart sunulmadan tabi olunacağını kabul etmiştir. Yolsuzluk olgusuyla mücadele konusundaki irade ve kararlılığının bir göstergesi olarak da Ocak 2004 tarihinden itibaren Avrupa Konseyi Yolsuzluğa Karşı Devletler Grubuna (GRECO) üye olunmuştur.

Ülkemiz, GRECO çalışmalarına Başbakanlık (2018 yılına kadar), Adalet Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığı temsilcilerinden oluşan daimi bir heyetle iştirak etmiş olup, halihazırda ise Türkiye'ye ilişkin raporların görüşmelerine ilgili tüm bakanlık ve kurumların temsilcileriyle en geniş şekilde katılım sağlamaktadır.

GRECO'nun amacı, üye ülkelerce soru formlarına verilen cevaplar ve yerinde değerlendirme ziyaretleri yoluyla üyelerin yolsuzlukla mücadele sistemlerini değerlendirerek tavsiyelerde bulunmak ve bu tavsiyelerin uygulanmasını izlemek suretiyle yolsuzlukla mücadele kapasitesinin artırılmasına yardımcı olmaktır.

GRECO tarafından Ülkemizin de içinde bulunduğu birçok ülke hakkında hazırlanan yolsuzlukla mücadele değerlendirme ve alınacak önlemlere ilişkin uyum raporları ile son olarak Ülkemiz hakkında düzenlenen "Dördüncü Değerlendirme Aşaması Raporu" GRECO'nun resmi internet sitesinde yayınlanmıştır. Bu çerçevede, GRECO tavsiyelerinin yerine getirilmesine yönelik çalışmalar ilgili kurumlarca yürütülmektedir.

Yılmaz TUNÇ Bakan

UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://atandas.uyap.gov.tr adresinden KDAOLSC - xvdZZnu - VASAPMN - keTHbO- ile erişebilirsin

Yılmaz TUNÇ
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Yunus Emre (CHP, İstanbul). “GRECO'nun Türkiye hakkında yayımladığı rapora ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/7165, 11 Aralık 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-7165-greco-nun-turkiye-hakkinda-yayimladigi-rapora-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/8769af2e-beb6-4d02-9ea0-018c5d9d661d

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
