# İzmir Vakıflar Bölge Müdürlüğünün kiraya verdiği meskenlerde yaptığı kira artışlarına ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/7241
- **Veren:** Sevda Erdan Kılıç (CHP, İzmir)
- **Muhatap:** Kültür ve Turizm Bakanlığı (Mehmet Nuri Ersoy)
- **Veriliş tarihi:** 29 Kasım 2023
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 138 gün sonra, 15 Nisan 2024)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/443a721b-0e87-4104-ad28-018c1b86c5fd
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-7241-izmir-vakiflar-bolge-mudurlugunun-kiraya-verdigi-meskenlerde-yaptigi-kira-artislarina-ilis

> Sevda Erdan Kılıç (CHP), 29 Kasım 2023 tarihinde 7/7241 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Kültür ve Turizm Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 138 gün sonra, 15 Nisan 2024).

## Önerge metni

Aşağıda yer alan sorularımın Anayasa'nın 98. ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İç Tüzüğü'nün 96. Maddesi gereğince Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy tarafından yazılı olarak yanıtlanması için gereğini saygılarımla arz ederim. tr v/Sevda Erdan Kılıç

Uluslararası emlak danışmanlık şirketi Knight Frank'ın, 56 ülke ve bölgeyi kapsayan 2023 yılı üçüncü çeyrek Küresel Konut Fiyat Endeksi raporuna göre, Türkiye konut fiyatlarında en yüksek artış kaydedilen ülke olmuştur. Ülkemizde konut fiyatları 6 ayda yüzde 40.8 yükselmiştir. Türkiye'deki konut fiyat artışları, kentler özelinde ise birinci sırada yüzde 135 ile Ankara'da, yüzde 133 ile İzmir'de, yüzde 127 ile İstanbul'da gerçekleşmiştir. Rakamların gösterdiği üç büyük il başta olmak üzere tüm ülkede büyük bir barınma krizi yaşanmaktadır.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, artan kira artışları nedeniyle 25 Kasım 2023 tarihinde yaptığı konuşmada, kira artışlarından ev sahiplerini sorumlu tutmuş ve ev sahipleri için "vicdansız" ifadesini kullanmıştır.

Ancak gelinen noktada görülmektedir ki; söz konusu kira ve mesken fiyatı artışlarını sadece ev sahipleri yapmamaktadır. Kültür ve Turizm Bakanlığı'na bağlı Vakıflar Genel Müdürlüğü'nün, vatandaşlarımıza kiraya verdiği meskenlerde büyük oranlarda kira artışı yapıldığı şikayetleri tarafımıza ulaşmıştır.

Son olarak İzmir Vakıflar Bölge Müdürlüğü, 2500 TL'ye kiraya verdiği bir meskenin kira bedelini, yasal yüzde 25'lik artış oranına aykırı davranarak yüzde 500 oranında zam yapmıştır. Meskenin kirasını 15.000 TL'ye çıkaran Vakıflar Bölge Müdürlüğü, meskende kiracı olan vatandaşa, 15.000 TL kira bedelini kabul etmemesi halinde meskenin tahliye edileceğine dair ihbarname yollamıştır. Bu olay İzmir'deki yerel gazetelerde de "Vicdansız kim?" manşeti ile haberleştirilmiştir.

İzmir Vakıflar Bölge Müdürlüğü'nde yaşanan bu olay tek değildir. Türkiye"nin dört bir yanında Vakıflar Genel Müdürlüğü'nün yeni uygulamasına ilişkin çok sayıda şikayet hem tarafımıza gelmiş hem de hali hazırda basın yayın organlarında haber olarak yer almıştır.

Uluslararası raporlarda yüksek kira artışının en fazla seyrettiği kent olan İzmir'de yaşanan barınma krizi, Vakıflar Genel Müdürlüğü'nün başlattığı kira artışı uygulamasıyla daha da derinleşmiştir. Barınma sorunu artık *ev sahibi ile kiracı" arasındaki özel ilişki halinden çıkarak, resmi kurumların yaptıkları kira artışı oranlarıyla bir devlet politikası haline gelmiştir.

Bu kapsamda,

1. İzmir Vakıflar Bölge Müdürlüğü'nün 2500 TI."ye kiraya verdiği bir meskenin kira bedelini, yasal yüzde 25'lik artış oranına aykırı davranarak yüzde 500 oranında zam yaparak, meskenin kirasını 15.000 TL'ye çıkardığı iddiası doğru mudur?

2. İzmir Vakıflar Bölge Müdürlüğü, yüzde 25 olarak belirlenen kira artış sınırına neden uymamıştır? Yüzde 500 kira artışı oranını yasal mıdır?

3. Vakıflar Genel Müdürlüğü'nün Türkiye genelinde kiraya verdiği kaç mesken vardır? Bu meskenlerde 2023 kira artışı hangi oranda yapılmıştır?

4. Vakıflar Genel Müdürlüğü'nün Türkiye genelinde kiraya verdiği meskenlerden, kira artış oranını kabul etmediği için tahliye edilen kiracı var mıdır? Kaç kiracı tahliye edilmiştir?

5. Vakıflar Genel Müdürlüğü'nün meskenlerde kira artışına gitme nedeni nedir?

6. Vakıflar Genel Müdürlüğü'nün, Cumhurbaşkanının kira artış oranı hakkındaki çağrılarından haberi bulunmakta mıdır?

## Bakanlığın cevabı

Bakanlığımız (Vakıflar Genel Müdürlüğü)'ca;

Kurumumuzda taşınmazların kiraya verilme işlemi, 2886 Sayılı Devlet İhale Kanunu'na dayanarak yapılmakta olup sözleşme süreleri ilgili yılın son günü ile sınırlıdır. Kiracılığı 2020 yılında başlayan ve 2023 yılı kira bedeli 2.500 TL olan mesken vasıflı taşınmazın sözleşmesi 31.12.2023 tarihinde sona ermektedir.

Rayiç uygulamasına konu edilmeyen konut vasıflı taşınmaz kiracılarına 15 Temmuz 2023 tarihli ve 32249 sayılı Resmi Gazete yayımlanarak yürürlüğe giren 7456 sayılı 6/2/2023 Tarihinde Meydana Gelen Depremlerin Yol Açtığı Ekonomik Kayıpların Telafisi İçin Ek Motorlu Taşıtlar Vergisi İhdası İle Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunda yer alan limit uyarınca yüzde yirmi beş, rayicinden düşük olduğu tespit edilen konut vasıflı vakıf taşınmazlara uygulanan artış oranı ise taşınmazın durumu, emsal ve rayiç bedelleri gözetilerek her bir taşınmaz için ayrı ayrı belirlenmektedir.

Söz konusu taşınmaz İzmir ili sınırları içerisinde olanakları geniş ve merkezi bir konumda yer almaktadır. Taşınmazın emsal bedelleri dikkate alındığında 2.500 TL kira bedeli gerçeklikten uzak kalmaktadır. İlgili taşınmaza komşu sınırlar içinde yapılan emsal rayiç çalışmalarında, mesken kiralarının 18.000-TI, ile 20.000-T1 arasında olduğu ve aynı ilçe sınırlarında yeni ihale edilecek meskenler için 30.000-TL muhammen bedeli tespit edilmiştir.

Sözleşmenin yenilenebilmesi ve kiracılığın devamı için ilgili genelgeler ile kurum ile kiracı arasında düzenlenen tip sözleşmenin 18'inci maddesi doğrultusunda rayiç bedel göz önüne alınarak yeni kira bedeli belirlenmiştir. Türkiye genelinde mülkiyeti Vakıflar Genel Müdürlüğüne veya Genel Müdürlükçe temsilen yönetilen mazbut vakıflara ait 5.128 konut vasıflı taşınmaz kirada bulunmaktadır.

Türkiye genelinde mülkiyeti Vakıflar Genel Müdürlüğüne veya Genel Müdürlükçe temsilen idare edilen mazbut vakıflara ait kirada bulunan konut vasıflı taşınmaz kiracılarından 2024 yılına ait belirlenen kira artış oranını kabul etmediği için tahliye edilen kiracı bulunmamaktadır.

Mülkiyeti Vakıflar Genel Müdürlüğüne ve mazbut vakıflara ait taşınmaz kiracılarımıza destek olmak amacıyla geçmiş dönemlerde düzenlemeler yapılarak; kira alacağından vazgeçilmiş, ödeme kolaylığı sağlanmış veya kira artışı uygulanmamıştır.

Bu kapsamda son dönemlerde yapılan bazı düzenlemeler aşağıda belirtilmiştir.

" 2017 yılında meydana gelen terör olayları ve ekonomik gelişmelerden olumsuz etkilenen kiracılara destek olmak amacıyla Bakanlar Kurulu Kararı ile 9630'a varan kira alacağından vazgeçilmiştir. e 2018 yılında vakıf kiracılarına kira artışı yapılmamıştır.

"e 2019 yılında konut kiracılarına kira artışı yapılmamıştır.

" 2020 ve 2021 yılında tüm dünyayı etkisi altına alan koronavirüs (Covid-19) salgını sürecinde vakıf taşınmaz kiracılarına borç ertelemeleri ve yapılandırma şeklinde kolaylıklar sağlanmıştır. e 2021 yılında yine 7261 sayılı Kanun gereğince vakıf kiracılarına kira artışı yapılmamıştır. e 2022 ve 2023 yılında çıkan Kanunlar uyarınca rayicinde olan konut kiralarına 9025 oranında kira artışı uygulanmıştır.

Deprem bölgesinde olan kiracılar için de Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi çerçevesinde kira alacağından vazgeçilmesi yoluyla kiracıların mağduriyetlerini gidermek adına tedbirler alınmıştır.

Vakıflar Genel Müdürlüğü, genel bütçeden hiçbir yardım almaksızın sadece kendi bütçesi ile faaliyetlerini yürütmekte olup vakıf taşınmazlarının kira gelirleri ile Selçuklu ve Osmanlı döneminden kalma tarihi eserlerin ve camilerin bakım ve onarımlarını yaptırmakta, vakfiyelerde yer alan hayır şartları doğrultusunda binlerce kişiye muhtaç aylığı vermekte, kuru gıda yardımı yapmakta, binlerce ortaöğretim ve üniversite öğrencisine burslar vermekte, imarethanelerinde yine ihtiyaç sahiplerine sıcak yemek dağıtmakta ve personel giderlerini karşılamaktadır.

Halihazırda kirada olan taşınmazlar arasında kira artışları ile ilgili yapılan düzenlemelerin de etkisiyle kira bedeli emsal ve rayicinden düşük seviyelerde kalan taşınmazlara benzer nitelikli taşınmazların kira bedelleri dikkate alınarak rayiç uygulaması yapılmaktadır.

Mehmet Nuri ERSOY
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Sevda Erdan Kılıç (CHP, İzmir). “İzmir Vakıflar Bölge Müdürlüğünün kiraya verdiği meskenlerde yaptığı kira artışlarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/7241, 29 Kasım 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-7241-izmir-vakiflar-bolge-mudurlugunun-kiraya-verdigi-meskenlerde-yaptigi-kira-artislarina-ilis (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/443a721b-0e87-4104-ad28-018c1b86c5fd

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
