# Su tasarrufu sağlanması amacıyla alınan tedbirlere ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/7268 - **Veren:** Mahir Polat (CHP, İzmir) - **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı) - **Veriliş tarihi:** 11 Aralık 2023 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 266 gün sonra, 2 Eylül 2024) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/7f88bc90-880d-4943-8832-018c5da11bf4 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-7268-su-tasarrufu-saglanmasi-amaciyla-alinan-tedbirlere-iliskin > Mahir Polat (CHP), 11 Aralık 2023 tarihinde 7/7268 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 266 gün sonra, 2 Eylül 2024). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim YUMAKLI tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim. Türkiye, 2022 nüfusu dikkate alındığında kişi başına düşen su miktarı 1313 metreküp ile su stresi yaşayan ülkeler arasında gösterilmektedir. Kişi başına kullanılabilir su miktarı bakımından henüz su fakiri bir ülke kategorisinde değerlendirilmese de gerekli tedbirler alınmadığı takdirde, gelecekte suya erişim konusunda ciddi sıkıntılar yaşanacağı aşikardır. Su kaynaklarının azalmasına ve suya erişimin güçleşmesine neden olan sebepler arasında; küresel iklim değişikliği başta olmak üzere, nüfus artışı, sanayileşme, tarımsal su ihtiyacı, su kaynaklarının bilinçsiz kullanımı, hızlı tüketim ve günlük hayatımızdaki su israfı gösterilmektedir. Bu bağlamda; 1. Değişen İklime Uyum Çerçevesinde Su Verimliliği Strateji Belgesi ve Eylem Planı çerçevesinde sektörel olarak ayrı ayrı belirtilmek üzere ne gibi somut adımlar atılmıştır? 2. Atılan bu somut adımların sonuçlarına dair veriler kamuoyu ile ne zaman paylaşılacaktır? 3. Kamu alanlarında su tasarrufu sağlanması amacıyla Strateji Belgesi ve Eylem Planı açıklandıktan sonra hangi önlemler alınmıştır? 4. Kamu bina ve alanlarında fotoselli musluk kullanım oranı yüzde kaçtır? Bakanlığınızca bu oranın artırılması için yürütülen bir çalışma var mıdır? 5. Kamu bina ve alanlarında kademeli düzenekli tuvalet sistemi kullanım oranı yüzde kaçtır? Bakanlığınızca bu oranın artırılması için yürütülen bir çalışma var mıdır? ## Bakanlığın cevabı Ülkemizde tüm sektörlerde su verimliliği uygulamalarının yaygınlaştırılması ve toplumsal farkındalığın artırılması maksadıyla 31.01.2023 tarihinde Bakanlığımızca "Suda Sıfır Kayıp" ilkesiyle başlatılan "Su Verimliliği Seferberliği"? kapsamında hazırlanarak Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile yayımlanan "Değişen İklime Uyum Çerçevesinde Su Verimliliği Strateji Belgesi ve Eylem Planı (2023-2033)" ile kentsel, tarımsal ve endüstriyel su kullanımlarında kayıpların azaltılması, sulamada verimli tekniklerin ve ekipmanların kullanılması, bireysel kullanımlarda israfın önlenmesi, alternatif/geleneksel olmayan (kullanılmış sular, yağmur suyu hasadı, vb.) su kaynaklarının yaygınlaştırılması, su ayak izinin azaltılması başta olmak üzere her alanda suyun verimli kullanılmasına yönelik su verimliliği hedefleri ve stratejileri tespit edilmiştir. Tüm sektörlerde su verimliliği uygulamalarının yaygınlaştırılması için eğitim, iletişim, iş birliği ve görünürlük faaliyetlerine ve kamuoyu farkındalığını artıracak çalışmalara öncelik verilerek her bir paydaş grubuyla çok sayıda eğitim, çalıştay ve toplantı yapılmış, rehberler hazırlanmış ve hedef kitlemizin yapılan çalışmalardan haberdar olması sağlanmıştır. e Su verimliliği seferberliğinin resmi internet sitesi olan www.suverimliligi.gov.tr hizmete açılmış olup ilgili tüm bilgilere ve dokümanlara su verimliliği resmi internet adresinden erişim sağlanabilmektedir. e Kurumlarımızın ve sivil toplum kuruluşlarımızın temsilcileri ile ülkemizin su varlığı, iklim değişikliği etkileri ve seferberliğin maksadına yönelik bilgilendirmelerde bulunulmuş, iş birliği konularına ilişkin teknik istişare toplantıları gerçekleştirilmiştir. e Binalarda 025 su tasarrufu sağlanması hedefi ile hazırlanan "Binalarda Su Verimliliği Hedefi ve Uygulama Kılavuzu" ve "Binalarda Su Verimliliği Sistem Kurulumu Talimatı" Bakanlıklarımızın merkez ve taşra birimleri, belediyelerimiz ve valilikler ile paylaşılmıştır. e Kurum ve kuruluşlarımızda su verimliliği sistemlerinin kurulması ve yönetilmesi, düzenli bilgi akışı sağlanması maksadıyla kalıcı bir yapı olarak su verimliliği birimleri kurulmuş su verimliliği sistemlerinin uygulanmasına yönelik çalışmalar başlatılmıştır. e 3.500 öğrencimize su verimliliği eğitimleri verilmiştir. Ülkemizde bütün çocuklarımıza su verimliliği bilincini aşılamak maksadıyla ülke genelinden yaklaşık 300 öğretmenimize yönelik su verimliliği eğiticilerin eğitimi programının 1. aşaması düzenlenmiştir. Bakanlığımız, Milli Eğitim Bakanlığı ve sivil toplum kuruluşlarımız iş birliği ile 2024 yılında 30.000 öğrenciye ulaşılması hedefi ile hazırlanan su verimliliği eğitim seti www.suverimliligi.gov.tr adresinde paylaşılmıştır. e Sektöre özgütoplam 161 adet su verimliliği rehberi, eğitici materyal, kamu spotları, video filmler, (o billboard oOve afişler, (o destekleyici (o yayınlar (o hazırlanmış (o ve www.suverimliligi.gov.tr adresinde yayımlanmıştır. e Su verimliliği farkındalığını artırmak için hazırlanan video ve görseller yazılı, görsel ve sosyal medya aracılığı kamuoyu ile paylaşılmaktadır. " "Suya Vefa yada Veda" teması ile hazırlanan kamu spotu televizyonda yayınlanmış olup toplu taşıma araçlarında gösterilmeye başlanılmıştır. Su yönetimi konusunda bütün paydaş kurum ve kuruluşları sürece etkin olarak dahil edecek olan Ulusal Su Kurulu kurulmuştur. 2022 ve 2023 yıllarında yerel yönetimlerimizi su verimli kent vizyonunda buluşturmak, bilgi ve tecrübe paylaşımını artırmak ve dayanışma kültürünü desteklemek maksadıyla geniş katılımlı etkinlikler düzenlenmiştir. Belediyeler arasında tecrübe paylaşımını ve iş birliğini Strateji Geliştirme Başkanlığı artırmak adına belediye su kardeşliği uygulaması başlatılmış ve toplam 34 adet belediye su kardeşliği ilan edilmiştir. Kardeş ilan edilen belediyelerimiz ile düzenli toplantılar ile bir araya gelinmiş ve su kayıplarının azaltılması, alternatif su kaynaklarının yaygınlaştırılması ve su verimli kent modeli konusunda yol haritası belirlenmiştir. Tarımsal sulamada verimlilik tedbirlerinin yaygınlaştırılması için rehberler, afişler, bilboard ve benzeri bilgilendirici ve kamuoyu farkındalığını destekleyici çalışmalar yapılmıştır. Çiftçilerimize ve üreticilerimize yönelik eğitimlerimiz devam ederken tarımda su verimliliğini sağlamak maksadıyla Tarım Kanunu, suyu merkeze alan şekilde yeniden düzenlenmiştir. Ayrıca verimli sulama sistemlerinin kullanımına yönelik çiftçilerimize 9050 hibe desteği sağlanmaktadır. Kapalı sulama sistemlerinin oranı 9033 seviyesine çıkarılmıştır. Endüstriyel faaliyetlerde su kullanım verimliliğinin artırılması ve verimlilik tedbirlerinin yaygınlaştırılmasıyla maksadı ile Bakanlığımızca ülkemizde faaliyet gösteren ve başta suyu yoğun olarak kullanan gıda, tekstil, kimya ve kimyasal ürünlerin imalatı, ana metal sanayi, içeceklerin imalatı, diğer metalik olmayan mineral ürünlerin imalatı sektörleri olmak üzere belirlenen 152 adet 4 haneli NACE (Avrupa Topluluğu'ndaki Ekonomik Faaliyetlerin İstatistiksel Sınıflandırması) kodu ile temsil edilen pilot tesisler ile çalışmalar yürütülmüştür. Hazırlanan rehber dokümanlar Bakanlığımız internet sitesinde yayınlanmıştır. Tarımdan dönen suların ve kentsel atık suların arıtılarak yeniden kullanılması kapsamında kullanılmış suların yeniden kullanımı için ülkemizdeki toplam potansiyel belirlenmiş olup uygulamaya yönelik rehberler ve tip projeler hazırlanmıştır. Ayrıca yağmur sularından ve gri sulardan daha fazla istifade edilmesi adına rehber dokümanlar ve uygulama projeleri hazırlanarak paydaşlarımızın istifadelerine sunulmuştur. Seferberlik sürecinde topluma rol model olarak önce kamu kurumlarına ait binalarda su verimliliği uygulamaları başlatılmıştır. Bakanlığımızca hazırlanan "Binalarda Su Verimliliği Hedefi ve Uygulama Kılavuzu" ve "Binalarda Su Verimliliği Sistem Kurulumu Talimatı" Bakanlıkların merkez ve taşra birimleri, valilikler, yerel yönetimler dâhil tüm kamu kurum ve kuruluşlarıyla paylaşılmıştır. Söz konusu kılavuz ve talimat kamu binalarında su kullanımının daha etkin yönetilmesine yardımcı olmaktadır. Kılavuzda yer alan, su kullanımlarına yönelik "Azalt", "Değiştir" ve "Yeniden Kullan" stratejilerinin uygulamaya geçirilmesiyle binalarda su kullanımlarında 625 oranında tasarruf sağlanması hedeflenmektedir. Kamu binalarında uygulanması önerilen "Azalt", "Değiştir" ve "Yeniden Kullan" stratejileri su kullanım alışkanlıklarımızın değiştirilmesi; su israfının engellenerek yeteri kadar su ile ihtiyaçlarımızın giderilmesi suyu verimli kullanan alet, cihaz veya ekipmanların yaygınlaştırılması; su kullanımının ve sızıntıların izlenerek müdahale edilmesi uygun kullanım alanlarında gri su ve yağmur suyu sistemlerinin uygulanması gibi verimlilik tedbirlerini içermektedir. Söz konusu tedbirlerin planlanması ve uygulamaya geçirilmesi için kamu kurumlarımızda su verimliliği birimleri kurulmakta, su verimliliği tedbirleri bu birimler tarafından uygulanmakta ve yapılan çalışmaların sonuçları Bakanlığımıza raporlanmaktadır. Seferberlik kapsamında, su kaynaklarının korunması konusunda artan farkındalıkla birlikte kamu binalarında su tasarrufu sağlayan çözümlerin uygulanma oranı da artmaktadır. Çevre dostu ve verimli teknoloji seçimi doğrultusunda lavabolarda fotoselli muslukların ve tuvaletlerde kademeli/düşük hacimli rezervuarların kullanımı da artış göstermektedir. Strateji Geliştirme Başkanlığı Bakanlığımızca yeni yapılan hizmet binaları projelerinde ve tadilatı yapılan mevcut hizmet binalarında, kullanıma uygun mekanlarda fotoselli bataryalar kullanılmasına özen gösterilmektedir. Yeni hizmet binaları projelerinde ve tadilatı yapılan mevcut hizmet binalarında düzenekli tuvalet sistemi uygulanması için altyapı çalışması uygulamalarına devam edilmektedir. İbrahim YUMAKLI Bakan --- **Kaynak gösterme:** Mahir Polat (CHP, İzmir). “Su tasarrufu sağlanması amacıyla alınan tedbirlere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/7268, 11 Aralık 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-7268-su-tasarrufu-saglanmasi-amaciyla-alinan-tedbirlere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/7f88bc90-880d-4943-8832-018c5da11bf4 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.