# Ülke genelinde ve Ankara'da sahipsiz sokak hayvanlarıyla ilgili sorunlara ve yapılan çalışmalara dair çeşitli verilere ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/7398 - **Veren:** Yüksel Arslan (İYİ Parti, Ankara) - **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı) - **Veriliş tarihi:** 13 Aralık 2023 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 285 gün sonra, 23 Eylül 2024) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/f62800fb-234e-4b4d-b736-018c671ccc55 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-7398-ulke-genelinde-ve-ankara-da-sahipsiz-sokak-hayvanlariyla-ilgili-sorunlara-ve-yapilan-calis > Yüksel Arslan (İYİ Parti), 13 Aralık 2023 tarihinde 7/7398 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 285 gün sonra, 23 Eylül 2024). ## Önerge metni Aşağıda belirttiğim soruların; Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim Yumaklı tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını Anayasa'nın 98 ve TBMM İçtüzügü'nün 96. maddesi gereğince saygılarımla arz ederim. Toplumsal yaşamın vazgeçilmez paydaşı olarak hayvanların karşılaştığı zorlukların tespit edilmesi ve hayvanların korunması için geliştirilebilecek çözüm önerilerinin tartışılması amacıyla 2019 Şubat ayında kurulan "Hayvanların Haklarının Korunması ile hayvanlara eziyet ve kötü muamelelerin önlenmesi için alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla Meclis Araştırma Komisyonu" 2019 Ekim ayında çalışmalarını tamamlamıştır. Söz konusu komisyonun hazırladığı rapor çerçevesinde hazırlanan "Hayvan Hakları Yasası" olarak anılan "Hayvanları Koruma Kanunu ile Türk Ceza Kanunu'nda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi" nin 2021 yılında yasalaşması ile birlikte; 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu ile; diğer hayvanlarla birlikte sokak hayvanlarının korunması, tedavi edilmesi, bakımının yapılması, kısırlaştırılması konularında Tarım ve Orman Bakanlığı ile Yerel yönetimlere görev ve sorumluluklar verilmiştir. Kanuna ilave edilen Ek madde 1 (Ek:9/7/2021-7332/13 madde) ile Büyükşehir Belediyelerine, İl Belediyelerine ve nüfusu yirmibeş bini aşan Büyükşehir İlçe Belediyeler ile diğer Belediyelere; sahipsiz ve güçten düşmüş ya da tehlike arz eden hayvanların korunmasını ve bakımının yapılması ve rehabilitasyonunun sağlanması amacı ile hayvan bakımevleri kurma zorunluluğu getirilmiştir. Fakat ne yazık ki söz konusu kanunun ilgili maddesine rağmen Ankara'da birçok ilçe belediyelerinde olduğu gibi bazı il ve ilçe belediyelerinde de halen hayvan bakımevi kurulamamıştır. Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonu Üyesi Bununla birlikte bahsi geçen madde gereğince Rehabilite edilen sahipsiz hayvanlar, Bakanlıkça oluşturulan veri tabanına kaydedilir. Rehabilite edilmemiş sahipsiz köpekler ise belediyelerce hayvan bakımevlerinde veya geçici ünitelerde kısırlaştırılarak veri tabanına kaydedilir. Veri tabanı ile kayıt altına alınan tedavi ve özellikle kısırlaştırma gibi önemli hususların yanında kanun hükümlerine uyulup uyulmadığını denetleme yetkisi; Kanunun 17. Maddesi gereğince Tarım ve Orman Bakanlığına verilmiştir. Yukarıda kısaca bahsedildiği üzere içeriğinde birtakım düzenlemeler ile yasalaşan kanun teklifinin, yasalaşmasından iki yıl önce kurulan araştırma komisyonunun 50 maddelik raporunun, çok gerisinde olduğunu ve beklentilerin tam anlamıyla karşılanmadığı görülmektedir. Örnek vermek gerekirse; ülkemizde ardı ardına yaşanan köpek saldırılarına, bir yenisi daha eklenerek geçtiğimiz günlerde Ankara'nın Keçiören ilçesi Kafkaslar Mahallesi'nde başıboş köpeklerin saldırısı sonucu ağır yaralanan 4'üncü sınıf öğrencisi, yoğun bakım ünitesinde tedaviye alındı. Dolayısıyla söz konusu komisyon raporunun ikinci bölümü "çözüm ve öneriler kısmında" yer alan hususlarla ilgili olarak 5199 sayılı Kanunun amir hükümlerinin çözüm konusunda eksik kaldığı görülmektedir. Bu kapsamda; 1. Ankara İlinde kaç adet sahiplendirilmiş kedi ve köpek bulunmakta, sahiplendirilmiş kedi ve köpeklerin dijital kimliklendirme işlemleri tamamlanarak kayıt altına alınmış mıdır? 2. Söz konusu kanunun ilgili maddesi gereğince (Ek-1 maddesi) Ankara ilinde bulunan ve nüfusu yirmibeş bini aşan İlçe Belediyeleri tarafından hayvan bakımevleri kurulmuş mudur? Nüfusu yirmibeş bini aşan ancak herhangi bir hayvan bakımevi kurulmayan, İlçe Belediyeleri hakkında Bakanlığınız tarafından herhangi bir işlem başlatılmış mıdır? 3. Ülke genelinde mevcutta bulunan bakımevlerinin, tedavi ve kısırlaştırma üniteleri var mıdır? Bu ünitelerin hayvan bakım kapasiteleri ne kadardır? Bahsi geçen ünitelerde Veteriner Hekim istihdamı yapılmakta mıdır? Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonu Üyesi Gerek 5199 sayılı yasa, gerekse 132 sayılı Meclis Araştırma Komisyonu raporunda sokak hayvanları popülasyonu kontrol edebilmek amacıyla ülke genelinde kısırlaştırma seferberliği yapılması önerildiği halde bugüne kadar bu konu ile ilgili bir çalışma yapılmış mıdır? Ankara İlinde kaç adet sahipsiz sokak hayvanı bulunmaktadır? Bunlardan kaç adedi kısırlaştırılmamıştır? Ankara İlinde Büyükşehir ve İlçe Belediyelerinin 2014-2019 ve 2019-2023 Ekim ayı sonuna kadar kısırlaştırma sayıları nedir? Meclis Araştırma Komisyonu raporunda hayvanların korunması ve iş birliği amacıyla Yerel Yönetimlere maddi desteğin artırılması (2.bölüm raporun 8.maddesi) konusunda öneride bulunulduğu görülmektedir. Bu rapora ve dolayısıyla söz konusu kanuna göre Ankara İlindeki Büyükşehir ve İlçe Belediyeleri ile diğer ile ve ilçe belediyelerine bu kapsamda maddi bir destek verilmiş midir? Aynı raporun 9.maddesinde Hayvan Hakları Fonu kurulması önerilmiştir. Bu konu ile ilgili bir çalışma yapılmış mıdır? Yapıldı ise bu çalışmaların kapsamı nedir? Raporun 12.maddesindeki "Hayvan Kolluğu" kurulması önerilmiştir. Bu konuda bir çalışma yapılmış mıdır? ## Bakanlığın cevabı Hayvanlara verilen değer kapsamında onların refahını gözeten ilk yasal düzenleme olan 5199 sayılı "Hayvanları Koruma Kanunu" 2004 yılında kabul edilmiştir. Yaşanan ve gelişen süreç içerisinde 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu'nda değişiklik öngören 7527 sayılı "Hayvanları Koruma Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun" 02.08.2024 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Kanun değişikliği ile; e İnsan, hayvan ve çevre sağlığının bütüncül olarak gözetilmesi amaçlanmıştır. e Sahipli ve sahipsiz hayvan tanımları netleştirilmiş, sahipsiz köpeklerin belediyelerce hayvan bakımevlerine alınarak rehabilite edilmesi ve sahiplendirilmesi öngörülmüştür. Amaç; başıboş hayvanların hayvan bakımevlerine alınması ve rehabilite edilerek sahiplendirilmesi ile hem hayvanlara daha iyi yaşam şartlarının sağlanması; hem de başıboş köpeklerin sokaklarda kontrolsüz üremesi ve insan-hayvan çatışmasının engellenmesidir. e Sahipli ve sahipsiz tüm hayvanların kayıt altına alınmasına yönelik hükümlere yer verilmiştir. Böylece tüm hayvanların takibi sağlanarak sahipli hayvanların sokağa terk edilmelerinin önüne geçilmesi amaçlanmış ve bu maksatla hayvanını sokağa terk edenlere uygulanacak idari yaptırım hayvan başına 60.000 TL'ye yükseltilmiştir. e Sahipsiz veya güçten düşmüş hayvanların en hızlı şekilde yerel yönetimlerce kurulan hayvan bakımevlerine götürülecektir. Bakanlığımız veri sistemine kaydedilen ve rehabilite edilen bu köpekler, sahiplendirilinceye kadar hayvan bakımevlerinde barındırılacaktır. e Kanun değişikliğinde, köpeklerden insan ve hayvanların hayatı ve sağlığı için tehlike teşkil eden ve olumsuz davranışları kontrol edilemeyen, bulaşıcı veya tedavi edilemeyen hastalığı bulunanlara Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu'nun ilgili hükümlerinin uygulanması gerektiği belirtilmiştir. Ülkemizin 2003 yılında kabul ettiği Ev Hayvanlarının Korunmasına Dair Avrupa Sözleşmesi kapsamında belirtilen sahipsiz hayvan popülasyonunun kontrol altına alınması işlemleri için yerel yönetimler yetkilendirilmiştir. Bu düzenlemeler ile insan, hayvan ve çevre sağlığının korunması amaçlanmıştır. Büyükşehir belediyeleri, il belediyeleri ve nüfusu yirmi beş bini aşan belediyeler 31.12.2028 tarihine kadar hayvan bakımevlerini kurmakla ve mevcut bakımevlerinin koşullarını iyileştirmekle yükümlü kılınmıştır. Yerel yönetimlerin hayvan bakımevleri kurmak da dahil sahipsiz hayvanlara ilişkin iş ve işlemlerini yürütmelerinde gerekli kaynağı ayırmaları ve bu kaynağı belirtilen amaçla kullanmaları için hükümler yer almıştır. Bakanlığımızca yayımlanan 2013/8 ve 2013/16 sayılı "Geçici Hayvan Bakımevi Yapımı İle İlgili Ödenek Tahsisi Hakkında" Genelgeler kapsamında hayvan bakımevi yapımı için 63 ilde 118 yerel yönetime mali destek sağlanmıştır. 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu'nun 19'uncu maddesi ve Bakanlığımızca yayımlanan 2017/3 sayılı "Sokak Hayvanlarının Kısırlaştırılması ile İlgili Ödenek Tahsisi" Genelgesi kapsamında sahipsiz hayvanları kısırlaştırarak mikroçip, kulak küpesi numarası ve fotoğrafı ile Bakanlığımız veri tabanına (HA YBİS) kaydeden yerel yönetimlere 2023 yılında 28.952.100 TL mali destek sağlanmıştır. 2024 yılında sahipsiz hayvanların kısırlaştırılmasının desteklenmesi maksadıyla 45 milyon TL ödenek ayrılmıştır. İbrahim YUMAKLI Bakan --- **Kaynak gösterme:** Yüksel Arslan (İYİ Parti, Ankara). “Ülke genelinde ve Ankara'da sahipsiz sokak hayvanlarıyla ilgili sorunlara ve yapılan çalışmalara dair çeşitli verilere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/7398, 13 Aralık 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-7398-ulke-genelinde-ve-ankara-da-sahipsiz-sokak-hayvanlariyla-ilgili-sorunlara-ve-yapilan-calis (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/f62800fb-234e-4b4d-b736-018c671ccc55 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.