# Van Yüksek Güvenlikli Cezaevinde yaşandığı iddia edilen hak ihlallerine ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/7429 - **Veren:** Ömer Faruk Gergerlioğlu (DEM Parti, Kocaeli) - **Muhatap:** Adalet Bakanlığı (Yılmaz Tunç) - **Veriliş tarihi:** 19 Aralık 2023 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 301 gün sonra, 15 Ekim 2024) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/5ff536fc-c507-417c-b110-018c86c0ae42 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-7429-van-yuksek-guvenlikli-cezaevinde-yasandigi-iddia-edilen-hak-ihlallerine-iliskin > Ömer Faruk Gergerlioğlu (DEM Parti), 19 Aralık 2023 tarihinde 7/7429 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 301 gün sonra, 15 Ekim 2024). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Adalet Bakanı Sayın Yılmaz Tunç tarafından Anayasanın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim. Tarafıma iletilen mesajda; "Ben Yusuf Kenan Dinçer Van Yüksek Güvenlikli Cezaevi'nde kalıyorum. Birçok cezaevinde 1.5 saat olarak yaptırılmaya başlanan kapalı ve açık görüşler burada hala | saat olarak yaptırılmakta. Hakkında toplatma kararı olmayan kitaplar yasaklanıyor. Dergi ve yayınlar ise önce 77/a göre işleme tabi tutulup kitap ve giyim eşyası değil denilerek verilmiyor. Öyle ki yıllardır posta ile gelen dergilerin zarflarına bile el konulmaya devam ediliyor. Hakkında toplatma kararı olmayan ve 62.maddenin konusu olan kitaplar yasaklanıyor. Haftada 10 saat olan sohbet hakkı, Adalet Bakanlığı'nın 45/1 sayılı genelgesiyle mevzuatta 2007 yılında yerini aldı. Uzun yıllar tam olarak uygulanmadı. 2017 yılından sonra arkadaşlarımızın tutulduğu çoğu cezaevinde 10 saat ya da 10 saate yakın uygulanırken burada ise haftada sadece 3 saat olarak uygulanıyor. Bu sürenin 10 saate çıkarılması yönünde hiç bir adım da atılmadı. Salgın nedeniyle 2 yıl yaptırılmayan sohbet çoğu cezaevinde Mayıs ayında tekrar yapılmaya başlandı. Burada ise sadece 7 ay engellendikten sonra Kasım ayında yapılmaya başlanan sohbet ise hâlâ haftada 10 saat değil, 2 buçuk ila 3 saat arası yaptırılmaktadır. Talebimiz olan haber kanalları teknik yetersizlik, bakanlığın yazılı ve sözlü talimatı var denilerek yıllardır yayına verilmemekte. 6 arkadaşımız 82 aydır tek kişilik hücrelerde tutuluyor. Ben ve arkadaşlarımız ağırlaştırılmış müebbet hükümlüsü değiliz. Tek kişilik hücrede kalma taleplerimiz de yok. Bizimle aynı statüde olan tutsaklar burada ve diğer infaz kurumlarının tamamında 3 ya da daha fazla kişilik hücre ve koğuşlarda tutuluyor. Biz ise buraya geldiğimiz günden beri tek kişilik hücrelerde tutuluyoruz." ifadeleri yer almaktadır. Bu bağlamda; 1. Tarafıma iletilen iddialar doğru mudur? TBMM Halkla İlişkiler Binası 2. Kat, 2 Nolu Banko Oda: F214 Bakanlıklar/Ankara 3. 6) 8) Van Yüksek Güvenlikli cezaevinde elden veya posta yoluyla ulaşan kitap ve dergilerin mahkumlara verilmediği iddiaları doğru mudur? Eğer bu iddialar doğruysa hangi gerekçelerle bu tür uygulamalara gidilmektedir? Van Yüksek Güvenlikli cezaevinde kalan mahkumların yayın talepleri cezaevi idaresinin takdirine bırakılarak ilgili taleplerin karşılanmadığı iddiası doğru mudur? Eğer doğruysa yayın taleplerinin cezaevi yönetiminin takdirime bırakılmasının gerekçesi nedir? Bakanlığınızın bu konuda yazılı veya sözlü talimatı bulunmakta mıdır? Mahkumların yayınlara erişim kısıtlaması ile ilgili bakanlığınızın yapmış olduğu çalışmalar var mıdır? Varsa bunlar nelerdir? konusunda ne tür uygulamalarınız mevcuttur? Cezaevi idaresi görüş saatlerinin 1.5 saat olduğu halde | saat olarak uyguladığı iddiası doğru mudur? Van Yüksek Güvenlikli cezaevinde haftada 10 saat olan sohbet hakkının 3 saat olarak uygulandığı iddiası doğru mudur? Bu iddia doğruysa hangi gerekçe ile sohbet hakkı süresi azaltılmıştır? Bakanlığınızın bu konuda yazılı veya sözlü bir talimatı bulunmakta mıdır? Yusuf Kenan Dinçer ve arkadaşları ağırlaştırılmış müebbet hükümlüsü olmadıkları halde tek kişilik hücrede kalma talepleri olmadığı halde tek kişilik hücrelerde kaldıkları iddiası doğru mudur? Eğer bu iddia doğruysa bahsi geçen mahpusların tek kişilik hücrelerde kalmalarının hukuki gerekçesi nedir? Son 10 yılda cezaevleri ile ilgili kaç şikâyet tarafınıza iletilmiştir? ## Bakanlığın cevabı 1347085 sayılı yazı. İlgi yazınız ekinde alınan, Kocaeli Milletvekili Ömer Faruk Gergerlioğlu tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/7429 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur. Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet) UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden 4rehXRc - njisum6 - SVWUXx4g - JIPFOE- ileerişebilirsin re 1/96, ADALET BAKANLIĞI nomik ev Mevzuat Genel Müdürlüğü Sayı : E-56020453-610-1171-5061/7031 Konu : Yazılı soru önergesi AS a /2024 Sayın Ömer Faruk GERGERLİOĞLU Kocaeli Milletvekili Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/7429 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur. I- Türk ceza mevzuatında "tutsak" kavramı yoktur. Ceza infaz kurumlarında, haklarında verilen mahkumiyet kararı kesinleşen "hükümlü"ler ve mahkumiyet kararı verilen ancak hükmü kesinleşmemiş "hükümözlü"ler ile mahkemeler ve sulh ceza hâkimliklerince tutuklama kararı verilen "tutuklu"lar barındırılmaktadır. I- A) 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun "Hükümlüyü Ziyaret" kenar başlıklı 83. maddesinin birinci fıkrasında hükümlünün, belgelendirilmesi koşuluyla eşi, üçüncü dereceye kadar kan ve kayın hısımları ile vasisi veya kayyımı tarafından haftada bir kez ve ayrıca kuruma kabullerinde, zorunlu hâller dışında bir daha değiştirilmemek üzere, ad ve adreslerini bildirdiği en fazla üç kişi tarafından, yarım saatten az ve bir buçuk saatten fazla olmamak üzere çalışma saatleri içinde ziyaret edilebileceği, çocuk hükümlüler için ziyaret süresinin bir saatten az, üç saatten fazla olmamak üzere belirleneceği; ikinci fikrasında, birinci fiktada belirtilenler dışındaki kimselerin ziyaretine Cumhuriyet başsavcılığı tarafından yazılı olarak izin verilebileceği; üçüncü fıkrasında görüşlerin, koşul ve süreleri Adalet Bakanlığınca hazırlanan yönetmelikle kapalı ve açık olmak üzere iki biçimde yaptırılacağı hükümlerine yer verildiği malumlarıdır. B) Ceza infaz kurumlarında barındırılan hükümlü ve tutuklulara yaptırılan açık ve kapalı görüşler; 5275 sayılı Kanunun 83. maddesi, 28/3/2020 tarihli ve 2324 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Yönetmeliğin "Ziyaret ve ziyaret yeri" kenar başlıklı 108. maddesi ile hükümlü ve tutukluların ziyaretlerine ilişkin usul ve esasların ayrıntılı olarak düzenlendiği Hükümlü ve Tutukluların Ziyaret Edilmeleri Hakkında Yönetmelik hükümleri doğrultusunda gerçekleştirilmektedir. I- Süreli veya süresiz yayınlardan yararlanma hakkı 5275 sayılı Kanunun 62. maddesinde düzenlenmiş olup, maddenin birinci fıkrasında hükümlünün, mahkemelerce yasaklanmamış olması koşuluyla süreli ve süresiz yayınlardan bedelini ödeyerek yararlanma hakkına sahip olduğu; ikinci fıkrasında resmi kurumlar, üniversiteler, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ile mahkemelerce yasaklanmamış olması koşuluyla, Cumhurbaşkanınca vergi muafiyeti tanınan vakıflar ve kamu yararına çalışan dernekler tarafından çıkartılan gazete, kitap ve basılı yayınların, hükümlülere ücretsiz olarak ve serbestçe verileceği; eğitim ve öğretimine devam eden hükümlülerin ders kitaplarının denetime tâbi tutulamayacağı; üçüncü fikrasında kurum disiplinini, düzenini veya güvenliğini ADALET BAKANLIĞI TM cm Mevzuat Genel Müdürlüğü bozan ya da tehlikeye düşüren, hükümlülerin iyileştirilmesi amacına ulaşmayı zorlaştıran yahut müstehcen haber, yazı, fotoğraf ve yorumları kapsayan hiçbir yayının hükümlüye verilmeyeceği; dördüncü fıkrasında ilan ve reklamın geçici süreyle kesilmesi hâli dışında Basın İlân Kurumu aracılığıyla resmi ilan ve reklam yayınlama hakkı bulunmayan gazetelerin, ceza infaz kurumuna kabul edilmeyeceği, yabancı dilde yayımlanmış gazete ve dergilerin ceza infaz kurumuna kabul edilmesinde Adalet Bakanlığının yetkili olduğu, hükümlerine yer verildiği malumlarıdır. IW- 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun "Hükümlünün radyo, televizyon yayınları ile internet olanaklarından yararlanma hakkı" kenar başlıklı 67. maddesinin birinci fıkrasında, ceza infaz kurumlarında merkezi yayın sistemi bulunduğu takdirde bu sisteme bağlı olarak hükümlünün radyo ve televizyon yayınlarını izleme hakkına sahip olduğu; ikinci fıkrasında, merkezi yayın sistemi bulunmayan kurumlarda, yararlı olmayan yayınların izlenmesini ve dinlenmesini engelleyecek önlemler alınmak suretiyle bağımsız anten kullanılarak televizyon ve radyo izlenmesine ve dinlenmesine izin verileceği, bu cihazların, bedelinin hükümlü tarafından ödenmesi koşuluyla hükümlü adına kurumca satın alınacağı, her ne biçimde olursa olsun dışarıdan gelenler tarafından getirilen radyo, televizyon ve bilgisayarların kuruma alınmayacağı; üçüncü fıkrasında, kapalı ve açık ceza infaz kurumları ile çocuk eğitimevlerinde ancak, eğitim ve iyileştirme programları çerçevesinde kurum yönetimince belirlenen yerlerde görsel ve işitsel eğitim araç ve gereçlerinin kullanımına izin verilebileceği, eğitim ve iyileştirme programları gerekli kıldığı takdirde denetim altında internetten yararlanılabileceği, hükümlünün odasında bilgisayar bulunduramayacağı, ancak Adalet Bakanlığının uygun görmesi hâlinde eğitim ve kültürel amaçlı olarak bilgisayarın ceza infaz kurumuna alınmasına izin verilebileceği; dördüncü fıkrasında, bu hakların tehlikeli hâlde bulunan veya örgüt mensubu hükümlüler bakımından kısıtlanabileceği hükümlerinin yer aldığı mâlumlarıdır. V- "Ceza İnfaz Kurumlarının Tahsisi, Nakil İşlemleri ve Diğer Hükümler" konulu, 22/01/2007 tarihli ve 45/1 Nolu Genelgenin "Ortak Etkinlikler" başlıklı Üçüncü Bölümünün 13. maddesinde, güvenlik bakımından tehlike yaratmadığı ölçüde, idare ve gözlem kurulu tarafından belirlenen istekli hükümlü ve tutukluların, 10 kişiyi aşmayacak gruplar hâlinde ve idarenin gözetiminde, açık görüş alanlarında veya diğer ortak yerlerdeki sosyal faaliyetler çerçevesinde haftada toplam 10 saati aşmamak üzere sohbet amacıyla bir araya getirilebileceği, bu faaliyetin hafta içerisinde açık görüş, avukat ve ziyaretçi görüşlerini aksatmayacak şekilde yaptırılacağı belirtilmiştir. VI- 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun; A) "Hükümlülerin gözlem ve sınıflandırılması" kenar başlıklı 23. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, hükümlülerin kişisel özellikleri, bedensel, akli ve sağlık durumları, suç işlemeden önceki yaşamları, sosyal çevre ve ilişkileri, sanat ve meslek faaliyetleri, ahlâki eğilimleri, suça bakış açıları, hükümlülük süreleri ve suç türleri belirlenerek, durumlarına uygun infaz kurumlarına ayrılmaları ve bunlara göre saptanacak infaz ve iyileştirme rejiminin; gözlem, inceleme ve değerlendirme yöntemiyle çalışan gözlem ve sınıflandırma merkezlerinde veya kapalı ceza infaz kurumlarının bu hizmete ayrılan bölümlerinde yapılacağı; hükümlülerin, işledikleri suç tiplerine, gösterdikleri eğilimlere, tutum ve davranışları nedeniyle sıkı gözetim ve denetim altında bulundurulmaları gerekip gerekmediğine göre yüksek güvenlikli ceza infaz kurumlarına veya normal güvenlikli ceza infaz kurumlarına veya açık ceza infaz kurumlarına gönderilecekleri, ADALET BAKANLIĞI Te nam ZN Mevzuat Genel Müdürlüğü B) "Hükümlülerin gruplandırılması" kenar başlıklı 24. maddesinin birinci fıkrasında hükümlülerin, ilk defa suç işleyenler, mükerrirler, itiyadi suçlular veya suç işlemeyi meslek edinenler; akli ve bedensel durumları nedeniyle veya yaşları itibarıyla özel bir infaz rejimine tâbi tutulması gerekenler; tehlike hâli taşıyanlar; terör suçluları ile suç örgütlerine veya çıkar amaçlı suç örgütlerine mensup olan suçlular şeklinde gruplara ayrılacağı; ikinci fıkrasında hükümlülerin ayrıca yaşları, hükümlülük süreleri ve suç türleri itibarıyla da gruplandırılacağı, ©) "Hükümlünün barındırılması ve yatırılması" kenar başlıklı 63. maddesinin üçüncü fıkrasında, kadınların erkeklerle, hükümlülerin tutuklularla, çocukların yetişkinlerle, örgüt veya çıkar amaçlı örgüt suçluları ile terör suçlularının Kanunda sayılan hâller dışında bir araya gelmelerine ve bağlantı kurmalarına izin verilmeyeceği, Hükümlerinin yer aldığı malumlarıdır. Bu kapsamda hükümlü ve tutukluların gözlem, sınıflandırma, gruplandırma ve odalara yerleştirme işlemleri, anılan mevzuat hükümleri doğrultusunda Ceza İnfaz Kurumları İdare ve Gözlem Kurulu kararlarıyla gerçekleştirilmekte olup, bu kararlara karşı yargı yolu açıktır. Vİ- Van Cumhuriyet Başsavcılığıyla yapılan yazışmaya verilen 22/07/2024 tarihli cevapta; A) Soru önergesinde adı geçen hükümlünün Van Yüksek Güvenlikli Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda barındırıldığı, B) Kurumda oda veya koğuş yerleştirme işlemlerinin 5275 sayılı Kanun ile Gözlem ve Sınıflandırma Merkezleri ile Hükümlülerin Değerlendirilmesine Dair Yönetmelik hükümleri çerçevesinde suç grupları ve türleri, risk durumları, yaş, cinsiyet, Kurum güvenliği gibi kriterlere göre, Kurum İdare ve Gözlem Kurulu tarafından yapıldığı, GC) Kurumda tüm iş ve işlemlerin mevzuat hükümlerine uygun olarak yürütüldüğü, Ç) Soru önergesinde belirtilen aksi yöndeki iddiaların gerçeği yansıtmadığı, Bildirilmiştir. Yılmaz TUNÇ Bakan UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden "BIWJ j F - h7TdApN - zX7I yha p - VUhct8- ile erişebilirsin Yılmaz TUNÇ Bakan --- **Kaynak gösterme:** Ömer Faruk Gergerlioğlu (DEM Parti, Kocaeli). “Van Yüksek Güvenlikli Cezaevinde yaşandığı iddia edilen hak ihlallerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/7429, 19 Aralık 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-7429-van-yuksek-guvenlikli-cezaevinde-yasandigi-iddia-edilen-hak-ihlallerine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/5ff536fc-c507-417c-b110-018c86c0ae42 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.