# 2018-2023 yılları arasında ülkemizde kesime gönderilen dişi büyükbaş hayvan sayısı ile ithal ve ihraç edilen büyükbaş hayvan sayısına ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/7514 - **Veren:** Evrim Karakoz (CHP, Aydın) - **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı) - **Veriliş tarihi:** 19 Aralık 2023 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 294 gün sonra, 8 Ekim 2024) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/64421ab8-fb1f-4a2c-8dd2-018c82dd1759 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-7514-2018-2023-yillari-arasinda-ulkemizde-kesime-gonderilen-disi-buyukbas-hayvan-sayisi-ile-ith > Evrim Karakoz (CHP), 19 Aralık 2023 tarihinde 7/7514 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 294 gün sonra, 8 Ekim 2024). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı tarafından Anayasanın 98. ve TBMM içtüzüğünün 96. Maddelerine göre yazılı olarak yanıtlandırılmasını dilerim. 14.12.2023 eek ön! illetvekili eri Yeterli devlet desteği alamayan ve maliyetlerle baş edemeyen büyükbaş Hayvan MAR LNN erkek ya da dişi fark etmeksizin hayvanlarını kesime gönderiyor. İktidar ise hayvan üreticilerinin sorunlarını çözmek yerine büyükbaş hayvan ithal ediyor. Bu Bağlamda; 1. Herbir yılı ayrı ayrı belirtmek koşuluyla 2018 ile 2023 yılları arasında ülkemizde çeşitli sağlık sorunları adı altında kesime gönderilen dişi büyükbaş hayvan (inek ve düve) sayısı kaçtır? 2. Her bir yılı ayrı ayrı belirtmek koşuluyla 2018 ile 2023 yılları arasında ülkemizin ithal ettiği dişi büyükbaş hayvan (inek ve düve) sayısı kaçtır? İthalat edilen bu büyükbaş hayvanlar (inek ve düve) için ne kadar ücret ödenmiştir? 3. Her bir yılı ayrı ayrı belirtmek koşuluyla 2018 ile 2023 yılları arasında ülkemizin ithal ettiği erkek büyükbaş hayvan sayısı kaçtır? İthal edilen bu erkek büyükbaş hayvanlar için ne kadar ücret ödenmiştir? 4. 2018 ile 2023 yılları arasında ülkemiz büyükbaş hayvan ihracatı yapmış mıdır? Yapmış ise her bir yılı ayrı ayrı belirtmek koşuluyla bu ihracattan ne kadar gelir elde edilmiştir ve ihracat hangi ülkelere yapılmıştır? 5. Herbir yılı ayrı ayrı belirtmek koşuluyla 2018 ile 2023 yılları arasında büyükbaş hayvan üreticilerine ödenen devlet desteğinin toplam miktarı ne kadardır? 2018 yılından sonra üreticiliği bırakan kaç üretici vardır ve kaç büyükbaş hayvan işletmesi kapanmıştır? ## Bakanlığın cevabı Ülkemizde tarımsal üretimi artırmak, verim ve kaliteyi yükseltmek, sürdürülebilirliği sağlamak, kayıtlılığı artırmak ve çevreye duyarlı alternatif tarım tekniklerinin geliştirilmesini sağlamak amaçlarıyla, üreticilerimize tarımsal desteklemeler verilmekte, hibe programları uygulanmakta ve projeler yürütülmektedir. Değişen ulusal ve uluslararası koşullara göre destekleme programlarında yapılacak düzenlemeler, destekleme programlarının esasları ve araçları, bunların bütçe ödenek ihtiyaçları 5488 sayılı Tarım Kanunu'nun amir hükümleri çerçevesinde belirlenmekte ve destekleme uygulamaları Bakanlığımız tarafından yürütülmektedir. 2024 Yılında Yapılacak Bitkisel Üretime Yönelik Desteklemeler ile Diğer Bazı Tarımsal Desteklemelere İlişkin Cumhurbaşkanı Kararı 24.08.2024 tarihli ve 32642 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Tarım politikalarının amaçları, ilkeleri ve öncelikleri doğrultusunda tarım sektörüyle ilgili politikaların planlanmasına yönelik 5488 sayılı Tarım Kanunu'nun 7'nci maddesinde değişikliğe gidilmiştir. Bahse konu kanuni düzenlemeye istinaden "Tarımsal Üretimin Planlanması Hakkında Yönetmelik" yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Yapılan düzenlemeyle ürünlerin arz ve talep miktarı dikkate alınarak tarım havzası veya işletme bazında ürün veya ürün gruplarının en uygun yerde üretilmesi sağlanacak, ilin ekolojisine uygun ve suyu merkeze alan bir anlayış çerçevesinde oluşturulacak bitkisel üretim deseninde stratejik ürünler önceliklendirilecektir. 8859 sayılı 2025-2027 Yıllarında Yapılacak Bitkisel Üretime Yönelik Desteklemeler ile Diğer Bazı Tarımsal Desteklemelere İlişkin Cumhurbaşkanı Kararı kapsamında bitkisel üretimde yeni destekleme modeline ilişkin hususlar düzenlenmiştir. Cumhurbaşkanı Kararı ile tarımsal üretimin ve gıda arz güvencesinin sürdürülebilirliğinin sağlanması, üretim planlamasına katkı sağlaması, verim ve kalitenin artırılması, tarımsal ürelümde çevreci yaklaşımların benimsenmesi ve uygulanan politikaların etkinliğinin artırılması amaçlanmıştır. Bu kapsamda, ülke ihtiyacının yurt içi üretimle karşılanabilmesi için verim ve kalitenin artırılması, kayıtların güncel tutulması ile üretim sürecinde yaşanan maliyet artışları ve fiyat istikrarsızlıkları gibi olumsuz koşullardan üreticilerin korunması hedeflenmektedir. Bu Cumhurbaşkanı Kararı ile; e İlk defa bitkisel üretim destekleri 3 yıllık ve üretim döneminden önce açıklanmıştır. Destek kalemlerinde sadeleştirmeye gidilerek, bitkisel üretim yapan Çiftçi Kayıt Sistemi'ne (ÇKS) kayıtlı tüm üreticilerimizin destek alması sağlanmıştır. e Üretim planlaması kapsamındaki stratejik ürünlere ilave destek verilecektir. e Sukısıtı olan havzalarda münavebeye uygun üretime ilave destek sağlanacaktır. e Kamu kuruluşları tarafından ıslah edilen milli tohumla üretim yapan üreticilerimiz ilave destek alacaktır. Destek tutarları girdi maliyetlerindeki değişikliklere göre her yıl güncellenecektir. Strateji Geliştirme Başkanlığı "* Çifiçilerimiz üretime karar vermeden önce, hangi havzada, hangi ürüne, ne kadar destek alacağını bilerek planlı şekilde faaliyete başlayabilecekler ve bu sayede plansız üretimin getirdiği birtakım olumsuzluklardan etkilenmeyecektir. Bitkisel üretimin desteklenmesi programıyla çiftçilere temel destek, planlı üretim desteği ve üretimi geliştirme destekleri verilecektir. Temel destek ve planlı üretim desteği ile planlama kapsamındaki ürünlere belirlenen havzalarda ekim yapıldığı takdirde kullanılan mazotun tamamı, gübrenin ise yarısı nakdi olarak verilecektir. Bununla birlikte, su kısıtı olan yerlerde yine belirlenen şartlara uygun üretim yapan üreticilerimizin kullandığı mazot ve gübrenin tamamı nakdi olarak verilecektir. 8760 sayılı 2024-2026 Yıllarında Yapılacak Hayvancılık Desteklemelerine İlişkin Cumhurbaşkanı Kararı kapsamında hayvansal üretim, su ürünleri üretimi, tarımsal araştırma ve geliştirmenin desteklenmesine ilişkin hususlar düzenlenmiştir. Hayvansal üretimde yeni destekleme programı temel hayvancılık ve ürün geliştirme destekleri olmak üzere iki gruba ayrılmaktadır. e Temel hayvancılık destekleri; büyükbaş hayvancılık, küçükbaş hayvancılık, arıcılık ve ipek böceği faaliyetlerinin desteklenmesinden oluşmaktadır. Aile işletmeleri, genç ve kadın yetiştiriciler, birinci derece örgüt üyesi ile planlama bölgeleri gibi yönlendirici kriterleri sağlayan yetiştiricilere temel destek tutarına ilave destek verilecektir. Ayrıca suni tohumlama, soy kütüğü, yerli sperma, ari işletme, sürü yöneticisi (çoban) gibi verimlilik kriterlerine ilave destek sağlanacaktır. e Ürün geliştirme destekleri; çiğ süt, besilik erkek sığır (karkas), tiftik üretimi desteklerini kapsamaktadır. Aile işletmeleri, genç ve kadın yetiştiriciler, birinci derece örgüt üyesi ile planlama bölgeleri gibi yönlendirici kriterleri sağlayan üreticilere temel destek tutarına ilave destek verilecektir. Ayrıca ari işletme, kendi tankında soğutma, örgüt üzerinden pazarlama, karkas ağırlığı, kaliteli tiftik ve sözleşmeli üretim gibi verimlilik kriterlerine ilave destek verilecektir. Yeni destekleme modeli ile ilk defa; Oğlak ve kuzuya temel destek ödemesi, " Genç ve kadın yetiştiriciye ilave destek, " Aile işletmelerine temel destek oranında ilave destek, " Doğduğu aile işletmesinden kesime giden erkek sığırlara ilave destek, e Gezginci arıcılık yapanlara ilave destek, e Birinci derece örgüt üyesi yetiştiricilere ilave destek verilecektir. Ayrıca planlı üretim bölgelerinde uygun üretim yapanlara ilave destek ve her buzağıya temel destek ödemesi yapmak suretiyle üreten herkesin destek alması sağlanacaktır. Yeni destekleme modeli ile birlikte hayvancılık işletmelerinin ekonomik açıdan güçlü, dirençli ve sürdürülebilir bir yapıya kavuşması hedefiyle sübvansiyonlu kredilerde; kadınlara, gençlere ve planlı üretim bölgelerine ilave indirim uygulanmaktadır. Bu sayede geleceğimizin teminatı gençlerimiz ve ailemizin temel direği olan kadınlarımızın üretimde kalmalarına imkân sağlanmış olacaktır. Strateji Geliştirme Başkanlığı Hazırlanan yeni destekleme modeliyle hayvancılıkta temel amacımız; verimli, kaliteli, sağlıklı ve sürdürülebilir bir üretim modeli ile gıda ve tarım alanında ülkemizi bölgesinde lider, dünyada küresel aktör hâline getirmektir. 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu'nun 4'üncü maddesi kapsamında, bir hayvan hastalığın ortaya çıkması hâlinde Bakanlığımızca koruma ve gözetim bölgelerinin oluşturulması, hastalığın araştırılması ve hastalığın yayılmasının önlenmesi için gerekli kontrol, numune alma, teşhis, aşılama, hayvanların izole edilmesi veya itlaf ve imha edilmesi, hayvan hareketlerinin kısıtlanması veya yasaklanması amacıyla kordon konulması gibi her türlü tedbiri almaktadır. Büyükbaş hayvan yetiştiricilerimize 2023 yıllında toplam 13,8 milyar TL destekleme ödemesi yapılmıştır. Dış ticarete ilişkin veriler düzenli olarak TÜİK'in kurumsal internet sayfasında kamuoyunun bilgisine sunulmaktadır. İbrahim YUMAKLI Bakan --- **Kaynak gösterme:** Evrim Karakoz (CHP, Aydın). “2018-2023 yılları arasında ülkemizde kesime gönderilen dişi büyükbaş hayvan sayısı ile ithal ve ihraç edilen büyükbaş hayvan sayısına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/7514, 19 Aralık 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-7514-2018-2023-yillari-arasinda-ulkemizde-kesime-gonderilen-disi-buyukbas-hayvan-sayisi-ile-ith (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/64421ab8-fb1f-4a2c-8dd2-018c82dd1759 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.